Tạo thuận lợi cho người dân

Luật Lý lịch tư pháp được Quốc hội khoá 12 thông qua tại kỳ họp thứ  5 ngày 17-6-2009, có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2010. Ngày 28-12-2010, Thủ tướng Chính phủ  có quyết định số 2369 phê duyệt đề án "Xây dựng Trung tâm lý lịch tư pháp quốc gia và kiện toàn tổ chức thuộc Sở Tư pháp để xây dựng, quản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp". Theo đề án, Hải Phòng là 1 trong 5 thành phố trực thuộc Trung ương được thành lập Phòng Lý lịch tư pháp. Việc thành lập Phòng Lý lịch tư pháp sẽ giúp quản lý thông tin, dữ liệu về lịch tư pháp một cách thống nhất, có hệ thống, giải quyết chính xác, nhanh chóng, kịp thời nhu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp của người dân.

Thêm nhiềunhiệm vụ mới
Từ năm 1999, công tác quản lý lý lịch tư pháp được triển khai thống nhất trong toàn quốc. Theo thông tư liên tịch của liên bộ Công an và Tư pháp năm 1999 quy định về việc cấp phiếu lý lịch tư pháp, nhiệm vụ của Sở Tư pháp là tiếp nhận, xác minh tại cơ sở dữ liệu tàng thư tội phạm của công an thành phố và tại các cơ quan khác, cấp phiếu lý lịch tư pháp theo yêu cầu của công dân. Từ đó đến nay, Sở Tư pháp phối hợp chặt chẽ với Công an thành phố xác minh và cấp hơn 30.000 phiếu lý lịch tư pháp theo yêu cầu của công dân (gồm cả công dân Việt Nam và nước ngoài) phục vụ việc học tập, lao động, xuất cảnh, đoàn tụ, định cư.

Công dân làm thủ tục cấp phiếu lý lịch tư pháp tại bộ phận “một cửa” của Sở Tư pháp.

Sau khi Luật Lý lịch tư pháp có hiệu lực, các văn bản hướng dẫn thực hiện được ban hành, công tác lý lịch tư pháp có thêm nhiều nhiệm vụ mới. Theo quy định tại khoản 5, điều 9, điều 13 của Luật Lý lịch tư pháp, Sở Tư pháp là cơ quan vừa thực hiện chức năng quản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp (trước đây chỉ xác minh, cấp phiếu lịch tư pháp), vừa là cơ quan tham mưu, giúp UBND thành phố thực hiện quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp tại địa phương. Do vậy, khối lượng công việc lý lịch tư pháp nhiều hơn, đòi hỏi ngành tư pháp phải có đội ngũ cán bộ, công chức hoạt động chuyên nghiệp, trình độ chuyên môn cao. Cụ thể là tiếp nhận, trao đổi, xác minh, đính chính, bổ sung, cập nhật, phân tích, xử lý, cung cấp, lưu trữ, bảo vệ thông tin lý lịch tư pháp, xây dựng và quản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp của thành phố và từ cơ sở dữ liệu này chủ động thực hiện việc khai thác cấp phiếu lý lịch tư pháp theo yêu cầu của công dân và cơ quan, tổ chức hữu quan.

Tạo thuận lợi cho người dân
Phiếu lý lịch tư pháp do cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp (Trung tâm Lý lịch tư pháp quốc gia, Sở Tư pháp) cấp, có giá trị chứng minh cá nhân có hay không có án tích, bị cấm hay không bị cấm đảm nhiệm chức vụ, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã trong trường hợp doanh nghiệp, hợp tác xã bị Toà án tuyên bố phá sản. Phiếu lý lịch tư pháp được sử dụng để làm các thủ tục như: xin việc làm, xuất khẩu lao động, du học, thành lập doanh nghiệp, xuất cảnh... và sử dụng để phục vụ công tác điều tra, truy tố, xét xử, công tác quản lý nhân sự, hoạt động đăng ký kinh doanh, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã.
Công dân khi có nhu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp, đến Sở Tư pháp đề nghị cấp phiếu (nếu là công dân Việt Nam thường trú hoặc tạm trú ở trong nước, công dân Việt Nam đang cư trú ở nước ngoài, người nước ngoài đang cư trú tại Việt Nam). Trường hợp công dân Việt Nam không xác định được nơi thường trú hoặc nơi tạm trú, người nước ngoài đã cư trú tại Việt Nam, sẽ thực hiện việc cấp phiếu lý lịch tư pháp tại Trung tâm Lý lịch tư pháp quốc gia (gọi tắt là Trung tâm). Theo quy định của luật và nghị định hướng dẫn thực hiện, thời gian cấp phiếu lịch tư pháp được rút ngắn. Sở Tư pháp hoặc Trung tâm phải gửi phiếu xác minh lý lịch tư pháp đến cơ quan công an cùng cấp trong thời hạn 1 ngày làm việc, kể từ ngày nhận đủ hồ sơ yêu cầu; trong thời hạn 7 ngày làm việc (trường hợp đặc biệt, tối đa là 9 ngày làm việc) kể từ ngày nhận được phiếu xác minh lý lịch tư pháp cơ quan công an thực hiện tra cứu thông tin về tình trạng án tích của đương sự và gửi cho Sở Tư pháp hoặc Trung tâm. Nếu tra cứu tại cơ quan công an mà vẫn chưa đủ căn cứ để kết luận hoặc nội dung về tình trạng án tích của đương sự chưa rõ ràng, đầy đủ, Sở Tư pháp hoặc Trung tâm liên hệ với tòa án đã xét xử sơ thẩm vụ án liên quan đến đương sự để tra cứu hồ sơ, thời hạn tra cứu không quá 5 ngày làm việc. Trong trường hợp khẩn cấp theo yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng, ngay sau khi nhận được yêu cầu, các cơ quan liên quan thực hiện tra cứu thông tin lý lịch tư pháp của đương sự và cấp phiếu lý lịch tư pháp trong thời hạn 24 giờ, kể từ thời điểm yêu cầu.

Phương Nam