Tăng cường biện pháp phòng chống oan sai

(PLO) -Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chương trình thực hiện Nghị quyết số 96/2015/QH13 của Quốc hội về tăng cường các biện pháp phòng, chống oan, sai và bảo đảm bồi thường cho người bị thiệt hại trong hoạt động tố tụng hình sự.
Ông Nguyễn Thanh Chấn được trả tự do sau 10 năm ngồi tù oan Ông Nguyễn Thanh Chấn được trả tự do sau 10 năm ngồi tù oan

Chương trình nhằm thực hiện hiệu quả các mục tiêu, yêu cầu đề ra trong Nghị quyết số 96/2015/QH13: Chấp hành nghiêm pháp luật trong hoạt động tố tụng hình sự. Không bỏ lọt tội phạm, không để xảy ra oan, sai. Khi xác định đã có oan, sai phải kịp thời minh oan cho người bị oan, bồi thường cho người bị thiệt hại theo quy định. Chủ động, tích cực điều tra, khám phá kịp thời các loại tội phạm. 

Bên cạnh đó, giảm tối đa các trường hợp bắt, tạm giữ hình sự sau đó chuyển xử lý hành chính. Hạn chế thấp nhất việc đình chỉ điều tra do hành vi không cấu thành tội phạm. Không để xảy ra bức cung, dùng nhục hình, người đang bị giam giữ và chấp hành án tại các cơ sở giam giữ chết do tự sát, đánh nhau.

Tạo điều kiện thuận lợi cho luật sư tham gia các vụ án theo quy định. Xử lý nghiêm minh đối với người thi hành công vụ sai phạm và trách nhiệm liên đới của người đứng đầu cơ quan gây ra oan, sai, để xảy ra bức cung, dùng nhục hình trong hoạt động điều tra, tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự.

Chương trình đề ra nhiệm vụ nâng cao năng lực phát hiện, điều tra, khám phá kịp thời các loại tội phạm. Tăng cường công tác tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố. Bảo đảm việc khởi tố vụ án, khởi tố bị can chặt chẽ, thận trọng, đúng thủ tục và có căn cứ. Khắc phục việc làm oan người vô tội.

Hoàn thiện, ban hành hướng dẫn quy trình điều tra các loại án, về khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi, công tác điều tra ban đầu, nhất là đối với các vụ án giết người, hiếp dâm không quả tang.

Không để xảy ra bức cung, dùng nhục hình; không để xảy ra trường hợp người đang bị giam giữ, chấp hành án tại các cơ sở giam giữ chết do tự sát, do đánh nhau và phải làm rõ trách nhiệm của cán bộ trực tiếp quản lý và người đứng đầu cơ sở giam giữ.

Cơ quan điều tra Bộ Công an tiếp nhận, điều tra giải quyết các vụ án mà Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao hủy bản án có hiệu lực pháp luật kết án bị cáo hình phạt chung thân hoặc tử hình để điều tra lại. Bộ Công an chỉ đạo các cơ quan có thẩm quyền phối hợp với các cơ quan chức năng của VKSND và TAND khẩn trương giải quyết các vụ án đã quá thời hạn luật định, xử lý dứt điểm những vụ án kéo dài và các vụ án khác được dư luận, cử tri quan tâm; sớm kết thúc điều tra đề nghị truy tố đối với các vụ án mà Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao đã hủy bản án có hiệu lực pháp luật để điều tra lại; minh oan và phối hợp giải quyết bồi thường kịp thời cho người bị oan đã có đơn yêu cầu bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật.

Bảo đảm các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra thực hiện nghiêm thẩm quyền tố tụng do luật định; khắc phục tình trạng bỏ lọt tội phạm, nâng cao chất lượng điều tra các vụ án thuộc thẩm quyền, bảo đảm không để xảy ra oan, sai.

Thực hiện có hiệu quả việc phân loại, xử lý vụ án; chấn chỉnh việc đình chỉ điều tra, đình chỉ vụ án không đúng pháp luật để tránh oan, sai hoặc bỏ lọt tội phạm; kịp thời giải quyết khiếu nại, tố cáo, nhất là đơn kêu oan, đơn tố cáo bức cung, dùng nhục hình.

Tăng cường công tác quản lý, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ để nâng cao chất lượng công tác điều tra, giám định pháp y, giám định pháp y tâm thần, giám định tài chính, ngân hàng, xây dựng, giao thông, cổ vật, di vật, bản quyền tác giả...; đồng thời sớm hoàn thiện, ban hành quy trình, quy chuẩn giám định trong các lĩnh vực này, tạo cơ sở tin cậy cho cơ quan có thẩm quyền tố tụng xem xét, quyết định việc truy cứu trách nhiệm hình sự.

Khẩn trương rà soát, nghiên cứu sửa đổi, bổ sung hoặc đề xuất sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật về hình sự, tố tụng hình sự.

Xem xét trách nhiệm hoàn trả đối với người thi hành công vụ đã gây ra thiệt hại theo Luật trách nhiệm bồi thường của Nhà nước; xử lý trách nhiệm liên đới của người đứng đầu cơ quan gây ra oan, sai, để xảy ra bức cung, dùng nhục hình.

Họp bàn sửa đổi, bổ sung BLHS 2015:

Nên bỏ tội danh “cung cấp dịch vụ trái phép trên mạng máy tính”?  

Trong phiên họp thường kỳ tháng 8/2016, sáng 1/9, dưới sự chủ trì của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Chính phủ thảo luận các nội dung liên quan đến công tác xây dựng thể chế, pháp luật.

Tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long đã trình bày tờ trình về dự án Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13.

Theo tờ trình, phạm vi sửa đổi, bổ sung Bộ luật Hình sự (BLHS) lần này được xác định là chủ yếu tập trung vào những điều khoản của BLHS năm 2015 có lỗi kỹ thuật mà nếu không sửa thì không bảo đảm áp dụng thống nhất pháp luật.

Đồng thời, nghiên cứu sửa đổi nội dung quy định trong một số điều khoản mà không ảnh hưởng đến những chính sách lớn đã được Quốc hội khóa XIII thông qua và đạt được sự đồng thuận giữa các bộ, ngành.

Ý kiến phát biểu của các thành viên Chính phủ tập trung vào các nội dung như phạm vi sửa đổi, bổ sung BLHS 2015; về việc sửa đổi, bổ sung Khoản 2 Điều 12 liên quan đến phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi; về việc bổ sung chất ma túy, cây có chứa chất ma túy mới xuất hiện vào BLHS 2015; bổ sung quy định liên quan đến việc tính hay không tính theo độ tinh khiết đối với các chất ma túy trong các tội phạm về ma túy; sửa đổi, bổ sung Điều 292 của BLHS 2015 về tội cung cấp dịch vụ trái phép trên mạng máy tính, mạng viễn thông.

Nhiều ý kiến cho rằng nên bỏ tội danh quy định tại Điều 292 vì không phù hợp. Theo Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Trương Minh Tuấn, việc quy định tội danh này ảnh hưởng đến cộng đồng khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ thông tin và viễn thông.

Mạng máy tính và viễn thông là công cụ kinh doanh của đa số doanh nghiệp khởi nghiệp ở Việt Nam trong hầu hết các lĩnh vực.

Theo quy định thì phần lớn các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên mạng internet và do có tương tác giữa những người sử dụng với nhau nên được coi là mạng xã hội. 

Với điều kiện như hiện nay, các doanh nghiệp khởi nghiệp khó đáp ứng được điều kiện kinh doanh mạng xã hội mà trong quá trình khởi nghiệp thì phải thử nghiệm để hoàn thiện mô hình kinh doanh và nếu thử nghiệm thành công với lợi nhuận trên 50 triệu đồng hay có doanh thu trên 500 triệu đồng thì sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự như quy định tại Điều 292 là không hợp lý.

Phát biểu kết luận, Thủ tướng yêu cầu rút kinh nghiệm, nâng cao trách nhiệm trong việc xây dựng Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của BLHS 2015 với tinh thần thận trọng, đặt chất lượng nên hàng đầu. Đối với những vấn đề qua rà soát khẳng định có sai sót, mà nếu không sửa không thể thi hành được thì cần kiên quyết sửa.

Về quan hệ phối hợp trong quá trình soạn thảo, đây là bộ luật quan trọng, nội dung tác động trực tiếp đến quyền con người, quyền công dân và liên quan tới tất cả lĩnh vực của đời sống xã hội.

Do vậy, Thủ tướng yêu cầu việc xây dựng luật phải trên cơ sở ý kiến đóng góp của nhiều bộ, ngành… Ban Soạn thảo phải tổ chức lấy ý kiến các bộ, ngành liên quan và phải bảo đảm sự thống nhất cao đối với những vấn đề lớn, đặc biệt là phạm vi sửa đổi. 

Trước đó, Quốc hội có Nghị quyết quy định lùi hiệu lực thi hành của BLHS từ ngày 1/7/2016 đến ngày Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của BLHS có hiệu lực thi hành, trừ một số quy định có lợi cho người phạm tội.

Quốc hội quyết nghị bổ sung Dự án Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của BLHS vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2016 và trình Quốc hội khóa XIV tại kỳ họp thứ 2.

Đ. Tuân

Chí Kiên
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Bộ Tư pháp Việt Nam và Bộ Tư pháp Vương quốc Anh ký Ý định thư hợp tác

Trước sự chứng kiến của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, Bộ trưởng Tư pháp Việt Nam Lê Thành Long và Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Tư pháp Vương quốc Anh Dominic Raab đã tiến hành ký Ý định thư về ký mới Biên bản Ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực vực pháp luật và tư pháp giữa Chính phủ CHXHCN Việt Nam và Chính phủ Vương quốc liên hiệp Anh và Bắc Ai len
(PLVN) -Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Vương quốc liên hiệp Anh và Bắc Ai-len (Vương quốc Anh), vào ngày 30/6/2022, trước sự chứng kiến của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, Bộ trưởng Tư pháp Việt Nam Lê Thành Long và Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Tư pháp Vương quốc Anh Dominic Raab đã tiến hành ký Ý định thư về ký mới Biên bản Ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực vực pháp luật và tư pháp giữa Chính phủ CHXHCN Việt Nam và Chính phủ Vương quốc liên hiệp Anh và Bắc Ai len (Ý định thư hợp tác).

Sóc Trăng bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2022

Sóc Trăng bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2022
(PLVN) -  Sở Tư pháp tỉnh Sóc Trăng vừa tổ chức Hội nghị bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng. Dự và chủ trì hội nghị có bà Phạm Thị Minh Huệ - Phó Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Sóc Trăng và trên 250 đại biểu là đại diện các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng.

Sơn La: Tập huấn nghiệp vụ cho công chức tư pháp

Sở Tư pháp Sơn La tập huấn nghiệp vụ cho công chức tư pháp trên địa bàn.
(PLVN) - Trong 4 ngày (từ ngày 27 - 30/6), Sở Tư pháp tỉnh Sơn La đã tổ chức Hội nghị tập huấn nghiệp vụ hộ tịch, chứng thực, nuôi con nuôi, xử lý vi phạm hành chính và chuẩn tiếp cận pháp luật năm 2022, cho hơn 200 công chức phòng tư pháp các huyện, thành phố và công chức tư pháp - hộ tịch các xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh. 

Nữ cán bộ hơn hai mươi năm đồng hành với ngành Tư pháp

Nữ cán bộ hơn hai mươi năm đồng hành với ngành Tư pháp
(PLVN) - Về nhận công tác trong ngành Tư pháp tại phường Cửa Bắc (TP Nam Định, tỉnh Nam Định) từ năm 1998, đến nay đã 24 năm, cũng là chừng ấy thời gian chị Vũ Hồng Anh miệt mài, gắn bó và hết mình với công việc mang nhiều trọng trách này,

Trao bằng tiến sỹ danh dự cho GS. Masanori Aikyo - Chủ tịch Trường Đại học Aichi Nhật Bản

Trao bằng tiến sỹ danh dự cho GS. Masanori Aikyo - Chủ tịch Trường Đại học Aichi Nhật Bản
(PLVN) -  Việc trao bằng tiến sỹ danh dự cho GS. Masanori Aikyo thể hiện sự ghi nhận của Trường Đại học Luật Hà Nội đối với những đóng góp tích cực của GS. Masanori Aikyo trong việc thúc đẩy mối quan hệ hợp tác hữu nghị giữa Nhật Bản và Việt Nam nói chung và giữa Trường Đại học Luật Hà Nội với các trường đại học của Nhật Bản nói riêng.

Lai Châu: Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác hòa giải ở cơ sở

Hội nghị tập huấn nghiệp vụ công tác hòa giải cơ sở năm 2022
(PLVN) -  Thực hiện Đề án "Nâng cao năng lực đội ngũ hòa giải viên ở cơ sở giai đoạn 2019 - 2022" của Chính phủ, vừa qua, Sở Tư pháp tỉnh Lai Châu đã phối hợp với UBND huyện Mường Tè tổ chức Hội nghị tập huấn nghiệp vụ công tác hòa giải cơ sở cho các hòa giải viên trên địa bàn huyện Mường Tè.

Đấu giá biển số xe ô tô: Mức khởi điểm từ 20 triệu đồng/biển số

Biển số xe đẹp hay không còn phụ thuộc vào quan niệm của mỗi người. (Ảnh minh họa)
(PLVN) - Trước thực tế xã hội rất nhiều người có nhu cầu sở hữu “biển số đẹp” nhưng còn vướng mắc liên quan đến một số quy định pháp luật, Chính phủ đang xây dựng để trình Quốc hội dự thảo Nghị quyết về thí điểm cấp quyền lựa chọn sử dụng biển số ô tô thông qua đấu giá.