Thanh Hóa: Chủ động phòng ngừa, ngăn chặn bạo lực học đường từ sớm

Theo đó, kế hoạch nhằm triển khai thực hiện Chỉ thị 03/CT-TTg ngày 30/01/2026 của Thủ tướng Chính phủ về ngăn chặn, đẩy lùi bạo lực học đường trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa.

Điểm đáng chú ý trong kế hoạch lần này là cách tiếp cận không còn bó hẹp bạo lực học đường trong phạm vi nhà trường. Thực tế cho thấy, những mâu thuẫn của học sinh ngày nay không chỉ diễn ra trong lớp học hay sân trường mà còn lan rộng ra không gian mạng, nơi các hành vi bạo lực tinh thần có thể bị khuếch đại chỉ trong vài giờ. Những đoạn clip đánh nhau, những lời bình luận kích động, thậm chí cổ xúy cho bạo lực, đã và đang trở thành một phần đáng lo ngại trong đời sống học đường.

Trong bối cảnh đó, việc kế hoạch nhấn mạnh vai trò phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội là cần thiết, bởi đây là “ba trụ cột” quyết định hiệu quả phòng ngừa bạo lực học đường. Sự phối hợp này không chỉ giúp phát hiện sớm các biểu hiện lệch chuẩn của học sinh, mà còn tạo sự thống nhất trong giáo dục, kịp thời can thiệp, ngăn chặn mâu thuẫn ngay từ khi mới phát sinh, thay vì chờ đến khi xảy ra vụ việc.

Kế hoạch lần này cũng đặt trọng tâm vào phòng ngừa từ sớm, từ xa, với việc tăng cường giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng giải quyết xung đột và kiểm soát cảm xúc cho học sinh. Đây là hướng đi đúng, bởi phần lớn các vụ việc bạo lực học đường đều bắt nguồn từ những mâu thuẫn nhỏ không được giải tỏa kịp thời.

Một điểm mới đáng chú ý là việc đưa yếu tố công nghệ và trí tuệ nhân tạo vào công tác quản lý, theo dõi và cảnh báo sớm nguy cơ bạo lực học đường. Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, đây được xem là hướng tiếp cận hiện đại, phù hợp với xu thế.

Bên cạnh đó, việc xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở giáo dục trong công tác bảo đảm an toàn trường học là một điểm nhấn đáng ghi nhận. Khi trách nhiệm được cá thể hóa, tính ràng buộc sẽ cao hơn, hạn chế tình trạng “cha chung không ai khóc”.

Ở góc độ xử lý, kế hoạch đã thể hiện cách tiếp cận nhân văn hơn khi không chỉ tập trung vào kỷ luật mà còn chú trọng tư vấn, hỗ trợ tâm lý cho cả nạn nhân và học sinh vi phạm, nhằm ngăn chặn tái diễn. Dù vậy, đây cũng là khâu đang thiếu hụt nhiều nhất trong thực tế. Tại không ít trường học, công tác tư vấn tâm lý vẫn chưa có đội ngũ chuyên trách, giáo viên kiêm nhiệm trong khi chưa được đào tạo bài bản. Khi thiếu “bác sĩ tâm lý” trong môi trường học đường, việc can thiệp sớm và hỗ trợ sau sự việc khó đạt hiệu quả như kỳ vọng.

Có thể thấy, kế hoạch đã bao quát khá đầy đủ các giải pháp từ tuyên truyền, phối hợp liên ngành đến nâng cao năng lực đội ngũ và ứng dụng công nghệ. Nhưng vấn đề cốt lõi không nằm ở việc thiếu giải pháp, mà ở chỗ các giải pháp đó có được triển khai một cách thực chất hay không. Trong nhiều năm qua, những khẩu hiệu như “trường học thân thiện”, “học sinh tích cực” đã không còn xa lạ, song bạo lực học đường vẫn chưa được đẩy lùi triệt để. Điều đó cho thấy, nếu cách làm không thay đổi, nguy cơ “bình mới, rượu cũ” hoàn toàn có thể lặp lại.

Để mục tiêu “trường học an toàn, không bạo lực” trở thành hiện thực, điều quan trọng nhất là sự thay đổi từ nhận thức đến hành động của từng chủ thể liên quan, từ gia đình, nhà trường đến các cơ quan quản lý. Khi mỗi học sinh được trang bị đầy đủ kỹ năng, được lắng nghe và hỗ trợ kịp thời, khi mỗi người lớn thực sự đồng hành thay vì đứng ngoài, khi đó, những giải pháp trên giấy mới có thể đi vào cuộc sống.

Và hơn hết, chỉ khi học sinh cảm thấy an toàn trong chính môi trường học tập của mình, giáo dục mới thực sự chạm đến mục tiêu sâu xa nhất: hình thành những con người biết sống, biết tôn trọng và không lựa chọn bạo lực để giải quyết vấn đề.