Tăng giá USD: Tiến tới cân đối cung-cầu

Bớt căng thẳng về ngoại tệ

Sáng 19-9, giá USD mua vào, bán ra của các ngân hàng công bố phổ biến ở mức 17.837 đồng/USD, tăng 5 đồng/USD so với  mức giá USD được công bố ngày 10- 9, lúc đó được coi là kỷ lục từ trước đến nay. Lãi suất huy động vốn bằng USD tuần qua cũng được đẩy lên một chút. Nhóm ngân hàng thương mại nhà nước tăng lãi suất huy động USD khoảng 0,2-0,5%/năm, một số ngân hàng TMCP tăng lãi suất khoảng 0,5-1,2%/năm. Mức lãi suất cao nhất hiện nay là 4,15%/năm của Ngân hàng TMCP Nhà Hà Nội áp dụng đối với kỳ hạn 60 tháng và số tiền gửi lớn hơn 100.000 USD; số đông ngân hàng huy động USD ở mức dưới 4%/năm, vẫn thấp hơn so với trước khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Tất cả động thái trên nằm trong chính sách điều hành ngoại tệ của NHNN và các ngân hàng thương mại nhằm tăng huy động vốn bằng USD, tăng giá đồng USD giúp ngân hàng mua lại USD của các doanh nghiệp dễ dàng hơn, tiến tới cân đối cung- cầu về ngoại tệ cho nền kinh tế; giảm bớt sự căng thẳng về ngoại tệ. Số doanh nghiệp bán ra ngoại tệ cho các ngân hàng nhiều hơn và nhiều doanh nghiệp vay ngoại tệ để nhập khẩu, khác hẳn so với tình trạng mấy tháng trước, các doanh nghiệp đòi mua ngoại tệ mà không muốn vay vì sợ biến động tỷ giá. Tuy nhiên, hầu hết ngân hàng đều duy trì chính sách một giá mua vào và bán ra như nhau đối với đồng USD. Điều này cho thấy, tuy đã bớt căng thẳng về ngoại tệ cho các doanh nghiệp song nguồn cung chưa dồi dào và doanh nghiệp vẫn còn đang phải “chạy vạy” khá vất vả để có ngoại tệ phục vụ nhu cầu nhập khẩu.

Giám đốc Chi nhánh NHNN Hải Phòng Nguyễn Đạt Đợi, trong cuộc làm việc mới đây với Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng, cho biết: “Tình trạng căng thẳng về ngoại tệ là có, nguyên nhân do tác động của khủng hoảng kinh tế, dòng vốn ngoại tệ từ các doanh nghiệp nước ngoài đầu tư vào thành phố giảm, xuất khẩu giảm, nên nguồn thu ngoại tệ giảm, nguồn kiều hối cũng giảm do bà con Việt kiều làm ăn khó khăn…Về phía doanh nghiệp, có tâm lý găm giữ ngoại tệ do lo sự lên giá của đồng USD so với đồng nội tệ. Giải pháp của Ngân hàng Nhà nước là tăng cường công tác tuyên truyền chính sách ngoại tệ của Nhà nước, hạ lãi suất USD, công khai dự trữ ngoại tệ quốc gia; tăng cường kiểm tra các hoạt động kinh doanh ngoại tệ của ngân hàng, có chính sách cung ứng ngoại tệ cho doanh nghiệp nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu cho nền kinh tế…”

Thúc đẩy hiệu quả kinh doanh

Đây là hiệu quả với cả hai phía, ngân hàng và doanh nghiệp, mặc dù so với các năm trước, hiệu quả kinh doanh ngoại tệ của ngân hàng còn khá khiêm tốn. Đến đầu tháng 9, Vietinbank Hải Phòng mua vào 58,6 triệu USD; bán ra 58,9 triệu USD. Trong khi năm 2008, con số mua vào là 101,2 triệu USD và bán ra là 106,7 triệu USD. Một số chỉ tiêu khác như trị giá mở L/C, thanh toán L/C hàng xuất, hàng nhập, thanh toán bằng điện chuyển tiền hàng xuất, phát hành, bảo lãnh hàng nhập…đều giảm so với năm 2008.

Vietcombank Hải Phòng và BIDV Hải Phòng cũng trong tình trạng tương tự, doanh số mua vào, bán ra ngoại tệ đều giảm so với năm trước, nhất là trong tháng 8, lượng ngoại tệ mua vào của các ngân hàng rất thấp so với tháng 7. Nguyên nhân là do NHNN chỉ ưu tiên cung ứng ngoại tệ cho các doanh nghiệp kinh doanh, nhập khẩu các mặt hàng thuộc nhóm 1, là những mặt hàng thiết yếu phục vụ sản xuất và dân sinh như xăng dầu, thuốc chữa bệnh, phân bón…Trong khi các mặt hàng nhập khẩu của Hải Phòng chủ yếu là nhóm 2: sắt thép, máy móc thiết bị, thức ăn gia súc, linh kiện ô tô, xe máy, thiết bị viễn thông…

Tuy nhiên, hầu hết ngân hàng đều nỗ lực đến mức tối đa để hỗ trợ, tìm nguồn ngoại tệ cho doanh nghiệp, mặt khác động viên doanh nghiệp có ngoại tệ bán lại cho ngân hàng và vay ngoại tệ để kinh doanh.

Việc ngân hàng đáp ứng  tốt hơn nhu cầu về ngoại tệ của doanh nghiệp giúp hiệu quả kinh doanh của ngân hàng cao hơn và hoạt động của doanh nghiệp hiệu quả hơn. Các ngân hàng Sacombank Hải Phòng, Maritime Hải Phòng, Eximbank Hải Phòng… đều có doanh số tăng khá so với năm trước từ dịch vụ kinh doanh ngoại tệ. Về phía các doanh nghiệp, nhiều doanh nghiệp khó khăn như Công ty cổ phần thép Đình Vũ, thép VPS và một số doanh nghiệp sản xuất thép khác giảm được lỗ hoặc cắt lỗ; nhiều doanh nghiệp đã có lãi. Sản xuất công nghiệp của thành phố duy trì được mức tăng trưởng 6,8%. Hiệu quả của chính sách về ngoại tệ sẽ giúp tiến tới cân bằng cung -cầu ngoại tệ trong thời gian tới.

Mai Hương