Tăng hàm lượng chất xám trong sản phẩm xuất khẩu
Qua theo dõi và nghiên cứu các mặt hàng xuất khẩu của Hải Phòng, chúng tôi thấy thế mạnh xuất khẩu của thành phố hiện nay là giày dép, dệt may và thuỷ sản...Giai đoạn này, Hải Phòng có thể phát huy được thế mạnh đó, kể cả khi EU bỏ hạn ngạch hàng dệt may. Tất nhiên, thách thức đối với hàng dệt may của Việt Nam nói chung và Hải Phòng nói riêng rất lớn bởi khi mọi rào cản không còn, tính cạnh tranh gay gắt hơn.
Các doanh nghiệp dệt may của Việt Nam cần thấy rằng, 3 năm qua, kim ngạch hàng dệt may của Việt Nam không tăng ở thị trường EU mà dồn hết sang thị trường Hoa Kỳ. Chính vì bỏ lâu như vậy nên bây giờ quay lại không phải không có những khó khăn. Hơn nữa, EU không chỉ bỏ hạn ngạch với Việt Nam mà với các nước đã gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới, trong đó có Trung Quốc. Nhận thức rõ điều này mới lường hết những thuận lợi và khó khăn khi xuất khẩu hàng dệt may vào EU cũng như vào các thị trường khác.
Vậy yếu tố nào gì có thể giúp doanh nghiệp Việt Nam tăng sức cạnh tranh ở thị trường nước ngoài? Câu trả lời không có gì khác là phải chú ý tăng hàm lượng chất xám trong mỗi sản phẩm xuất khẩu. Tôi rất mừng khi lần đầu tại Trường đào tạo mốt ở Pa- ri có người Việt Nam thi đỗ và theo học. Học phí ở đây khá cao, tới 21.000 USD/ năm và trường hợp này là do bố mẹ của cháu là chủ doanh nghiệp dệt may ở Việt Nam đầu tư. Nói chuyện này để thấy rằng, muốn tăng phần trí tuệ vào sản phẩm, phải có người tạo ra sự gia tăng trí tuệ. Nghĩa là phải đầu tư cho con người, phải có người tạo mẫu có trình độ quốc tế mới có thể thu hút được khách hàng nước ngoài. Ta không thể cạnh tranh được với Trung Quốc hay với các nước khác về giá cả hàng dệt may mà chỉ có thể bằng chất lượng và mẫu mã. Thị trường EU nói chung 'khó tính' nhưng khi được chấp nhận thì việc tìm chỗ đứng trên thị trường này khá thuận lợi và lợi nhuận thu được không nhỏ.
Về giày dép, Hải Phòng cũng như Việt Nam đều có giá trị xuất khẩu lớn sang EU, chiếm tỷ lệ tới 48% tổng giá trị xuất khẩu. Trong đó, hàng gia công chiếm tỷ trọng lớn. Vì vậy, gia tăng phần trí tuệ vào sản phẩm giày dép cũng là việc nên làm. Tại thị trường I-ta-li-a chẳng hạn, chỉ những sản phẩm giày dép có giá hơn 50 ơ-rô mới được sản xuất tại đây, còn lại là nhập khẩu từ các nước khác. Các doanh nghiệp xuất khẩu giày dép cũng nên nắm bắt thông tin này để đầu tư và tiến tới sản xuất, xuất khẩu trực tiếp, không nên quá lệ thuộc vào gia công. Đối với hàng thuỷ sản, chất lượng càng phải được đặt lên hàng đầu, doanh nghiệp xuất khẩu thuỷ sản của Hải Phòng nêu lọt vào danh sách hơn 100 doanh nghiệp được xuất khẩu sang EU mới có thể đứng chân trên thị trường này.
Nói tóm lại, trong điều kiện hiện nay, chất lượng, mẫu mã là yếu tố quan trọng tạo nên sự khác biệt, tạo nên ưu thế cho doanh nghiệp xuất khẩu của Hải Phòng nói riêng và của Việt Nam nói chung. Do đó, phải tăng cường đầu tư, phải biết mình, biết ta và chuẩn bị điều kiện cho mình thật tốt thì sự gia tăng về kim ngạch cũng như hiệu quả xuất khẩu của Hải Phòng mới thực chất, mới có sự đóng góp quan trọng cho tăng trưởng GDP của thành phố. Các Tham tán Thương mại Việt Nam tại nước ngoài sẵn sàng hợp tác trong mọi lĩnh vực với doanh nghiệp Hải Phòng để cùng tìm ra con đường ngắn nhất và hiệu quả nhất chiếm lĩnh thị trường nước ngoài./.
Trần Ngọc Hải
( Tham tán Thương mại Việt Nam tại Cộng hoà Pháp)