Thần thoại Hy Lạp - (Phần 8): Athena – Nữ thần trí tuệ

(PLVN) - Nữ thần Athena là con gái của Zeus và Metis. Athena là nữ thần trí tuệ, nghề thủ công mỹ nghệ. Đồng thời là vị thần đại diện cho chiến tranh chính nghĩa. Nàng cũng là vị thần bảo hộ thủ đô Athens của Hy Lạp. Biểu tượng chính của Athena là con cú, cây ô liu, rắn và Gorgoneion.
Họa hình 3D nữ thần Athena. Họa hình 3D nữ thần Athena.

Sự ra đời kỳ lạ

Athena - đứa con thứ năm của Zeus. Nàng không phải do mẹ sinh ra mà do bố sinh ra và được sinh ra từ…đầu! Thần Zeus lấy nữ thần Metis, theo truyền thuyết thì chính Metis mới là người vợ đầu tiên của Zeus chứ không phải Nữ thần Hera. Metis là người đã nói cho biết thứ lá cây thần diệu và bí hiểm để Zeus lấy về cho Cronos uống, nhờ thế nên Cronos mới nôn ra hết những anh chị em của Zeus bị nuốt từ khi mới ra đời.

Đứa con đầu lòng của Zeus và Metis là một bé gái. Ngày sắp sinh đứa con thì một lời sấm ngôn của nữ thần Đất mẹ - Gaia truyền cho họ biết, đứa con này sẽ là con trai và lớn lên nó sẽ mạnh hơn cả Zeus. Nó sẽ truất ngôi bố và tranh giành lấy quyền cai quản thế giới Olympus và thế giới loài người.

Zeus lo sợ về lời sấm nguyền đó, ông tìm cách đối phó lại. Và cách tốt nhất theo ông nghĩ là bắt trước Cronos: Nuốt! Zeus nghĩ thế mà nuốt luôn người vợ đang bụng mang dạ chửa của mình. Ít ngày sau Zeus bị mắc chứng đau đầu dữ dội và từng cơn dài. Trong một cơn đau đớn cực hạn, Zeus đã gọi đứa con thứ lại và ra lệnh: “Lấy búa bổ vào đầu ta ngay, làm ngay đi…”. Đứa con thấy cha không thể chịu đựng được nữa liền tuân theo, chàng nâng cây búa nặng ngàn cân lên, dùng hết sức bình sinh giáng 1 búa thật mạnh vào đầu Zeus. 

Điều kì lạ đã xảy ra, sọ của Zeus nứt toác làm hai và từ khe nứt đó nhảy ra ngoài một thiếu nữ  với võ phục gọn gang, tay kiếm tay cung, mắt sáng như gương. Vừa nhảy ra khỏi đầu Zeus, nàng liền hét lên một tiếng như sấm vang động cả trời đất như khi xung trận. Đó là Nữ thần Athena – vị thần Trí tuệ, Tri thức và Chiến tranh. Athena đội mũ đồng sáng loáng, mặc áo giáp, đứng uy nghi oai phong lẫm liệt như một vị nam thần. 

Vì là nữ thần của Trí tuệ, Tri thức nên Athena sáng tạo ra nhiều điều để dạy người dân Hy Lạp. Nàng đã sáng tạo cho người dân cái cầy và cái bừa để họ có thể làm ruộng, trồng lúa, trồng nho. Nàng trao cho những người phụ nữa cái xa quay sợi và khung cửi dệt. Nàng dạy cho họ nghề dệt khéo léo và công phu để họ có thể dệt nên những tấm vải mong muốn. Vì lẽ đó nên Nữ thần Athena còn được gọi là nữ thần bảo hộ cho nghề thủ công. Nàng còn là người đặt ra các luật lệ cho các đô thị để cho người dân biết cách cai quản điều hành cuộc sống của mình được trật tự và công bằng.

Trong các tác phẩm sau này của nhà thơ La Mã Ovid, Athena được cho là đã xử phạt Arachne trần thế trong cuộc thi dệt. Arachne là một người con gái trần gian có tài thêu dệt rất đẹp. Có người nói nàng học từ nữ thần Athena. Cô ta phạm thượng trả lời: "Tôi tự có năng khiếu bẩm sinh chứ ai cần cô ta dạy bảo!" Nữ thần Athena rất tức giận, biến thành một cụ già đến khuyên bảo nhưng cô ta không nghe, Athena bèn thi tài với cô ta. 

Athena thêu dệt lại hình ảnh 12 vị thần trên đỉnh Olympus còn cô ta thì thêu hình ảnh trần tục, hoang lạc của các vị thần. Athena vô cùng tức giận và dùng con thoi đánh Arachne. Uất ức, Arachne tự vẫn. Nữ thần tội nghiệp liền hóa phép cô ta thành con nhện. Con cháu của cô ta cũng là giống nhện, mãi mãi thêu thùa những chiếc mạng nhện mà ta thấy ngày nay.

Vị thần chiến tranh chính nghĩa

Athena là một nữ thần rất mực thông minh, xinh đẹp, một nữ thần vừa hiếu chiến vừa chủ hoà, vì chỉ có sau khi chiến thắng thì mới có hoà bình. Thần khuyến khích tinh thần chiến đấu của các dũng sĩ, cho họ sức mạnh, sự quyết tâm, lòng kiên định và lời khuyên lúc nguy nan. 

Nữ thần chiến tranh Athena khác biệt với Ares. Nàng là người bảo trợ các trận chiến. Ares là hiện thân của sự hung hăng và sự can đảm không chính đáng, trong khi Athena gắn liền với kế hoạch chiến lược. Athena chỉ ủng hộ cho hành động phản kháng tự vệ trước sự xâm lăng của quân thù. Đối với người Hy Lạp cổ xưa, Athena là vị nữ thần của chiến trận, chiến thắng.

Đặc biệt, Athena thường có một biệt danh quen thuộc là Pallas, người xưa giải thích, sỡ dĩ nàng có biệt danh này là do nàng đã đánh bại được tên không lồ Pallas trong một cuộc giao tranh ác liệt. Để ghi nhớ chiến công hiển hách của mình, Athena đã lột da địch thủ căng lên tấm khiên. 

Cũng có truyền thuyết khác lý giải về chuyện này, Pallas không phải là một tên khổng lồ đã bị đánh bại trong cuộc giao tranh giữa các thần và những tên Gigantos – Đại khổng lồ. Pallas là một thiếu nữ, con vị thần biển Triton. Athena vô tình đã gây ra cái chết của Pallas. Để bày tỏ tấm lòng thương tiếc và hối hận với cái chết của người con gái bất hạnh, Athena đã lấy da của Pallas lợp lên chiếc khiên của mình và ghép tên nàng vào với tên mình.

Ngoài ra, Athena đã hỗ trợ cho các anh hùng Perseus, Jason, Cadmus, Odysseus và Heracles trong những chuyến hành trình của họ. Đặc biệt trong cuộc chiến thành Troia, lúc quân Hy Lạp gần như vô vọng trong việc phá thành thì Athena đã gợi ý chế ra con ngựa gỗ khổng lồ, kết quả là Troia lọt vào tay quân Hy Lạp ngay sau đó.

Anh hùng Perseus cũng đã được Athena hỗ trợ trong cuộc truy sát Medusa, nàng đã cho Perseus mượn giày bay của thần Hermers,túi của thần Hera dùng để đựng đầu Medusa, và khiên trong suốt của thần Athena và mũ tàng hình của thần Hades. Medusa là người em út trong bộ ba chị em ác quỷ Gorgon. Khác với hai cô chị, chỉ có mỗi Medusa là không bất tử, theo đó có thể bị chết giống như người phàm trần, tuy nhiên bất cứ sinh vật nào Medusa nhìn thấy đều bị hoá thành đá. Trong khi giao chiến với Medusa, Perseus chỉ nhìn vào hình ảnh phản chiếu của Medusa nhờ đó mà cắt được đầu quái vật. Kể cả sau khi đã chết, cái đầu của Medusa vẫn còn ma thuật hoá đá. Sau đó, Perseus đã cho Athena chiếc đầu Medusa để trang trí khiên của mình. 

Theo thần thoại Hy Lạp, cả thần Poseidon và Athena muốn trở thành người bảo hộ cho miền Atikes (Athen sau này). Để xứng đáng với sự tôn kính của mình, Athena đã tạo ra một cây ôliu làm tươi tốt khắp các thành luỹ Atikes.

Poseidon cố gắng vượt qua Athena bằng cách dùng cây đinh ba của mình đâm xuyên qua mặt đất làm phun lên những cột nước khổng lồ, tuy nhiên vì ông ấy là vị thần của biển cả nên trong nước chỉ có... muối (có truyện thì nói là Poseidon tặng cư dân những con ngựa chiến vô cùng dũng mãnh). Món quà của Athena với người dân làm tươi tốt cả thành luỹ cả vùng đất này. Cuối cùng Athena được chọn là vị thần bảo hộ, đổi tên vùng đất thành Athen đến tận bây giờ.

Người dân Hy Lạp thờ tụng bà như một vị thần tài năng nhất đỉnh Olympus. Và những ngôi đền của cô thường nằm trên đỉnh đô thị kiên cố ở trung tâm thành phố. Đền Parthenon trên thành cổ Athen dành riêng cho cô, cùng với nhiều đền thờ và tượng đài khác. Lễ hội chính của cô ở Athens là Panathenaia, được tổ chức vào tháng Hekatombaion vào giữa mùa hè và là lễ hội quan trọng nhất trong lịch Athen.

Thành Trung (biên soạn)
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Khám phá nghề muối ngàn năm thăng trầm ở Tây Phi

Lạc đà là phương tiện chủ yếu vận chuyển muối qua sa mạc Sahara.
(PLVN) - Muối là một khoáng chất rất quan trọng đối với người dân Tây Phi kể từ thời cổ đại, thậm chí có thể được dùng để đổi vàng hay nô lệ. Do địa hình thiên nhiên ít mỏ khoảng sản tự nhiên, nguồn khoáng chất này được cung cấp chủ yếu thông qua những cuộc du hành của những thương nhân muối qua sa mạc Sahara rộng lớn.

Nam thanh niên thoát tội “giết người, cướp của” sau gần 10 năm đi tù oan chỉ vì lời thú tội mơ hồ của một gã say

 Ryan Ferguson,
(PLVN) - Chỉ với lời thú tội trong cơn say rượu của một người bạn mà Ryan Ferguson (sống tại thành phố Columbia, bang Missouri, Mỹ) đã bị buộc tội giết người, cướp của và bị tống giam khi mới tròn 20 tuổi. Gần 10 năm sau song sắt, cuộc đấu tranh không mệt mỏi đòi công lý của anh và gia đình cuối cùng cũng đã được đền đáp xứng đáng.

Những góc khuất sau cuộc chia tay đắt giá của Tiểu vương Dubai và Công chúa Jordan

Tiểu vương Dubai Sheikh Mohammed bin Rashid Al Maktoum và Công chúa Jordan Haya Bint Al Hussein ngày hai vợ chồng còn mặn nồng.
(PLVN) - Tòa án ở Anh giữa tháng 12 vừa qua đã công bố phán quyết yêu cầu Phó Tổng thống, Thủ tướng Các tiểu vương quốc Ả-rập thống nhất (UAE) là Tiểu vương Dubai Sheikh Mohammed bin Rashid al Maktoum phải trả cho vợ cũ và các con tổng cộng gần 550 triệu bảng Anh (tương đương 730 triệu USD), đưa đây trở thành vụ dàn xếp ly hôn đắt giá nhất trong lịch sử Anh.

Câu chuyện về người tìm ra vaccine chấm dứt đại dịch đậu mùa

Bác sĩ Edward Jenner. (Ảnh: jennermuseum).
(PLVN) - Căn bệnh đậu mùa đã từng là nỗi sợ ám ảnh nhiều thế kỷ tại châu Âu, châu Á và thế giới. Cơn ác mộng đó chỉ thực sự chấm dứt hoàn toàn khi bác sĩ Edward Jenner đã dám làm cái việc bị cho là điên rồ khi lấy dịch từ vết thương của một bệnh nhân nhẹ, tiêm lên cánh tay cậu bé khỏe mạnh, từ đó phát minh ra vaccine (vắc-xin) giúp thế giới thoát khỏi đậu mùa.

Những mánh lới mới để nhập khẩu và tái chế rác thải bất hợp pháp ở Malaysia

Container chứa đầy rác thải nhựa ở Port Klang trước khi vận chuyển về nước xuất xứ.
(PLVN) - Vài năm trở lại đây, việc nhập khẩu rác thải nhựa bất hợp pháp độc hại, gây ô nhiễm không khí và ảnh hưởng đến sức khoẻ người dân trở thành vấn nạn nan giải tại Malaysia. Các đối tượng tái chế rác thải bất hợp pháp đã nghĩ ra nhiều mánh khóe hơn để lách luật, dấy lên những lo ngại về nguy cơ Malaysia bị biến thành bãi rác thế giới.

Jeffrey Epstein- gã tỷ phú bệnh hoạn gây rúng động nước Mỹ (kỳ 1)

Tỷ phú Jeffrey Epstein.
(PLVN) - Cho đến thời điểm này, vụ đại án về tỷ phú ấu dâm Jeffrey Epstein vẫn gây chấn động mỗi khi nhắc đến. Vị tỷ phú này bị truy tố hai tội danh gồm cầm đầu đường dây mại dâm trẻ vị thành niên và âm mưu mại dâm trẻ vị thành niên. Tuy nhiên, khi mọi việc chưa ngã ngũ, vị tỷ phú này đã tử tự ngay trong tù và để lại phía sau hàng loạt bê bối khủng khiếp.

Kinh hoàng thảm họa kép động đất và sóng thần ở Messina năm 1908

Nỗ lực tìm kiếm cứu người sống sót sau thảm họa.
(PLVN) - Trận động đất kinh hoàng nhất từng được ghi nhận trong lịch sử châu Âu đã làm rung chuyển Eo biển Messina ở miền nam nước Ý, san bằng hai thành phố là Messina ở Đảo Sicily và Reggio di Calabria ở đất liền Ý. Trận động đất và sóng thần theo sau đó đã cướp đi sinh mạng khoảng 100.000 người.

Chuyện ngược đời ở đất nước sản xuất bao cao su lớn nhất thế giới

Chuyện ngược đời ở đất nước sản xuất bao cao su lớn nhất thế giới
(PLVN) - Mặc dù “đế chế bao cao su” lớn nhất thế giới là Karex nằm ở đất nước Malaysia, thế nhưng người dân ở đây lại e ngại khi nhắc đến chuyện tình dục, họ ít sử dụng “áo mưa” nhất trong khu vực và cho rằng kiêng cữ được tuyên truyền là cách tốt nhất để ngăn ngừa có thai hoặc mắc các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục.

Lệ làng thua phép vua

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Ba Lan là một trong số những thành viên Liên minh châu Âu (EU) kích hoạt và gia tăng mức độ quyết liệt cuộc xung khắc giữa pháp luật quốc gia và luật pháp chung của liên minh.

Xu thế của những chuyện cũ trong năm mới

Xu thế của những chuyện cũ trong năm mới
(PLVN) - Năm 2021 đi qua và năm 2022 đến. Năm mới đương nhiên không phải là sự lặp lại hoàn toàn của năm cũ trên mọi phương diện tồn tại và vận động của thế giới, nhưng cũng lại không phải hoàn toàn mới.

Lối rẽ bất ngờ, kết cục bất định

Binh sĩ Nga trong một cuộc tập trận tại vùng Rostov giáp với Ukraine ngày 10/12 (Ảnh: Reuters).
(PLVN) - Việc Nga công bố dự thảo 2 thỏa thuận về an ninh giữa Nga với Mỹ và giữa Nga với NATO là diễn biến mới bất ngờ của chuyện bất hòa hiện tại giữa Nga với Mỹ và NATO, liên quan trực tiếp đến việc Nga triển khai lực lượng lớn quân đội ở vùng biên giới với Ukraine.

Trẻ em di cư (Bài 3): Thảm cảnh của những đứa trẻ phải sống trong trại tị nạn

Trẻ em di cư (Bài 3): Thảm cảnh của những đứa trẻ phải sống trong trại tị nạn
(PLVN) - Vượt qua hàng nghìn km, chịu đựng cảnh đói khát và vô vàn những nguy hiểm trên con đường di cư, những đứa trẻ không hề biết rằng thứ chờ đợi chúng ở vùng đất hứa là cảnh sống trong những “chiếc lồng kim loại”. Một cuộc sống tạm bợ, thiếu thốn là thứ đang chờ đợi các em và gia đình ở trong những trại tị nạn.

Hành trình sản sinh ra những ca khúc lẫy lừng của ABBA

 Các thành viên ban nhạc ABBA đình đám khi còn trẻ.
(PLVN) - Với người dân ở nhiều nơi trên thế giới, ca khúc “Happy New Year” đã trở nên vô cùng quen thuộc, là giai điệu gần như không thể thiếu khi Tết đến Xuân về. Ca khúc này gắn liền với ban nhạc huyền thoại Thụy Điển ABBA.