Thái Nguyên: Tự chủ chiến lược và sự dịch chuyển trong kinh tế đối ngoại năm 2025
(PLVN) Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đối mặt với nhiều rào cản về logistics và sự sụt giảm nhu cầu tiêu dùng, tỉnh Thái Nguyên đã khép lại năm 2025 với những kết quả khả quan trong hoạt động kinh tế đối ngoại. Sự ổn định này xuất phát từ việc chuyển dịch trọng tâm sang chất lượng đầu tư và khả năng thích ứng linh hoạt với các thị trường quốc tế.
Chuyển dịch cơ cấu thị trường và sức bật từ nội lực
Số liệu thống kê năm 2025 cho thấy tổng kim ngạch xuất khẩu của tỉnh Thái Nguyên đạt 29,925 tỷ USD, tăng 9% so với năm 2024. Trong đó, nhóm hàng điện tử và thiết bị công nghệ cao tiếp tục giữ vai trò chủ đạo với giá trị 24,7 tỷ USD. Đáng chú ý, mặt hàng điện thoại thông minh đạt mức tăng trưởng đột biến 32,9%, tương đương gần 7 tỷ USD.
Một điểm mới trong bức tranh kinh tế tỉnh năm nay là sự thay đổi định hướng thị trường. Trong khi xuất khẩu sang khu vực RCEP giảm mạnh 23% (còn 5,7 tỷ USD), các doanh nghiệp tại Thái Nguyên đã khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới. Kim ngạch xuất khẩu sang Anh tăng 23%, thị trường EU tăng 6,6% và khối CPTPP tăng 3%.
Sự dịch chuyển này cho thấy năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe của doanh nghiệp tại Thái Nguyên đang dần được nâng cao. Việc giảm phụ thuộc vào các thị trường truyền thống và tiến sâu vào những khu vực có giá trị gia tăng cao như EU hay Anh là bước đi chiến lược nhằm bảo vệ nền kinh tế trước các biến động địa chính trị khu vực.
Thu hút FDI: Ưu tiên chiều sâu thay vì quy mô đơn thuần
Năm 2025, Thái Nguyên không tập trung vào việc thu hút ồ ạt các dự án FDI mới mà chú trọng vào việc giữ chân và khuyến khích các nhà đầu tư hiện hữu mở rộng sản xuất. Tính đến cuối năm, toàn tỉnh có 188 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký hơn 11 tỷ USD.
Dù chỉ có khoảng 25 dự án mới với tổng vốn 200 triệu USD được cấp phép, nhưng có tới 50 dự án đã thực hiện điều chỉnh tăng vốn với tổng số tiền bổ sung lên đến 350 triệu USD.
Việc các nhà đầu tư lớn, tiêu biểu như Samsung Electronics Việt Nam Thái Nguyên, liên tục mở rộng quy mô cho thấy môi trường đầu tư của tỉnh không chỉ dừng lại ở các ưu đãi về thuế hay đất đai, mà còn nằm ở hiệu quả của cải cách hành chính và sự ổn định của hệ thống hạ tầng phụ trợ.
Hạ tầng công nghiệp và nền tảng cho chu kỳ mới
Hệ thống khu công nghiệp (KCN) tiếp tục là nền tảng thực hiện các mục tiêu kinh tế đối ngoại. Hiện nay, Thái Nguyên có 6/12 KCN đã đi vào vận hành ổn định với tỷ lệ lấp đầy trên 90%, bao gồm các khu trọng điểm như Yên Bình, Điềm Thụy, Sông Công.
Song song với khối ngoại, khu vực kinh tế tư nhân trong nước cũng ghi nhận sự khởi sắc với 1.608 doanh nghiệp thành lập mới và gần 500 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động. Điều này, tạo ra một hệ sinh thái hỗ trợ, giúp giảm bớt sự đứt gãy chuỗi cung ứng khi các doanh nghiệp nội địa bắt đầu tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của các tập đoàn FDI.
Một số liệu đặc biệt là kim ngạch nhập khẩu của tỉnh tăng tới 19,9%, đạt 19,4 tỷ USD. Thông thường, nhập siêu hoặc nhập khẩu tăng mạnh thường gây lo ngại, nhưng với cơ cấu nhập khẩu chủ yếu là máy móc, thiết bị và nguyên phụ liệu, đây lại là tín hiệu tích cực, phản ánh quá trình đầu tư chiều sâu, đổi mới công nghệ của các nhà máy đang diễn ra mạnh mẽ.
Sự gia tăng nhập khẩu thiết bị trong năm 2025 chính là sự chuẩn bị về năng lực sản xuất để tạo ra sự bùng nổ xuất khẩu cho giai đoạn 2026-2027.
Nhìn lại bức tranh kinh tế đối ngoại của Thái Nguyên năm 2025, có thể thấy tỉnh đang dần thoát khỏi hình ảnh của một “công xưởng” gia công đơn thuần để tiến tới một nền sản xuất có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao hơn.
Sự tăng trưởng ổn định của ba trụ cột: xuất khẩu, FDI và hạ tầng công nghiệp chính là minh chứng cho một chiến lược phát triển có trọng tâm, trọng điểm.
Việc duy trì tốc độ nhập khẩu máy móc thiết bị ở mức cao (gần 20%) trong năm 2025 là một tín hiệu tích cực, cho thấy các doanh nghiệp đang tích cực chuẩn bị nội lực cho chu kỳ sản xuất tiếp theo.
Thái Nguyên đang giữ vững đà tăng trưởng về con số và chú trọng hơn nữa vào việc xây dựng hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ nội địa. Tỉnh nhận định, việc thu hút FDI trong tương lai cần gắn liền với chuyển giao công nghệ, để các doanh nghiệp trong nước không chỉ là vệ tinh bên lề mà phải trở thành một phần không thể tách rời trong chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia. Đây chính là chìa khóa giúp Thái Nguyên là hình mẫu về sự tự chủ và bền vững trong phát triển kinh tế đối ngoại.