Tham vấn mô hình quản lý và tự quản về tổ chức, hoạt động luật sư

Hội thảo là một trong những hoạt động được triển khai trong khuôn khổ Dự án “Tăng cường pháp luật và tư pháp tại Việt Nam - Giai đoạn II” (EU JULE II) do Liên minh Châu Âu tài trợ, để tham vấn ý kiến của các cơ quan, tổ chức có liên quan tại khu vực phía Bắc về các nhiệm vụ, giải pháp hoàn thiện và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý luật sư và hành nghề luật sư cũng như mô hình quản lý, tự quản về tổ chức, hoạt động luật sư.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Phó Cục trưởng Cục Bổ trợ Tư pháp Đặng Kim Hoa cho biết, chủ trương xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới đặt ra yêu cầu rất cao đối với việc phát triển đội ngũ luật sư cũng như nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về luật sư và hành nghề luật sư.

Đặc biệt, trong bối cảnh kinh tế - xã hội phát triển và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, mô hình quản lý và tự quản về luật sư cần tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện theo hướng phù hợp hơn với yêu cầu thực tiễn.

Tại Hội thảo, Phó Cục trưởng Cục Bổ trợ Tư pháp đề nghị các đại biểu, các chuyên gia tập trung thảo luận và làm rõ mô hình quản lý nhà nước và tự quản của luật sư theo 3 định hướng.

Theo đó, quản lý nhà nước đối với tổ chức và hoạt động luật sư không đơn thuần là kiểm tra, giám sát hay cấp phép, mà phải chuyển dịch mạnh mẽ sang vai trò kiến tạo. Cơ quan quản lý nhà nước sẽ tập trung vào việc hoàn thiện thể chế, tạo dựng môi trường pháp lý thuận lợi, minh bạch và bình đẳng để nghề luật sư phát triển lành mạnh, chuyên nghiệp và tiệm cận với các chuẩn mực quốc tế.

Cùng với đổi mới quản lý nhà nước, cần nâng cao "trách nhiệm tự quản" của tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư. Tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư không chỉ dừng lại ở việc đại diện, bảo vệ quyền lợi cho thành viên, mà phải chịu trách nhiệm trước Nhà nước và xã hội về việc giám sát đạo đức nghề nghiệp, bảo đảm chất lượng dịch vụ pháp lý và xử lý nghiêm minh các vi phạm. Trách nhiệm tự quản càng cao thì uy tín của nghề luật sư trong xã hội càng được củng cố.

Bên cạnh đó, cơ chế tự quản cần được chú trọng ngay tại các tổ chức hành nghề luật sư. Các văn phòng luật sư, công ty luật được xem là nơi trực tiếp cung cấp dịch vụ pháp lý, do đó cần nâng cao năng lực quản trị nội bộ, kiểm soát rủi ro, tuân thủ quy tắc đạo đức và quy trình hành nghề.  

Việc nâng cao năng lực và trách nhiệm tự quản tại chính các tổ chức hành nghề sẽ giúp phòng ngừa các vi phạm, bảo vệ uy tín của thương hiệu luật sư Việt Nam.

Phát biểu tại hội thảo, bà Nguyễn Thị Thanh Hải, Cố vấn trưởng Chương trình EU JULE II - UNDP tại Việt Nam cho biết, hội thảo diễn ra trong bối cảnh Bộ Tư pháp đang chủ trì hoàn thiện dự thảo Luật Luật sư sửa đổi, dự kiến trình Quốc hội tại kỳ họp tháng 10/2026.

Dự thảo nhằm tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về hành nghề luật sư, khắc phục những bất cập của pháp luật hiện hành và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động luật sư.

Theo bà Nguyễn Thị Thanh Hải, qua các hoạt động tham vấn trong khuôn khổ Dự án EU JULE II cho thấy, nghề luật sư ở Việt Nam phát triển mạnh về cả quy mô, phạm vi hoạt động trong hơn thập kỷ qua. Tuy nhiên, nghề luật sư cũng đang đứng trước những yêu cầu mới liên quan đến chất lượng dịch vụ, đạo đức và kỷ luật nghề nghiệp, sự phân bổ luật sư giữa các địa bàn, khả năng tiếp cận dịch vụ pháp lý và tác động của chuyển đổi số.

Trong thời gian tới, Dự án EU JULE II tiếp tục đồng hành với Bộ Tư pháp và các cơ quan, tổ chức liên quan trong việc chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, hỗ trợ nghiên cứu, tham vấn chính sách và nâng cao năng lực cho đội ngũ luật sư. Qua đó hướng tới hệ thống tư pháp lấy người dân làm trung tâm, trong đó người dân, đặc biệt là các nhóm yếu thế, có cơ hội tiếp cận dịch vụ pháp lý có chất lượng.

Tại hội thảo, các đại biểu đã trao đổi, thảo luận về những khó khăn, vướng mắc và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về luật sư và hành nghề luật sư trong giai đoạn mới.