Thanh Hóa chuyển mình trong quản lý giao thông bằng camera AI

Trao đổi với phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam, Đại tá Trần Thái Quang Hoàng - Phó Giám đốc Công an tỉnh Thanh Hóa khẳng định, việc ứng dụng camera AI không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà là bước chuyển chiến lược trong quản lý trật tự, an toàn giao thông (TTATGT) trên địa bàn.

Chuyển từ “tuần tra trực tiếp” sang “giám sát thông minh”

Theo Đại tá Trần Thái Quang Hoàng, năm 2025, Công an tỉnh Thanh Hóa đã tham mưu UBND tỉnh, Ban An toàn giao thông tỉnh triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp bảo đảm TTATGT. Nhờ đó, tai nạn giao thông trên địa bàn giảm cả 3 tiêu chí so với năm 2024; không để xảy ra đua xe trái phép, ùn tắc kéo dài.

Tuy nhiên, ông cũng thẳng thắn nhìn nhận áp lực giao thông ngày càng lớn khi lưu lượng phương tiện tăng nhanh trên các tuyến quốc lộ, tỉnh lộ và khu đô thị, khu công nghiệp trọng điểm, trong khi hạ tầng chưa theo kịp tốc độ phát triển kinh tế - xã hội. Ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận người tham gia giao thông vẫn còn hạn chế.

“Trong bối cảnh địa bàn rộng, mạng lưới giao thông lớn, phương tiện gia tăng nhanh, nếu chỉ dựa vào tuần tra, kiểm soát trực tiếp sẽ không thể bao quát hết. Thanh Hóa xác định phải chuyển đổi phương thức quản lý theo hướng ứng dụng công nghệ, lấy camera AI làm giải pháp trọng tâm để nâng cao tính chủ động, minh bạch và hiệu quả”, Đại tá Trần Thái Quang Hoàng nhấn mạnh.

Hiện nay, toàn tỉnh đã lắp đặt 154 thiết bị camera giám sát tại các khu vực trọng điểm, gồm các phường: Hạc Thành, Hàm Rồng, Nguyệt Viên, Quảng Phú, Đông Sơn, Đông Tiến… Trong đó, 79 thiết bị tích hợp AI có khả năng tự động nhận diện hành vi vi phạm, ghi nhận thời gian, địa điểm, biển số, loại phương tiện kèm hình ảnh, video.

Chỉ trong năm 2025, hệ thống đã phát hiện 3.723 trường hợp vi phạm với các lỗi phổ biến như: không chấp hành tín hiệu đèn giao thông, không đội mũ bảo hiểm, không tuân thủ vạch kẻ đường, không thắt dây an toàn, sử dụng điện thoại khi điều khiển phương tiện… Tổng số tiền xử phạt tương ứng 30,5 tỷ đồng.

Theo lãnh đạo Công an tỉnh, hiệu quả nổi bật nhất là tạo chuyển biến rõ rệt về ý thức chấp hành pháp luật. Khi mọi hành vi vi phạm đều có thể bị giám sát 24/7 và xử lý khách quan, người dân dần hình thành thói quen tuân thủ pháp luật một cách tự giác, không phụ thuộc vào sự có mặt của lực lượng chức năng.

“Camera không thay thế hoàn toàn con người, nhưng giúp lực lượng CSGT mở rộng phạm vi giám sát, giảm áp lực trực tiếp trên đường, đồng thời hạn chế tiếp xúc, nâng cao tính minh bạch trong xử lý vi phạm”, Đại tá Trần Thái Quang Hoàng khẳng định.

Trên nhiều tuyến đường có mật độ phương tiện cao, sự thay đổi trong cách tham gia giao thông có thể dễ dàng nhận thấy sau khi hệ thống camera AI được lắp đặt. Là người thường xuyên di chuyển qua các tuyến quốc lộ và khu vực trung tâm Thanh Hóa, anh Bùi Hoàng Vịnh (trú xã Cẩm Tú, tỉnh Thanh Hóa) chia sẻ: “Trước đây, vẫn còn tình trạng vượt ẩu, đi sai làn hoặc chủ quan khi không thấy lực lượng chức năng. Từ ngày có camera AI, mọi người cẩn trọng hơn hẳn. Ai cũng biết hành vi vi phạm có thể bị ghi lại nên tự giác hơn khi điều khiển phương tiện”.

Theo anh Vịnh, điều tích cực nhất là tính minh bạch trong xử lý vi phạm. “Camera ghi hình rõ ràng, có thời gian, địa điểm cụ thể nên rất khách quan. Điều đó giúp người dân thấy việc xử lý là công bằng. Cá nhân tôi cũng tự nhắc mình phải chấp hành nghiêm luật giao thông, vì đó là an toàn cho chính mình và gia đình”, anh nói.

Hướng tới “phủ sóng” hơn 3.000 camera AI

Về quy trình xử phạt nguội, Đại tá Trần Thái Quang Hoàng - Phó Giám đốc Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết, sau khi hệ thống phát hiện vi phạm, cán bộ CSGT sẽ kiểm tra, đối chiếu hình ảnh, dữ liệu để xác định chính xác hành vi. Trong vòng 10 ngày kể từ ngày phát hiện, cơ quan công an sẽ xác minh thông tin phương tiện, chủ phương tiện và gửi thông báo yêu cầu đến giải quyết.

"Thông báo vi phạm được gửi bằng văn bản hoặc qua phương thức điện tử. Trên thực tế, tính cả thời gian chuyển phát qua bưu điện, người dân thường nhận được thông báo trong khoảng 15 - 20 ngày làm việc", Đại tá Hoàng chia sẻ.

Thực tiễn triển khai cho thấy vẫn còn những khó khăn như dữ liệu phương tiện, giấy phép lái xe và cơ sở dữ liệu dân cư chưa đồng bộ hoàn toàn; tình trạng phương tiện chuyển nhượng nhưng chưa sang tên gây khó khăn trong xác minh; một số vị trí hạ tầng giao thông chưa được chuẩn hóa.

Trước những khó khăn trên, Công an tỉnh Thanh Hóa đã chủ động phối hợp các đơn vị chức năng hoàn thiện quy trình kỹ thuật, nâng cấp hệ thống, tăng cường kiểm duyệt dữ liệu nhằm bảo đảm tính chính xác trước khi xử lý; đồng thời bố trí điểm tiếp nhận, giải quyết phản ánh để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Theo Đại tá Trần Thái Quang Hoàng, trong thời gian tới, Công an tỉnh Thanh Hóa sẽ tham mưu UBND tỉnh đầu tư xây dựng Trung tâm dữ liệu, quản lý, giám sát, xử lý vi phạm và điều hành giao thông; đồng thời đẩy nhanh tiến độ nâng cấp hệ thống camera AI giai đoạn 2026-2027 với hơn 3.000 camera tại các tuyến quốc lộ trọng điểm. Giai đoạn 2028-2030 phấn đấu phủ kín các tuyến giao thông trọng điểm, khu vực đô thị và địa bàn phức tạp về TTATGT.

“Mục tiêu là hình thành nền tảng quản lý giao thông thông minh, có khả năng phân tích, dự báo tình hình, hỗ trợ điều hành từ xa, qua đó xây dựng môi trường giao thông an toàn, hiện đại và bền vững trên địa bàn tỉnh”, Đại tá Trần Thái Quang Hoàng nhấn mạnh.

Việc ứng dụng camera AI không chỉ dừng lại ở xử phạt vi phạm, mà đang góp phần định hình lại văn hóa giao thông trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa. Khi công nghệ trở thành “mắt giám sát” khách quan và liên tục, mỗi người tham gia giao thông buộc phải nâng cao ý thức tự giác, qua đó tạo nền móng cho một trật tự giao thông ngày càng kỷ cương và hiệu quả trong giai đoạn chuyển đổi số hiện nay.