Tây Ninh mở rộng kết nối, nâng vị thế hàng hóa trên chuỗi cung ứng toàn cầu

Hội nghị có sự tham dự của Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng; về phía tỉnh Tây Ninh có ông Lê Văn Hẳn, Chủ tịch UBND tỉnh và ông Nguyễn Hồng Thanh, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh. Hội nghị còn thu hút hơn 170 doanh nghiệp đến từ 25 quốc gia và vùng lãnh thổ, cùng đại diện nhiều tập đoàn phân phối, bán lẻ, thương mại điện tử quốc tế, tạo không gian kết nối trực tiếp giữa doanh nghiệp địa phương với các nhà nhập khẩu, phân phối và đối tác quốc tế.

Hội nghị được tổ chức trong bối cảnh Tây Ninh đang đứng trước nhiều cơ hội để mở rộng quy mô sản xuất, xuất nhập khẩu và tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng khu vực, quốc tế. Với vị trí địa kinh tế đặc biệt, hệ thống cửa khẩu quốc tế, vùng sản xuất nông nghiệp và công nghiệp quy mô lớn, cùng khả năng kết nối thuận lợi với TPHCM và các trung tâm kinh tế lớn, Tây Ninh có nhiều điều kiện để trở thành một mắt xích quan trọng trong mạng lưới sản xuất, trung chuyển và phân phối hàng hóa.

Kết nối phải đi vào thực chất

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng đề nghị tỉnh Tây Ninh tiếp thu tối đa các ý kiến, đề xuất và kiến nghị của cộng đồng doanh nghiệp, các hiệp hội ngành hàng và đối tác tham dự, trên tinh thần cởi mở, thực chất, qua đó khơi thông các nguồn lực hỗ trợ sản xuất, xuất khẩu và tạo dựng môi trường kinh doanh, đầu tư minh bạch, thông thoáng.

Theo Thứ trưởng, sau hội nghị, điều quan trọng không chỉ là tiếp nhận các đề xuất mà tỉnh cần xây dựng kế hoạch hành động cụ thể, triển khai hiệu quả các thỏa thuận, biên bản ghi nhớ hợp tác giữa cơ quan chức năng, hiệp hội, doanh nghiệp Tây Ninh với các đối tác trong và ngoài nước, bảo đảm các cam kết phù hợp với nhu cầu và lợi ích của các bên.

Lãnh đạo Bộ Công Thương đồng thời đề nghị Tây Ninh tiếp tục đầu tư, nâng cấp hệ thống cơ sở hạ tầng và dịch vụ logistics, khai thác hiệu quả lợi thế kinh tế biên giới, phát triển các khu kinh tế cửa khẩu, cảng quốc tế, tăng cường kết nối giữa các cụm công nghiệp, hướng tới xây dựng Tây Ninh trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa và giao thương quy mô lớn, hiện đại. Đây được xem là nền tảng quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường quốc tế ngày càng yêu cầu cao về tốc độ giao hàng, chi phí logistics, tiêu chuẩn chất lượng, khả năng truy xuất nguồn gốc và tính ổn định của chuỗi cung ứng.

Thứ trưởng Phan Thị Thắng cũng đề nghị tỉnh tiếp tục mở rộng và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu trên cơ sở phát huy những ngành hàng thế mạnh, đồng thời tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam đã ký kết. Bên cạnh những thị trường truyền thống như Hoa Kỳ, Trung Quốc, EU, Nhật Bản, sự hiện diện của các nhà nhập khẩu, thu mua đến từ Trung Đông, Bắc Âu, Mỹ La tinh, Tây Á và châu Phi tại hội nghị mở ra thêm những hướng tiếp cận mới cho doanh nghiệp, nhất là trong bối cảnh nhiều thị trường đang có nhu cầu đa dạng hóa nguồn cung và tìm kiếm những nhà cung ứng có khả năng đáp ứng tiêu chuẩn ngày càng cao.

Theo lãnh đạo Bộ Công Thương, đa dạng hóa thị trường phải được thực hiện song song với nâng cao giá trị gia tăng, xây dựng thương hiệu và cải thiện chất lượng sản phẩm. Doanh nghiệp cần từng bước chuyển từ cạnh tranh chủ yếu bằng giá sang cạnh tranh bằng chất lượng, uy tín và khả năng đáp ứng, đồng thời chủ động tiếp cận sâu hơn vào các hệ thống phân phối quốc tế thay vì chỉ dừng lại ở khâu cung ứng nguyên liệu hoặc gia công.

Từ góc độ địa phương, Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Lê Văn Hẳn nhấn mạnh giá trị của hội nghị phải được thể hiện bằng những kết nối cụ thể và tạo ra kết quả sau hội nghị. Tây Ninh hướng tới bốn kết nối thực chất, gồm kết nối doanh nghiệp với doanh nghiệp để tìm kiếm đúng đối tác, hình thành quan hệ hợp tác lâu dài; kết nối sản xuất với thị trường để doanh nghiệp chuyển từ tư duy sản xuất những gì mình có sang sản xuất những gì thị trường cần; kết nối hàng hóa với chuỗi cung ứng và logistics nhằm giảm chi phí, rút ngắn thời gian, nâng cao hiệu quả; đồng thời kết nối Tây Ninh với thị trường trong nước và quốc tế để ngày càng nhiều sản phẩm, doanh nghiệp và thương hiệu của tỉnh hiện diện tại các thị trường lớn.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh, trong thời đại kinh tế số, khoảng cách địa lý ngày càng được thu hẹp, một doanh nghiệp tại Tây Ninh hoàn toàn có thể tiếp cận khách hàng ở Hà Nội, TPHCM, Tokyo, Seoul, Singapore, châu Âu hay Hoa Kỳ. Tuy nhiên, khi khoảng cách địa lý không còn là rào cản lớn thì khoảng cách về công nghệ, tiêu chuẩn, năng lực logistics và khả năng cạnh tranh lại trở thành những yếu tố quyết định.

Từ đó, Tây Ninh xác định thương mại điện tử không chỉ là một kênh bán hàng mà đang trở thành một hạ tầng thị trường mới; logistics không đơn thuần là dịch vụ hỗ trợ mà ngày càng trở thành năng lực cạnh tranh, còn xuất khẩu không chỉ dừng ở việc đưa hàng hóa ra nước ngoài mà phải hướng tới đưa giá trị của doanh nghiệp và địa phương tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Lãnh đạo tỉnh Tây Ninh cũng khẳng định địa phương sẽ tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, phát triển hạ tầng công nghiệp, thương mại và logistics, thúc đẩy chuyển đổi số, đồng hành với doanh nghiệp trong quá trình mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh. Cùng với đó, doanh nghiệp được kỳ vọng chủ động tìm kiếm đối tác, trao đổi thẳng thắn về nhu cầu và năng lực hợp tác, biến các cuộc gặp tại hội nghị thành những dự án, hợp đồng, đơn hàng và mối quan hệ hợp tác lâu dài.

Từ lợi thế sản lượng đến yêu cầu nâng cao giá trị hàng hóa

Một trong những vấn đề được đặt ra tại hội nghị là yêu cầu nâng cao giá trị hàng hóa thông qua chế biến sâu, xây dựng thương hiệu, chuyển đổi xanh, ứng dụng công nghệ và đa dạng hóa thị trường. Đây là vấn đề có ý nghĩa đặc biệt đối với một địa phương có thế mạnh về nông nghiệp, công nghiệp chế biến và xuất khẩu như Tây Ninh, bởi lợi thế về sản lượng và nguồn nguyên liệu chỉ có thể trở thành lợi thế cạnh tranh bền vững nếu được chuyển hóa thành những sản phẩm có chất lượng cao, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và có khả năng tham gia sâu vào các khâu có giá trị gia tăng lớn hơn.

Tham luận của bà Ninh Thị Bích Thùy, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Tây Ninh cho thấy, cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn đang có nền tảng tương đối đa dạng, với 29 thành viên Ban Thường trực, 88 thành viên Ban Chấp hành và hơn 500 hội viên hoạt động trong nhiều lĩnh vực như đầu tư hạ tầng, bất động sản, chế biến nông - thủy - hải sản, công nghiệp sắt thép, công nghiệp nhẹ, thủ công mỹ nghệ và nhiều ngành nghề khác. Sự đa dạng này được xem là điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tăng cường liên kết, bổ trợ thế mạnh cho nhau, hình thành các chuỗi cung ứng và mở rộng cơ hội hợp tác với đối tác trong nước, quốc tế.

Ngành sắn là một ví dụ rõ nét cho quá trình chuyển đổi từ lợi thế nguyên liệu sang nâng cao giá trị hàng hóa. Ông Lê Hữu Hùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Sắn Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Sản xuất Tinh bột mì Tây Ninh, cho biết ngành sắn Việt Nam hiện đứng thứ hai thế giới sau Thái Lan và cây sắn đã không còn đơn thuần là cây trồng phục vụ mục tiêu xóa đói giảm nghèo mà trở thành cây nguyên liệu công nghiệp, ngành hàng xuất khẩu quan trọng.

Các đại biểu trình bày tham luận tại tại hội nghị (ảnh: Khánh Toàn)

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu gần 2 triệu tấn sắn và các sản phẩm từ sắn, đạt kim ngạch trên 700 triệu USD, trong đó thị trường Trung Quốc chiếm 48,3%. Tây Ninh hiện là một trong những trung tâm chế biến tinh bột mì lớn nhất cả nước với hơn 60 nhà máy chế biến, tạo việc làm trực tiếp và gián tiếp cho hàng chục nghìn lao động. Lợi thế của ngành không chỉ đến từ vùng nguyên liệu trong và ngoài tỉnh mà còn được hỗ trợ bởi vị trí địa lý, hệ thống cửa khẩu và quan hệ thương mại với Campuchia. Ngành sắn đang từng bước xây dựng liên kết lâu dài với phía Campuchia, hướng tới nguồn cung khoảng 8 triệu tấn củ mì tươi mỗi năm phục vụ các nhà máy chế biến tại Tây Ninh.

Tuy nhiên, sản lượng lớn không đồng nghĩa với giá trị gia tăng cao hay thương hiệu mạnh. Một phần đáng kể sản phẩm tinh bột sắn của Việt Nam vẫn đang ở dạng thông thường, trong khi khả năng chế biến sâu, tạo ra các sản phẩm có giá trị cao hơn và giảm sự phụ thuộc vào một thị trường vẫn là những vấn đề cần được giải quyết. Từ thực tế đó, ngành sắn đặt ra yêu cầu chuyển đổi theo hướng cạnh tranh bằng chất lượng thay vì giá, chuyển từ tinh bột thông thường sang chế biến sâu, từ phương thức sản xuất truyền thống sang kinh tế tuần hoàn và từ phụ thuộc vào một thị trường sang đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.

Định hướng này cũng phù hợp với yêu cầu chung về phát triển chuỗi cung ứng bền vững mà hội nghị đặt ra. Trong bối cảnh các thị trường quốc tế ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn về môi trường, khí hậu, phát thải và truy xuất nguồn gốc, doanh nghiệp không thể chỉ quan tâm đến sản lượng và giá thành mà phải tính toán toàn bộ vòng đời sản phẩm, từ vùng nguyên liệu, công nghệ sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng đến vận chuyển, phân phối và tiêu dùng.

Dịp này, 11 thỏa thuận giữa các cơ quan, hiệp hội, doanh nghiệp trong nước và đối tác quốc tế đã được ký kết, tạo động lực to lớn về kinh tế, xã hội cho không chỉ tỉnh Tây Ninh nói riêng và cả khu vực nói chung.