Tăng cường cơ chế bảo vệ quyền cho người chưa thành niên

(PLO) - Đây là ý kiến được nhiều đại biểu nêu lên tại Hội thảo “Quyền của người chưa thành niên (CTN) trong pháp luật hình sự một số nước trên thế giới và kinh nghiệm cho Việt Nam” do Trường Đại học (ĐH) Luật Hà Nội tổ chức hôm qua (5/10).
Tăng cường cơ chế bảo vệ quyền cho người chưa thành niên

Phát biểu khai mạc, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Luật Hà Nội Trần Quang Huy nhấn mạnh hội thảo nhằm giúp các nhà nghiên cứu, nhà khoa học, các giảng viên có cách nhìn khách quan, đa chiều về pháp luật hình sự, tạo diễn đàn để nghiên cứu, phản ánh kinh nghiệm quốc tế, từ đó đề xuất hoàn thiện pháp luật hình sự Việt Nam dưới góc độ bảo vệ quyền cho người CTN. Hội thảo tập trung thảo luận về 2 mảng vấn đề là quyền và bảo vệ quyền của người CTN với tư cách người phạm tội hoặc nạn nhân, đối tượng tác động của tội phạm trong luật hình sự; quyền và bảo đảm quyền của người CTN với tư cách người bị tạm giữ, bị can, bị cáo và người bị hại trong Luật Tố tụng Hình sự.

Thực tế cho thấy người CTN là nhóm người chưa phát triển đầy đủ, đặc biệt về mặt tâm lý và nhận thức. Tuy nhiên, người CTN đôi khi phải đối mặt thêm với những khó khăn, thách thức trong tiếp cận công lý bởi phần lớn các quốc gia, hệ thống tư pháp được xây dựng chủ yếu dành cho đối tượng là người trưởng thành. Những quy trình, thủ tục này khá xa lạ với người CTN, đồng thời cản trở sự tham gia đầy đủ và hiệu quả của các em, do đó cũng ảnh hưởng khá nhiều đến việc thực hiện quyền của các em trong các quan hệ pháp luật.

Đến nay, Việt Nam đã có khá nhiều nghiên cứu về người CTN trong tư pháp hình sự nói chung và trong lĩnh vực pháp luật hình sự nói riêng. Tuy nhiên, cách nghiên cứu chủ yếu tiếp cận vấn đề dưới góc độ chính sách xử lý hình sự và tăng cường hiệu quả của cơ chế xử lý hình sự người CTN phạm tội. Những nghiên cứu chủ yếu nhìn nhận người CTN như một đối tượng của việc xử lý, một chủ thể mang trách nhiệm hơn là một chủ thể quyền. Bên cạnh đó, khía cạnh bảo vệ quyền của người CTN với tư cách nạn nhân, nhân chứng của tội phạm hầu như rất ít được đề cập đến.

Trong khi đó, một trong những đặc điểm của tư pháp đối với người CTN theo chuẩn mực pháp lý quốc tế là tư pháp dựa trên quyền của người CTN và lấy các em làm trung tâm. Mặt khác, Việt Nam đã ký và phê chuẩn nhiều văn kiện pháp lý quốc tế về bảo vệ quyền con người nói chung, quyền của trẻ em và người CTN trong lĩnh vực tư pháp hình sự nói riêng. Do vậy, trách nhiệm thực hiện những cam kết quốc tế đặt ra cho nước ta yêu cầu về phương pháp tiếp cận vấn đề dựa trên quyền. 

TS. Đào Lệ Thu, Viện Luật so sánh, ĐH Luật Hà Nội khẳng định, tư pháp đối với người CTN quan tâm trên hết đến việc bảo vệ quyền của trẻ em, người CTN cho dù các em liên quan đến các vấn đề pháp lý với bất kỳ vai trò và vì bất kỳ lý do gì. Quyền của người CTN được bảo vệ và bảo đảm trong mọi lĩnh vực pháp luật và tất cả quá trình tư pháp với tinh thần và nguyên tắc là vì những lợi ích tốt nhất của các em, do đó hệ thống tư pháp đối với người CTN luôn được xây dựng và phát triển để thực hiện sứ mệnh của một cơ chế bảo đảm quyền con người. Song thực tiễn cho thấy còn có những vi phạm của người CTN trong lĩnh vực tư pháp hình sự mà một phần nguyên nhân là do thiếu những cơ chế bảo đảm thực hiện quyền.

Còn PGS.TS Trương Quang Vinh, Khoa Pháp luật hình sự cho rằng điểm chung giữa những người CTN phạm tội ở các quốc gia là đã, đang và sẽ phải đối mặt với các thủ tục tố tụng hết sức nghiêm khắc theo quy định pháp luật do việc họ đã thực hiện những hành vi nguy hiểm cho xã hội bị coi là tội phạm. Trong khi đó, người CTN phạm tội vốn còn non nớt về thể chất, tinh thần, dễ bị tổn thương, cần sự trợ giúp, hướng dẫn của các cơ quan và cá nhân có trách nhiệm, đặc biệt là các cơ quan áp dụng pháp luật. Trong quá trình thực hiện các thủ tục, các kỹ năng tố tụng cần bảo đảm rằng khi tiếp xúc với các cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng, các em phải được đối xử một cách công bằng, tôn trọng và nhân đạo theo quy định của pháp luật quốc gia và Công ước quốc tế về quyền trẻ em.

Do đó, các đại biểu tham dự hội thảo đều đồng tình rằng cần quan tâm hơn nữa đến quyền của người CTN trong pháp luật hình sự để tăng cường cơ chế bảo vệ quyền con người, cơ chế tiếp cận công lý cho người CTN, đồng thời góp phần thực hiện giáo dục, phục hồi và tái hòa nhập cộng đồng cho người CTN phạm tội, từ đó giúp ngăn ngừa tội phạm của người CTN. Bởi vậy, Việt Nam cũng như nhiều quốc gia khác trên thế giới khi xây dựng và sửa đổi pháp luật cần đề cao ý thức về việc thiết lập những cơ chế bảo vệ quyền cho người CTN một cách hiệu quả và nhân văn nhất./.

K.Quy
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Cây xăng “găm hàng, chờ lên giá” sẽ bị xử phạt như thế nào?

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Bạn đọc Nguyễn Hải Tùng (trú tại huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng) hỏi: Thời gian vừa qua, giá xăng dầu đã tăng giá nhiều lần do ảnh hưởng của giá xăng dầu thế giới. Lợi dụng tình hình đó, nhiều cửa hàng xăng dầu đã treo biển hết hàng để đóng cửa, găm hàng chờ lên giá nhằm trục lợi. Xin hỏi, hành vi này nếu bị phát hiện sẽ bị xử lý ra sao?

Người cai nghiện ma túy bắt buộc được trả tiền công khi lao động tự nguyện

Ảnh minh họa
(PLVN) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến góp ý đối với Dự thảo Thông tư quy định việc quản lý và sử dụng kinh phí sự nghiệp từ ngân sách nhà nước thực hiện chế độ áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện ma túy bắt buộc; công tác cai nghiện ma tùy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng, cơ sở cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện ma túy.

Bình Dương: Chú trọng tăng nhanh, bền vững người tham gia bảo hiểm

Ông Nguyễn Thế Mạnh - Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc.
(PLVN) -  Sau 2 năm bị ảnh hưởng nặng nề từ đại dịch COVID-19, từ đầu năm đến nay, thị trường lao động trên địa bàn tỉnh Bình Dương đã dần phục hồi, số người lao động quay lại làm việc, có việc làm đã tăng lên, tạo thuận lợi cho việc thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp.

Hơn 75.600 người tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình trong một ngày

Hơn 600 đoàn với 9.029 ô tô và xe gắn máy được sử dụng tham gia các tuyến đường trên toàn quốc.
(PLVN) -  Chỉ trong một ngày ra quân toàn quốc hưởng ứng Tháng vận động triển khai bảo hiểm xã hội (BHXH) toàn dân, ngành BHXH Việt Nam và Bưu điện Việt Nam đã phát triển được 22.306 người tham gia BHXH tự nguyện, 53.308 người tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) hộ gia đình. Đây là con số vượt xa mục tiêu ban đầu, thể hiện ý nghĩa quan trọng của chính sách an sinh xã hội này.

Đề xuất tiêu chuẩn bổ nhiệm Hội đồng quản lý đơn vị sự nghiệp công lập lĩnh vực văn hóa

Ảnh minh họa
(PLVN) - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đang dự thảo Thông tư quy định tiêu chuẩn, điều kiện bổ nhiệm, miễn nhiệm các thành viên Hội đồng quản lý, Chủ tịch Hội đồng quản lý trong đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực văn hóa, gia đình, thể thao và du lịch để lấy ý kiến đóng góp của các cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Đồng bộ hành lang pháp lý về giao dịch điện tử

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Bộ Thông tin và Truyền thông đang lấy ý kiến hoàn thiện dự thảo Luật Giao dịch điện tử (sửa đổi) nhằm đáp ứng được yêu cầu thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội, thúc đẩy chuyển đổi số, xã hội số, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với các quy định pháp luật có liên quan.

“Đụng đâu, sai đó”

Ảnh minh họa
(PLVN) - Tưởng rằng sau khi cơ quan chức năng khởi tố, bắt giam hàng chục đối tượng tại hàng loạt tỉnh, thành liên quan sai phạm trong mua sắm vật tư xét nghiệm phòng chống dịch COVID-19; thì số đối tượng “trong vòng ngắm” đã không còn nhiều.

“Lửa thử vàng, gian nan thử sức”

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Quy định số 65-QĐ/TW ngày 28/4/2022 của Bộ Chính trị về luân chuyển cán bộ (LCCB) vừa được ban hành được dư luận rất quan tâm. Cán bộ, đảng viên, nhân dân đồng tình, ủng hộ các quyết sách của Đảng.

Bảo hiểm xã hội tự nguyện: Tích lũy khi trẻ, vui khỏe khi già

Cán bộ BHXH tỉnh Đắk Nông tuyên truyền chính sách BHXH tự nguyện cho người dân trên địa bàn.
(PLVN) -  Với mức tham gia chỉ vài trăm nghìn đồng/tháng, khi đủ điều kiện theo quy định, người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện sẽ được nhận lương hưu hàng tháng góp phần ổn định cuộc sống khi về già; đồng thời được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí trong suốt thời gian nhận lương hưu để chăm sóc sức khỏe.

Cách mạng công nghiệp lần thứ tư: Sử dụng kinh phí nâng cao kỹ năng nguồn nhân lực như thế nào?

Ảnh minh họa
(PLVN) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến rộng rãi đối với Dự thảo Thông tư quy định nội dung và mức chỉ thực hiện một số hoạt động của Chương trình “Đào tạo, đào tạo lại nâng cao kỹ năng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của cuộc cách mạng công hiệp lần thứ tư" được Thủ tướng Chính phủ ban hành tại Quyết định số 1446/QĐ-TTg ngày 30/8/2021.

Điều kiện để hưởng bảo hiểm xã hội một lần?

Điều kiện để hưởng bảo hiểm xã hội một lần?
(PLVN) - Theo quy định, điều kiện để người lao động được hưởng Bảo hiểm xã hội một lần là sau một năm nghỉ việc. Tuy nhiên, các chuyên gia về an sinh xã hội cho rằng, người lao động nên cân nhắc thật kỹ trước khi hưởng, tránh "lợi trước mắt, thiệt thòi lâu dài".

“Tam nông” thời kỳ

“Tam nông” thời kỳ
(PLVN) - Một trong các nghị sự quan trọng của Hội nghị Trung ương 5 đang họp tại Hà Nội là Tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 7 (khóa X) về nông nghiệp, nông dân, nông thôn.