Tăng cường quản lý phát triển đô thị gắn với yêu cầu thoát nước

Công tác quản lý, tổ chức xử lý úng ngập từng bước được triển khai đồng bộ

Phát biểu mở đầu buổi giám sát, Chủ tịch Thường trực HĐND TP Hà Nội Trần Thế Cương cho biết, mục đích của Đoàn giám sát nhằm xem xét, đánh giá việc thực hiện xây dựng và hoàn thiện Quy hoạch thoát nước Thủ đô Hà Nội; một số dự án thoát nước chống úng ngập; đánh giá hiện trạng quản lý, tổ chức công tác xử lý tình trạng úng ngập trên địa bàn TP.

Nội dung giám sát tập trung vào việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, hướng dẫn theo lĩnh vực liên quan; việc tổ chức xây dựng quy hoạch thoát nước theo quy hoạch đã được phê duyệt và việc tổ chức thực hiện rà soát, cập nhật đồng bộ quy hoạch thoát nước của Thủ đô vào quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm.

Cùng với đó là đánh giá hiện trạng quản lý, tổ chức công tác xử lý tình trạng úng ngập trên địa bàn TP; công tác đầu tư và quản lý sau đầu tư đối với các công trình, dự án thuộc lĩnh vực thoát nước, xử lý tình trạng úng ngập; công tác thực hiện dự án đầu tư công khẩn cấp để kịp thời giải quyết tình trạng úng ngập đô thị trên địa bàn TP.

Báo cáo với Đoàn giám sát, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Trương Hải Long cho biết, UBND TP đã chỉ đạo các Sở, ban, ngành TP rà soát, hoàn chỉnh nhiệm vụ quy hoạch cao độ nền và thoát nước Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, gắn với mục tiêu phát triển đô thị theo định hướng “TP bọt biển”, nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và đáp ứng yêu cầu Quy hoạch phát triển Thủ đô tầm nhìn 100 năm.

Cùng với đó, UBND TP cũng đã chỉ đạo tập trung hoàn thiện Đề án xử lý chống úng ngập khu vực nội thành Hà Nội giai đoạn 2026 - 2030, làm cơ sở xác định danh mục dự án ưu tiên theo từng lưu vực, xử lý các điểm úng ngập thường xuyên, cục bộ; đồng thời đề xuất các nhóm giải pháp công trình, phi công trình, ứng dụng công nghệ, nâng cao năng lực quản lý vận hành và cơ chế phối hợp liên ngành nhằm bảo đảm thoát nước bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Trong giai đoạn từ tháng 1/2025 đến 15/4/2026, TP đã quyết định chủ trương đầu tư và bố trí vốn cho 25 dự án đầu tư thuộc lĩnh vực thoát nước và chống úng ngập sử dụng vốn ngân sách TP, bao gồm 13 dự án đầu tư theo hình thức khẩn cấp và 12 dự án theo trình tự xây dựng cơ bản thông thường. Công tác quản lý và tổ chức xử lý tình trạng úng ngập trên địa bàn TP đã từng bước được triển khai đồng bộ từ cấp TP đến cơ sở, bám sát định hướng quy hoạch thoát nước và các kế hoạch, phương án đã được ban hành.

Theo Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội, hệ thống thoát nước TP hiện được phân cấp cho nhiều chủ thể cùng tham gia quản lý, bao gồm Sở Xây dựng, Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND các phường, xã và các chủ đầu tư khu đô thị. Việc phân cấp quản lý đã góp phần nâng cao tính chủ động của các cấp chính quyền và đơn vị quản lý trong công tác vận hành, duy trì hệ thống thoát nước.

Tuy nhiên, do hệ thống hạ tầng chưa hoàn thiện theo quy hoạch, cơ chế quản lý còn phân tán theo địa bàn, trong khi yêu cầu vận hành theo lưu vực ngày càng cao, nên hiệu quả xử lý úng ngập phụ thuộc lớn vào phối hợp vận hành; chưa có điều hành tập trung theo lưu vực và dữ liệu thời gian thực, chưa đáp ứng yêu cầu trong điều kiện mưa lớn, cực đoan.

Phấn đấu đến hết năm 2026 cơ bản khắc phục các điểm úng ngập cục bộ

Tại buổi làm việc, các ý kiến phát biểu của thành viên Đoàn giám sát đã tập trung thảo luận, cho ý kiến về các nội dung giám sát như việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, hướng dẫn theo lĩnh vực liên quan; việc tổ chức xây dựng quy hoạch thoát nước theo quy hoạch đã được phê duyệt và việc tổ chức thực hiện rà soát, cập nhật đồng bộ quy hoạch thoát nước của Thủ đô vào quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm; đánh giá hiện trạng quản lý, tổ chức công tác xử lý tình trạng úng ngập trên địa bàn TP; công tác đầu tư và quản lý sau đầu tư đối với các công trình, dự án thuộc lĩnh vực thoát nước, xử lý tình trạng úng ngập…

Các ý kiến đánh giá cao sự chủ động vào cuộc trách nhiệm của UBND TP trong việc triển khai các dự án thoát nước, chống ngập úng trên địa bàn; đồng thời chỉ ra 9 vấn đề còn tồn tại, hạn chế như hệ thống thoát nước chưa được đầu tư đồng bộ, chưa khép kín theo từng lưu vực theo quy hoạch; khả năng tiêu thoát nước của nhiều khu vực còn phụ thuộc vào hệ thống tiêu thoát nước nông nghiệp và các nguồn tiếp nhận liên vùng; khả năng tiêu thoát nước của nhiều khu vực còn phụ thuộc vào hệ thống tiêu thoát nước nông nghiệp và các nguồn tiếp nhận liên vùng; không gian trữ nước tự nhiên (ao, hồ, kênh mương) tại một số khu vực bị thu hẹp…

Kết luận buổi giám sát, để bảo đảm chủ động trong việc ứng phó với biến đổi khí hậu phức tạp hiện nay và mùa mưa lũ sắp đến, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND TP Hà Nội Trần Thế Cương đề nghị UBND TP chỉ đạo một số nội dung.

Trong đó, về công tác xây dựng, quy hoạch, cần khẩn trương nghiên cứu các giải pháp, phối hợp với các sở, ngành có liên quan rà soát trên cơ sở định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô 100 năm đã được phê duyệt; tăng cường quản lý phát triển đô thị gắn với yêu cầu thoát nước; kiểm soát chặt chẽ cao độ nền, việc san lấp ao hồ, lấn chiếm hành lang thoát nước và đấu nối vào hệ thống…

Về việc triển khai đầu tư các dự án chống úng ngập, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND TP Hà Nội đề nghị UBND TP cần tập trung triển khai đồng bộ các công trình theo Quy hoạch thoát nước, ưu tiên đầu tư các công trình đầu mối, trạm bơm, hồ điều hòa và các tuyến truyền dẫn theo từng lưu vực, bảo đảm tính khép kín của hệ thống.

Đồng thời, chỉ đạo xây dựng lộ trình xử lý theo từng lưu vực, gắn với tiến độ hoàn thành các công trình đầu mối và dự án trọng điểm; trong đó, phấn đấu đến hết năm 2026 cơ bản khắc phục các điểm úng ngập cục bộ… khẩn trương bố trí nguồn lực, tăng ca để đẩy nhanh tiến độ thực hiện đối với nhóm dự án thực hiện theo lệnh khẩn cấp.

Phó Chủ tịch Thường trực HĐND TP Hà Nội Trần Thế Cương cũng cho biết, việc triển khai các dự án thoát nước, chống ngập úng trên địa bàn dự kiến sẽ được HĐND TP tiến hành chất vấn tại kỳ họp sắp tới.