Thăm nơi cá biển được tắm
Ở giữa vịnh Lan Hạ (Cát Bà) có một chiếc bè nuôi cá lớn với hàng trăm ô lồng cỡ to. Thế nhưng điều đặc biệt là chiếc bè này không nuôi cá kinh doanh, không mở nhà hàng, mà là nơi bảo tồn giống cá biển của Trạm nghiên cứu nuôi trồng thủy sản nước mặn. Từ những con cá được nuôi dưỡng ở đây, hằng năm, những người nuôi cá biển ở Cát Bà nhận được nguồn giống nuôi để làm giàu…
Bè cá giúp dân làm giàu
Sau hơn 30 phút khởi hành từ Bến Bèo trên chiếc xuồng máy, chúng tôi đến vịnh Lan Hạ. Từ xa, chiếc bè cá của Trạm nghiên cứu nuôi trồng thủy sản nước mặn hiện rõ trên mặt biển với quy mô lớn hơn hẳn những chiếc bè cá thông thường. Ở vùng nước lặng, trong xanh, chiếc bè cá lừng lững với những ô lồng đan nhau như bàn cờ. Bước lên bè, trong những con sóng vỗ nhẹ quanh mạn, tiếng quẫy nước của cá nuôi trong ô lồng khiến tôi cảm thấy như mình đang được sống ở vùng thiên nhiên thoáng đãng và hùng vĩ. Trưởng bè Phạm Văn Thìn với dáng vẻ thư sinh, trông không giống như những ngư dân bình thường, bởi anh là nhà nghiên cứu khoa học. Anh cho biết, đây là bè cá của Trạm nghiên cứu nuôi trồng thủy sản nước mặn thuộc Viện nghiên cứu nuôi trồng thủy sản 1 (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) có nhiệm vụ nuôi dưỡng, bảo tồn và sinh sản nhân tạo giống cá biển. Những con cá được nuôi ở đây như cá song, cá giò, tu hài, vược mắt đỏ đều được hưởng một chế độ đặc biệt, bởi nuôi để giữ nguông gien gốc chứ không phải kinh doanh. Ngồi bên tôi, ông Đỗ Đức Trích, chủ bè nuôi cá biển Nga- Trích nổi tiếng cho biết, nghề nuôi cá lồng bè ở Cát Bà chủ yếu là dựa vào chiếc bè này, vì nghề nuôi cá biển cần nhất là giống cá, mua bên ngoài thì tư thương ép giá và chất lượng giống không bảo đảm nên nhiều bè nuôi bị lỗ nặng, may mà có nguồn giống của Trạm chứ không nghề nuôi cá biển chắc sẽ lao đao.
Gần trưa cũng là lúc tắm cho cá để chuẩn bị cho ăn. Những cán bộ trên bè kéo cá lên để tắm. Khi những con cá song đầu tiên được kéo lên thành bè, tôi giật mình khi nhìn thấy con cá phải nặng đến 30kg, to hơn rất nhiều lần loại tôi vẫn từng biết. Đưa cá lên thành bè, một người với lấy vòi nước ngọt xịt quanh mình con cá, Anh Thìn cho biết, tắm cho cá biển thì phải tắm bằng nước ngọt mới sạch các chất bẩn, chứ nếu tắm bằng nước biển thì thà.. không tắm còn hơn. Anh bảo, tắm cho cá là công việc hằng ngày của các nhân viên trên bè, nhưng đó chỉ là những con cá “nhỏ” thôi, chứ còn “Bà cụ” thì thỉnh thoảng mới đưa lên tắm được. “Bà cụ” mà Thìn nói là câu bông đùa của anh em đối với con cá song nặng hơn 70kg. Để tôi được “mục sở thị”, mấy anh em trên bè hò nhau kéo lồng lên cao hơn một chút. Trong ánh nắng vàng nhạt, lưng của một con cá song khổng lồ nổi lên, tôi ước lượng lưng nó to bằng nửa cái bàn vi tính cỡ nhỏ. Anh Thìn cho biết, ngoài cá song, trên chiếc bè này còn nuôi nhiều loại cá để sinh sản giống khác và kích cỡ của những con cá nuôi ấy cũng toàn vào “hàng khủng”, cỡ từ 20kg đến khoảng 50 kg. Những con cá bố mẹ được nuôi ở đây hằng năm sản xuất được rất nhiều các loại cá giống cung cấp cho nghề nuôi biển ở Cát Bà và các tỉnh khác. Từ nguồn giống này, nhiều gia đình, nhiều chủ bè nuôi cá đã vươn lên làm giàu và nghề nuôi cá biển ở Cát Bà trở thành ngành sản xuất đặc thù, phát triển kinh tế biển và du lịch dịch vụ.
Điểm du lịch hấp dẫn
Nằm ở giữa vùng nước trong xanh, phải thừa nhận rằng, chiếc bè nuôi cá này là một điểm du lịch vô song ở vịnh Lan Hạ. Từ Bến Bèo đến chiếc bè đã là một tuyến du lịch biển hấp dẫn. Chiếc tàu len lỏi qua vùng nước lặng, trong xanh qua các bè cá là một điều lý thú đối với các du khách, nhất là du khách nước ngoài. Lên bè, khách du lịch sẽ được xem những con cá giống và nhất là có thể thoải mái câu cá dìa- một loại cá biển tự nhiên thường sống ở gần các bè cá nổi để ăn thức ăn thừa của cá nuôi. Tôi và anh bạn vớ lấy sợ dây cước có lưới câu rồi móc vài hạt cơm ngồi trên bè thả xuống biển, chưa đầy một phút, anh đã giật lên một chú cá dìa to bằng 3 đầu ngón tay. Một anh đổ chút cơm thừa xuống gần chỗ chúng tôi ngồi câu cá, ngay lập tức hàng trăm con cá dìa lao vào đớp mồi, chúng tôi thoải mái giật lên những chú cá tham ăn. Theo một số người sành xăn gỏi cá ở Cát Bà, cá dìa là loại cá dùng để chế biến gỏi giềng ngon nhất. Còn nếu chế biến canh chua thì chỉ việc nấu nồi nước chua sôi rồi thả cả con cá vào là có một món canh tuyệt hảo, hiếm có loại canh cá nào ngon bằng.
Chiếc bè cá này được neo ngoài khơi xa, nước quanh năm sạch và trong xanh, là nơi thám hiểm và tắm biển lý tưởng đối với du khách. Anh Thìn bảo, thường thường, anh em vẫn lao ùm xuống biển để tắm rồi lên tráng nước ngọt, chứ nước ngọt ở trên bè không nhiều và chủ yếu để dành tắm cá. Còn nếu khách du lịch xuống bè tham quan, anh em cũng không đồng ý cho bơi vì không có phương tiện cứu hộ. Thỉnh thoảng, có đoàn đua thuyền kai-ác đi qua cũng chỉ vẫy chào rồi về chứ ít khi ghé lại để tham quan ngắm cảnh. Đem vấn đề này trao đổi, anh Thìn cho biết, đây là bè cá không kinh doanh, nhiệm vụ chính là nuôi dưỡng và bảo tồn giống cá việc kết hợp làm du lịch còn rất hạn chế. Tuy nhiên, nếu khách du lịch muốn lên thăm bè, anh em sẽ tạo mọi điều kiện tốt nhất cho khách tham quan và… miễn phí, với điều kiện không được làm ảnh hưởng đến đàn cá nuôi trong bè.
Chia tay anh Thìn và anh em trên bè về Bến Bèo, tôi cảm thấy mình vừa rời khỏi một điểm du lịch hấp dẫn chưa từng được khai phá của Cát Bà. Chỉ cần đầu tư thêm một chút và có cơ chế thoáng, bè nuôi cá đặc biệt này sẽ là điểm du lịch độc đáo và hấp dẫn du khách.
Mai Lâm