Tăng tốc vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc

Động cơ khoẻ, nhiên liệu đủ và đường ray tốt

Vừa qua, Chính phủ đã phê duyệt thành lập 2 khu kinh tế Vân Đồn (Quảng Ninh) và Đình Vũ- Cát Hải (Hải Phòng). Đây được coi là 2 “động cơ chính” bảo đảm cho đầu tàu vận hành một cách hiệu quả. Dự kiến tổng vốn đầu tư cho 2 khu kinh tế này lên đến hàng chục nghìn tỷ đồng. Bên cạnh đó, các “động cơ phụ” cũng đang được khẩn trương “chế tạo, lắp đặt”. Đó là các khu công nghiệp, trong đó lớn nhất là Khu công nghiệp Hải Hà (huyện Hải Hà, Quảng Ninh) với tổng vốn đầu tư lên đến 18.000 tỷ. Đây sẽ là khu công nghiệp (KCN) đa ngành gồm: cảng biển, đóng tàu, cán thép, nhiệt điện, lọc hoá dầu, du lịch…Tỉnh Quảng Ninh cũng đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng các KCN Cái Lân, Việt Hưng, Hải Yên, Đông Mai…Trong khi đó, Hải Phòng cũng vừa được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận điều chỉnh, bổ sung 13 KCN. Còn, Hà Nội tập trung phát triển các KCN công nghệ cao như Láng- Hoà Lạc và các dự án bất động sản, trung tâm thương mại. Đây chính là những tín hiệu tốt bảo đảm cho “đầu máy” có thể vận hành một cách trơn tru. Tuy nhiên, muốn đoàn tàu chạy nhanh thì ngoài động cơ, còn cần phải có đủ nhiên liệu và đường ray tốt.

Trong mấy năm gần đây, Chính phủ đã đầu tư xây dựng một loạt nhà máy nhiệt điện- nguồn năng lượng thiết yếu cho nền công nghiệp như: Nhiệt điện Hải Phòng 1 và 2 với tổng công suất 1.200 MW; Nhiệt điện Quảng Ninh (1.200 MW), Nhiệt điện Cẩm Phả (300 MW)… Như vậy đến năm 2010 các nhà máy này sẽ cung cấp 2.700 MW/năm, phục vụ nhu cầu phát triển kinh tế của vùng  và góp phần khắc phục tình trạng thiếu điện hiện nay. Đây chính là nhiên liệu cần thiết để đoàn tàu có thể vận hành được. Còn vấn  đề “đường ray” cho tàu chạy cũng đã được Chính phủ quan tâm, đầu tư. Dự kiến tháng 5 tới, Dự án Đường cao tốc Hà Nội-Hải Phòng sẽ được khởi công. Quốc lộ 18 đoạn Hạ Long-Móng Cái, một trong những tuyến giao thông quan trọng trong chiến lược phát triển hai hành lang một vành đai kinh tế cũng sẽ được nâng cấp trong năm 2008. 2 con đường này khi hoàn thành sẽ cơ bản hoàn thiện hệ thống giao thông đường bộ giữa 3 cực tăng trưởng, góp phần rút ngắn thời gian đi lại. Tương tự như vậy, Dự án Cảng nước sâu Lạch Huyện cũng sẽ được khởi công vào tháng 5 tới và khi hoàn thành sẽ kết hợp với cảng Cái Lân và các cảng khác tạo thành một cụm cảng biển liên hoàn ở phía Bắc. Dự án nâng cấp sân bay Cát Bi, xây dựng sân bay Vân Đồn cũng đã được xem xét đến. Như vậy, mạng lưới giao thông (thuỷ, bộ, không) của tam giác kinh tế Hà Nội-Hải Phòng- Quảng Ninh khi hoàn thiện sẽ làm bệ phóng cho kinh tế của cả vùng tăng tốc.

Cần phối hợp nhịp nhàng

Có thể nói những yếu tố trên đây là điều kiện cần còn điều kiện đủ là cần có  sự liên kết chặt chẽ, phối hợp nhịp nhàng giữa các yếu tố trên và giữa những người điều khiển, vận hành đoàn tàu. Theo các chuyên gia kinh tế, tính liên kết vùng giữa các địa phương này còn yếu.

Hiện nay, ngoài định hướng phát triển chung cho cả vùng đã được Chính phủ vạch ra thì việc cụ thể hoá các chủ trương, nội dung hợp tác mà lãnh đạo các địa phương  bàn thảo chưa rõ nét. Sự  liên kết giữa các địa phương trong từng lĩnh vực cụ thể còn lỏng lẻo. Chẳng hạn trong lĩnh vực du lịch, Hải Phòng và Quảng Ninh có nhiều khu du lịch nổi tiếng như Vịnh Hạ Long, Bãi Cháy, Cát Bà, Đồ Sơn và gần như không có ranh giới trong lĩnh vực này, vậy mà cứ vào mùa du lịch, mỗi địa phương lại đầu tư hàng tỷ đồng tổ chức một lễ hội du lịch cho riêng mình trong khi hoàn toàn có thể “góp gạo thổi cơm chung”. Sự liên kết trong hình thành tua tuyến, xúc tiến quảng bá du lịch cho cả vùng chưa được quan tâm. Hoặc trong lĩnh vực thu hút đầu tư cũng có hiện tượng cạnh tranh, chạy đua trong việc thu hút các dự án dẫn đến tình trạng “xé rào” các quy định hoặc gây lãng phí nguồn lực.

Có thể nói, với sự quan tâm tạo điều kiện rất lớn của Trung ương đối với 3 tỉnh, thành phố Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh trong thời gian qua, từ  chủ trương, chính sách, cơ chế đến những dự án đầu tư cụ thể, các địa phương này đang có những cơ hội rất lớn để bứt phá mạnh mẽ, thực sự là đầu tàu trong tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Vấn đề còn lại là các địa phương này nắm bắt cơ hội như thế nào?

Tùng Phong