Tăng giá không phải do thiếu hàng

Không ít người bảo nhau mua hàng dự trữ. Điển hình như việc đổ xô đi mua xăng, mang đủ loại vật dụng, phương tiện để chứa xăng dự trữ như đã xảy ra ở một số tỉnh, thành phố trong tuần qua. Thế nhưng, không phải mặt hàng gì cũng mua trước được và không phải ai cũng có tiền để mua. Vì vậy, người dân không còn cách lựa chọn nào khác là phải đối mặt với cơn lốc tăng giá.

Giá hàng hoá tăng là lẽ đương nhiên bởi  tỷ lệ lạm phát của năm 2007 lên tới 12,63%. Đầu năm 2008, giá dầu thế giới tăng tới mức kỷ lục, 100 USD/thùng. Giá vàng leo thang lên mức 1,65 triệu đồng/chỉ. Nhập siêu của Việt Nam quá lớn và đây chính là nguyên nhân quan trọng đẩy giá hàng hoá tiêu dùng trong nước lên cao. Tất cả các yếu tố này nằm ngoài tầm kiểm soát và Việt Nam chỉ có thể hạn chế nhập khẩu phần nào chứ không thể can thiệp. Hơn nữa, đây cũng là thử thách để nền kinh tế Việt Nam vận hành theo cơ chế thị trường một cách đầy đủ hơn.

Tuy nhiên, giá tăng còn có nguyên nhân nữa là yếu tố tâm lý và tình trạng đầu cơ, nâng giá. Thực tế, giá xăng chỉ vừa tăng nhưng một loạt các loại hàng hoá, dịch vụ khác đã tăng theo, nhất là cánh xe ôm, vận tải tắc xi,  rau, quả... với lý do chi phí nhiên liệu tăng, giá cước vận tải tăng. Trong khi đó, theo nhận định của Bộ Công thương và Sở Thương mại Hải Phòng thì Tết này, hàng hoá sẽ dồi dào, phong phú, kể cả thịt lợn mà trước đây vẫn dự báo là khan hiếm. Có nghĩa là không lo thiếu hàng mà chỉ lo sốt giá. Vấn đề đặt ra là các biện pháp kiểm tra, kiểm soát thị trường, nhất là kiểm soát về giá cả.

Theo các ngành chức năng của thành phố, kiểm soát về giá cả là vấn đề vô cùng khó khăn và phức tạp, hơn cả việc chống buôn lậu, sản xuất, kinh doanh hàng giả cho dù các công việc này đều có tương quan và hỗ trợ lẫn nhau. Trong thời gian dài, Nhà nước không quản lý giá (trừ một số mặt hàng đặc biệt) và gần đây bắt đầu giao quyền chủ động cho doanh nghiệp nhập khẩu, kinh doanh xăng dầu. Vì thế, không thể quản lý giá theo kiểu hành chính, áp đặt mà đòi hỏi sự vận dụng linh hoạt từ quản lý vĩ mô và tăng cường kiểm tra, kiểm soát trên khâu lưu thông, xử lý nghiêm các trường hợp có dấu hiệu đầu cơ, làm giá, gây lũng đoạn thị trường.

Tại Hải Phòng, về cơ bản, mạng lưới các siêu thị, các cửa hàng kinh doanh lớn, các doanh nghiệp kinh doanh và chế biến thịt lợn, gà sạch thực hiện nghiêm chỉnh việc niêm yết giá bán, tuân thủ các quy định kinh doanh. Tuy nhiên, tại thị trường tự do thì rất khó kiểm soát. Tết Đinh Hợi 2007, gà ta làm sạch tại siêu thị Intimex  bán 85.000 đồng/kg thì tư nhân tại chợ Lương Văn Can vẫn bán 100.000 đồng/ kg với lý do khan hiếm hàng. Thực chất, đây là hành vi lợi dụng nhu cầu tăng cao để tuỳ tiện nâng giá bán  trong ngày cận Tết. Vì vậy, biện pháp quan trọng nhất hiện nay là tăng cường kiểm soát, yêu cầu các cửa hàng lớn tại các chợ lớn, chợ đầu mối trong nội thành niêm yết giá. Thành phố cũng cần quan tâm dành một nguồn kinh phí hỗ trợ các doanh nghiệp thương mại dự trữ hàng hoá phục vụ Tết, kiềm chế phần nào tốc độ tăng giá và giảm bớt khó khăn cho người dân.

Trọng Nhân