Thanh Hóa lên kế hoạch “an cư” cho gần 2.800 hộ dân vùng lũ quét, sạt lở

Thanh Hóa là một trong những địa phương chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của thiên tai, đặc biệt tại khu vực miền núi, nơi địa hình chia cắt mạnh, độ dốc lớn và nền địa chất kém ổn định. Trong những năm gần đây, lũ quét và sạt lở đất liên tiếp xảy ra, không chỉ gây thiệt hại lớn về tài sản mà còn đe dọa trực tiếp đến tính mạng người dân ở nhiều bản làng vùng cao.

Theo thống kê, giai đoạn 2016-2024, thiên tai trên địa bàn tỉnh đã làm 87 người chết, 24 người mất tích, gây thiệt hại kinh tế ước khoảng 12.190 tỷ đồng. Riêng năm 2025, Thanh Hóa chịu ảnh hưởng của 39 đợt thiên tai lớn, làm 15 người chết, hơn 3.400 ngôi nhà bị hư hỏng, tổng thiệt hại khoảng 4.090 tỷ đồng. Nhiều xã miền núi như Sơn Điện, Yên Nhân, Bát Mọt, Linh Sơn, Trung Hạ, Thiên Phủ, Văn Phú đã phải công bố tình huống khẩn cấp do sạt lở đất và lũ quét.

Từ thực tiễn đó, UBND tỉnh Thanh Hóa đã ban hành Quyết định phê duyệt “Đề án sắp xếp, ổn định dân cư khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất tại các xã khu vực miền núi giai đoạn 2026-2030”. Đề án được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển căn cơ trong việc đưa người dân ra khỏi những “điểm nóng” thiên tai, hướng tới ổn định đời sống lâu dài và bền vững.

Theo đó, trong giai đoạn 2026-2030, tỉnh Thanh Hóa sẽ bố trí, sắp xếp ổn định chỗ ở cho 2.758 hộ dân tại 47 xã miền núi. Trong đó, 493 hộ được ổn định tại chỗ thông qua gia cố, nâng cấp nhà ở; 269 hộ thực hiện tái định cư xen ghép tại các điểm dân cư hiện có và 1.996 hộ di chuyển đến 64 khu tái định cư tập trung thành lập điểm dân cư mới.

Đối với các khu tái định cư tập trung, tỉnh Thanh Hóa dự kiến bố trí khoảng 160,75ha đất ở, lựa chọn các vị trí có điều kiện an toàn và khoảng cách không xa so với nơi ở cũ để đảm bảo không ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất của người dân. Việc sắp xếp dân cư được thực hiện trên nguyên tắc phù hợp với quy hoạch tỉnh, quy hoạch sử dụng đất, tôn trọng phong tục, tập quán của đồng bào các dân tộc, bảo đảm tính tự nguyện và sự đồng thuận của Nhân dân.

Tổng kinh phí dự kiến thực hiện Đề án hơn 1.159 tỷ đồng. Trong đó, khoảng 127,7 tỷ đồng được sử dụng để hỗ trợ trực tiếp các hộ dân; hơn 1.025 tỷ đồng đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng các khu tái định cư tập trung; phần còn lại dành cho công tác tuyên truyền, tập huấn và kiểm tra, giám sát. Nguồn vốn được huy động từ ngân sách tỉnh, ngân sách Trung ương và lồng ghép từ các chương trình mục tiêu quốc gia.

UBND tỉnh Thanh Hóa yêu cầu các sở, ngành, địa phương liên quan tập trung triển khai Đề án theo lộ trình, ưu tiên di dời các hộ dân đang sinh sống tại khu vực có nguy cơ rất cao; đồng thời gắn việc sắp xếp dân cư với hỗ trợ phát triển sản xuất, tạo sinh kế, giảm nghèo bền vững.

Việc triển khai Đề án không chỉ nhằm giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra, giúp ổn định dân cư, mà còn góp phần giảm nghèo bền vững, bảo vệ môi trường, xây dựng nông thôn mới và củng cố quốc phòng – an ninh.