Tăng 100% tiền tác quyền: Kẻ khóc, người cười!

Việc Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc (VCPMC) quyết định tăng tiền tác quyền lên 100% từ đầu năm 2011, đã vấp phải sự phản đối của các đơn vị sản xuất băng đĩa mà đại diện là Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Việt Nam.

Việc Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc (VCPMC) quyết định tăng tiền tác quyền lên 100% từ đầu năm 2011, đã vấp phải sự phản đối của các đơn vị sản xuất băng đĩa mà đại diện là Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Việt Nam. 

Theo đó, Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Việt Nam (RIAV) “tố” Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc (VCPMC) đơn phương đưa ra biểu giá không hợp lý, gây khó dễ cho các nhà sản xuất. Để có tiếng nói chung giữa hai bên, VCPMC đã họp lấy ý kiến của các nhạc sĩ về việc này, trong đó đại diện của Hội Nhạc sĩ Việt Nam và Hội Âm nhạc TP HCM.

Nhạc sĩ đồng thuận tăng giá

Tại cuộc họp với VCPMC, nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu cho biết, cách đây mấy chục năm, tiền bản quyền mà ông nhận được cho tác phẩm Trầu cau đã tương đương với ba lượng vàng. Điều đó cho thấy biểu giá tác quyền hiện tại rất lạc hậu. “Biểu giá này quá thấp so với sự sáng tạo của nhạc sĩ, nên tôi hoàn toàn ủng hộ việc tăng giá này”, ông nói. Thẳng thắn hơn, nhạc sĩ Nguyễn Ngọc Thiện, Phó chủ tịch Hội Âm nhạc TP HCM, cho rằng mức giá đã tăng này chỉ nên áp dụng trong năm 2011, từ năm 2012 trở đi cần phải nâng cao hơn nữa mới phù hợp với tình hình thực tiễn.

Thực tế, giá cát-sê của ca sĩ, nhạc sĩ hòa âm phối đã tự điều chỉnh theo hướng tăng rất nhiều lần so với cách đây 6 năm (thời điểm VCPMC ra biểu giá tác quyền hiện tại). Chính vì thế, nhiều nhạc sĩ cho rằng động thái tăng giá này của VCPMC không hề là thái quá mà ngược lại, còn hơi chậm. Và quy luật thị trường “thuận mua vừa bán” không hề là trái khoáy trong hình thức kinh doanh này.

Mô tả ảnh.
Việc tăng giá tiền tác quyền đã làm cho các nhạc sĩ hài lòng hơn nhưng các nhà sản xuất vẫn cứ than thở.

“Tác giả là người tạo ra tác phẩm nên có quyền định đoạt tác phẩm của mình, RIAV chỉ là người sử dụng tác phẩm của nhạc sĩ để kinh doanh, do vậy RIAV không thể tự mình ra giá nhạc sĩ phải nhận bao nhiêu. Chúng tôi không bắt ép RIAV phải dùng nhạc của chúng tôi ”, nhạc sĩ Trần Long Ẩn,Phó Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam, Chủ tịch Hội âm nhạc TP HCM nhận định.

Thuận mua, vừa bán?

Trong công văn gửi cho VCPMC để phản đối, RIAV không ngần ngại cho rằng việc tăng biểu giá tác quyền này khiến các đơn vị sản xuất gặp khó khăn trong việc tạo ra sản phẩm mới và “tạo điều kiện cho để băng đĩa lậu hải ngoại có cơ hội tràn vào, gây ảnh hưởng xấu cho cộng đồng xã hội”. Tuy nhiên, theo VCPMC, đây là nhận định mang tính chủ quan và quy chụp. Đó là chưa kể, theo nhạc sĩ Hoài An, số lượng băng đĩa do các nhà sản xuất đầu tư hiện nay chỉ chiếm 10%, còn lại đều do ca sĩ tự đầu tư, do đó, ca sĩ cũng là người trả tiền cho các nhạc sĩ chứ không phải là nhà sản xuất.

Chẳng những thế, theo nhạc sĩ Minh Châu, các thành viên của RIAV hiện vẫn đang kinh doanh các sản phẩm được sản xuất trước đây (lúc Luật Sở hữu trí tuệ chưa ra đời) để thu lợi nhưng các nhạc sĩ vẫn không được hưởng quyền tác giả. “Nếu RIAV sử dụng nhạc của tôi để làm băng đĩa, tôi đề nghị phải thông báo cho tôi biết, và giá một ca khúc của tôi phải từ ba triệu trở lên tôi mới chấp nhận”, nhạc sĩ Minh Khang bức xúc.

Yêu cầu của nhạc sĩ Minh Khang không hẳn là hợp lý trong trường hợp tác phẩm đó đã được anh ủy thác cho VCPMC, mà VCPMC không thể tách riêng từng gói giá cho từng nhạc sĩ. Tuy nhiên, đề nghị này cho thấy quy luật thị trường “thuận mua, vừa bán” vẫn là yếu tố quyết định sự hình thành và tồn tại của một môi trường kinh doanh. Suy cho cùng, đã kinh doanh thì phải hai bên cùng có lợi, đó là chưa kể so với mặt bằng chung (thù lao nhạc sĩ hòa âm, thù lao ca sĩ...) thì giá tác quyền trên vẫn còn khá thấp.

“Theo thông lệ quốc tế, quyền tác giả luôn luôn cao hơn quyền liên quan, nhưng năm 2008, giá một ca khúc trên một website được VCPMC tính là 200.000đ/năm, còn giá của RIAV lại là 1.000.000 đồng/năm. Việc ra giá này RIAV có xin phép các cơ quan chức năng hay không?”
Ông Đinh Trung Cẩn (Giám đốc VCPMC miền Nam)

Theo Võ Hà
Đất Việt