Nguồn nước mặt phong phú, nguy cơ ô nhiễm cao

Tại cuộc làm việc với tổ chức JICA, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đỗ Trung Thoại nhấn mạnh:“Hải Phòng có nguồn nước mặt phong phú, đa dạng với 125 km bờ biển, nhiều hòn đảo lớn nhỏ, 5 cửa sông đổ ra biển. Trên địa bàn thành phố hiện có 17 con sông với tổng chiều dài gần 400 km. Nước ngầm phân bố trên diện tích nhỏ ở khu núi Đèo (Thuỷ Nguyên), Quán Trữ (Kiến An) và Cát Bà (Cát Hải). Nguồn cung cấp nước sinh hoạt và sản xuất của thành phố chủ yếu được lấy từ sông Đa Độ, sông Rế, sông Giá với tổng trữ lượng hơn 3 triệu m3 và hệ thống thuỷ lợi Vĩnh Bảo, Tiên Lãng. Hiện nay, Hải Phòng là thành phố có chất lượng cung cấp nước sinh hoạt dẫn đầu cả nước. Tuy nhiên, chất lượng nguồn nước mặt và nước ngầm của thành phố đang đứng trước nguy cơ ô nhiễm cao. Chuyên viên cao cấp của JICA IMAI cho rằng, hầu hết sông ngòi ở Hải Phòng đều nằm ở hạ lưu, trên địa bàn thành phố có nhiều khu công nghiệp và cơ sở sản xuất. Với những đặc trưng riêng như vậy, môi trường nước của Hải Phòng có nguy cơ ô nhiễm cao. Thực tế đáng quan tâm là môi trường nước ở thành phố ngày càng xấu đi bởi tốc độ đô thị hoá nhanh. Nước thải của nhiều cơ sở sản xuất, sinh hoạt chưa qua xử lý, xả thẳng ra môi trường. Sản xuất công nghiệp sử dụng công nghệ lạc hâu. Việc xử lý nước thải không bảo đảm yêu cầu, độ xâm nhập mặn vào cửa sông đang có chiều hướng gia tăng. Đây là những vấn đề nổi cộm trong quản lý môi trường nước mặt trên địa bàn thành phố hiện nay.

Trên sông Đa Độ, đoạn qua xã Quang Trung (An Lão) vẫn có những nhà máy xây dựng sát sông. Nước sông ở khu vực này thường xuyên có váng dầu mỡ. Trên tuyến sông  Đa Độ, đoạn qua xã Chiến Thắng (An Lão) tình trạng san lấp, đào đắp, hút bùn trái phép, quây đăng đó...chiếm phạm vi dòng chảy của các nguồn nước, chậm được xử lý, khắc phục. Sông He (quận Dương Kinh), nơi cung cấp nước cho Nhà máy nước sông He, rác thải của nhà dân sinh sống dọc hai bờ đều đổ thẳng xuống sông. Trong khi đó, việc kiểm soát nước thải của các doanh nghiệp đang gặp khó khăn. Tỷ lệ doanh nghiệp được cấp phép rất hạn chế. Khu công nghiệp Nomura - Hải Phòng, sau nhiều năm đi vào hoạt động, đã lập hồ sơ xin cấp phép xả thải, nhưng do vướng về thủ tục hành chính, nên vẫn chưa được cấp giấy phép.

Nâng cao năng lực quản lý

Theo chuyên gia của JICA, những hạn chế trong quản lý tài nguyên nước của thành phố thể hiện ở năng lực giám sát môi trường của Sở Tài nguyên- Môi trường bị phân tán. Việc thực thi các chế độ, chính sách pháp luật chưa tốt, môi trường nước ở doanh nghiệp chậm được cải thiện. Việc chia sẻ thông tin, kiến thức giữa Bộ với Sở Tài nguyên và Môi trường còn hạn chế. Để hỗ trợ Hải Phòng tăng cường năng lực quản lý môi trường nước, JICA phối hợp với thành phố triển khai dự án hợp tác kỹ thuật “Tăng cường năng lực quản lý môi trường nước của Sở Tài nguyên và Môi trường” với thời gian thực hiện 3-4 năm. Như vậy, Hải Phòng sẽ là một trong 5 tỉnh, thành phố trong cả nước được JICA hỗ trợ thực hiện dự án tăng cường năng lực quản lý môi trường nước. Dự án này có nhiều hoạt động: cải thiện, hoàn thiện hệ thống quy chuẩn pháp luật có sẵn, xem xét khả năng áp dụng và vận dụng các công cụ kinh tế, xếp hạng môi trường đối với doanh nghiệp; tăng cường năng lực thực thi biện pháp phòng, chống ô nhiễm nguồn nước, lập kế hoạch tuyên truyền, giáo dục người dân; lập kế hoạch kiểm kê nguồn phát thải,…

Đây chỉ là một trong nhiều chương trình hợp tác quản lý môi trường với các tổ chức, doanh nghiệp quốc tế được triển khai tại Hải Phòng trong thời gian tới. Quản lý môi trường nước không phải là vấn đề riêng của Hải Phòng mà là vấn đề mang tính toàn cầu. Mở rộng hợp tác quốc tế, ứng dụng có hiệu quả công nghệ mới trong bảo vệ môi trường là một trong những giải pháp bổ sung được xác định trong Nghị quyết 22 của Ban Thường vụ Thành uỷ về công tác bảo vệ môi trường.  

Nguyên Mai