Tăng 10 lần mức phạt, có hạn chế được rác nơi công cộng?

(PLO) - Từ ngày 1/2/2017, hành vi làm bẩn nơi công cộng sẽ được tăng mức phạt lên nhiều lần theo quy định tại Nghị định 155/2016/NĐ-CP về xử phạt hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, thực hiện các chế tài này như thế nào để quy định pháp luật mang tính thực chất lại đang là vấn đề nhiều người quan tâm.
Nhiều người vô tư mang những túi rác lớn đổ ra giữa lòng đường. Ảnh VTV Huế. Nhiều người vô tư mang những túi rác lớn đổ ra giữa lòng đường. Ảnh VTV Huế.

Vứt rác đâu tùy thích!

Rác thải là thứ không thể không có trong quá trình sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh. Ở bất kỳ tỉnh, TP nào, những đống rác được hình thành từ việc vứt rác tùy tiện của người dân đã trở thành một hình ảnh “đóng đinh” từ rất lâu. Tại các TP lớn, tình trạng này còn nghiêm trọng hơn khi mật độ dân số quá cao, nhịp độ sinh hoạt, sản xuất lớn cùng với thói quen xấu của nhiều người vứt rác không đúng nơi quy định đã tạo ra những bãi rác mini trong các khu dân cư. 

Thậm chí, ngay cả những nơi có thùng rác, xe để rác, rác vẫn “bao vây” bên ngoài mà không được cho vào xe/thùng. Tình trạng công nhân môi trường dọn sạch rác đến cuối đường thì đầu đường đã tiếp tục có người xả rác. Vì thế, đường phố luôn có những đống rác to, nhỏ, bốc mùi và làm ô nhiễm và mất mỹ quan môi trường sống cho dù có không ít cảnh báo “Không xả rác bừa bãi!” hay “Hãy bỏ rác vào thùng!”. 

Hay đơn giản là vào cửa hàng ăn uống, dù có sọt đựng rác nhưng gần như khách hàng cứ thẳng tay ném giấy lau, vỏ chanh, xương xẩu… xuống sàn, xung quanh chỗ ngồi. Người ngồi trên xe ô tô, nhất là xe buýt, xe du lịch, vứt rác ra đường qua cửa sổ hay thậm chí còn khạc nhổ ngay trên xe. Chuyện vứt rác, xả nước bẩn làm ô nhiễm nơi công cộng, ném xác súc vật ra đường hay sông, hồ,... thì khá phổ biến cho thấy nếp sống thiếu văn hóa, kém văn minh.

Theo các nhà xã hội học, nguyên nhân của những việc “đi đến đâu, xả rác đến đó” đều do người dân thiếu ý thức bảo vệ môi trường. Những đứa trẻ được giáo dục tại nhà trường về việc “không xả rác bừa bãi” nhưng hàng ngày chứng kiến người lớn “thích vứt rác ở đâu là vứt” thì ý thức về việc vứt rác đúng nơi quy định của những đứa trẻ sẽ mòn dần và chúng lại “nối tiếp duy trì” hành vi vứt rác bất kỳ đâu. Vào những ngày trời mưa lớn, đường phố đô thị lại tràn ngập trong biển nước với rác thải nổi lềnh bềnh. Dù ai cũng thấy “ghê vì bẩn” nhưng không phải ai cũng thấy phải vứt rác đúng nơi quy định. Và nếu với cứ tốc độ xả rác bừa bãi của người dân hiện nay thì nước ta sẽ không có đủ đội ngũ nhân lực dọn dẹp đường phố.

Cùng với đó, hành vi xả rác bừa bãi cũng gây ra hệ lụy về xã hội không nhỏ. Trong những năm qua, tỷ lệ người mắc các chứng bệnh do ô nhiễm môi trường tăng lên nhiều lần khiến các bác sỹ phải cảnh báo về một môi trường sống trong lành. Ngoài ra, rác thải khắp nơi cũng làm ảnh hưởng không nhỏ đến uy tín của mỗi địa phương trong đánh giá của bạn bè quốc tế về môi trường sống của người dân. Thế nhưng dường như không ai thấy xấu hổ về hành vi vứt rác nơi công cộng vì “chỉ cần rác không ở trong nhà là được, còn ở ngoài đường là việc của xã hội, của công nhân môi trường”. Vì thế, với thói quen xả rác bừa bãi, không có ý thức giữ gìn môi trường sống cho “Xanh – Sạch – Đẹp”, rác thải vẫn đang tràn lan trên mỗi ngõ phố, đầu độc môi trường sống của cả cộng đồng”.

Phạt hành vi vứt rác có khả thi?

Đó là trăn trở của nhiều người sau khi quy định này được ban hành. Theo quy định này, tất cả các hành vi xả rác nơi công cộng dù nhỏ nhất như vứt, thải, bỏ đầu, mẩu và tàn thuốc lá bừa bãi đều tăng mức phạt cao gấp 10 lần mức phạt cũ; đối với tổ chức vi phạm, mức phạt này sẽ bị tăng lên gấp đôi. Việc tăng mức phạt được coi là nhằm ngăn chặn, phòng ngừa việc xả rác bừa bãi nơi công cộng thời gian qua. Nhưng thực tế đã một tuần kể từ ngày quy định xử phạt hành chính đối với những hành vi làm ảnh hưởng đến môi trường như vứt rác nơi công cộng, phóng uế hay cho gia súc, gia cầm, vật nuôi phóng uế nơi công cộng… theo Nghị định có hiệu lực, chưa có ai bị phạt và cũng chưa có lực lượng nào triển khai thực thi.

Do đó, dư luận lo ngại đây sẽ có thể là một quy định để làm dài thêm danh sách những quy định “cho có”, những quy định “trên giấy”. Thực tế Nghị định 179/2013/NĐ-CP được thực thi suốt 3 năm và kết quả là tình trạng xả thải bừa bãi dưới mọi hành vi đã được quy định sẽ phải chịu phạt vẫn ngang nhiên diễn ra, không ai bị phạt và có khi không ai còn nhớ là đã có quy định xử phạt những hành vi như xả rác bừa bãi, ném tàn thuốc hay đi vệ sinh nơi công cộng.

Từ tháng 2 này, những hành vi như vậy sẽ bị xử phạt với mức phạt tăng hơn gấp 10 lần so với quy định hiện hành song đang thiếu cơ sở để việc xử phạt được tiến hành, đặc biệt là lực lượng đi giám sát, phát hiện hành vi để xử phạt. Dù là công an hay chính quyền địa phương, thanh tra môi trường hay bất kỳ lực lượng chức năng nào cũng không thể “dàn quân” đủ để xử phạt những hành vi xả rác nơi công cộng trái quy định nên cần có các biện pháp công nghệ thông tin để hỗ trợ cho công việc triển khai các quy định xử phạt như hệ thống camera ghi hình làm căn cứ xử phạt nếu không “bắt được tận tay”.

Song trong điều kiện của nước ta, biện pháp này chưa thể triển khai đại trà nên phụ thuộc rất nhiều vào ý thức từng người dân trong việc bảo vệ môi trường sống của mình. 

Đặc biệt, theo đánh giá của nhiều người, nếu chỉ phạt tiền thì khó ngăn chặn được những hành vi vi phạm môi trường sống như vậy. Ở phường Ngọc Trạo (TP Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa), nếu gia đình nào để rác ngoài đường không đúng nơi quy định sẽ bị nhắc nhở trực tiếp nêu tên trên loa phát thanh của phường.

Vì vậy, nếu không bỏ rác đúng giờ thu gom của công ty môi trường, các gia đình sẽ  phải mang rác đến nơi tập kết rác của khu. Như vậy, ngoài việc phạt tiền, rất cần các biện pháp phạt bổ sung như phường Ngọc Trạo đã làm để ngăn chặn được hành vi xả rác nơi công cộng một cách hiệu quả.

Một yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của việc thực thi quy định này còn nằm chính ở những người có thẩm quyền thi hành. Nếu họ “ì ra” không tổ chức thực hiện thì quy định thực sự chỉ “nằm trên giấy”. Do đó, cần có những đánh giá về trách nhiệm của lực lượng chịu trách nhiệm thực thi để đảm bảo Nghị định 155/2016 sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng để tạo dựng môi trường sống sạch đẹp, văn minh hơn cho người dân.

Duy Hoàng
Cùng chuyên mục
(Ảnh: Vietnamnet)

Bệnh viện Bỉm Sơn (Thanh Hóa) bị phản ánh “lập khống hồ sơ bệnh án”

(PLVN) -  Bà Phạm Thị Huyên (ngụ số 101 đường Lê Lợi, phường Đông Sơn, TX Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hóa) phản ánh đến Báo PLVN về việc bà không làm thủ tục khám bệnh nhưng BV Đa khoa TX Bỉm Sơn vẫn có kết quả và kết luận bà bị bệnh đái tháo đường, đồng thời thực hiện việc thanh toán chi phí khám chữa bệnh BHYT cho bà trái quy định.

Đọc thêm

Hà Nội: UBND phường Hàng Mã “om” hồ sơ xử lý vi phạm trật tự xây dựng

Trụ sở Đội quản lý trật tự xay dựng đô thị quận Hoàn Kiếm
(PLVN) - Chủ căn hộ tầng 1, số 93 Hàng Mã tự ý phá bức tường chung, xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của hộ liền kề và tài sản chung của Nhà nước. Cán bộ UBND phường đã lập biên bản vi phạm, Xí nghiệp quản lý và phát triển nhà số 3 đã đề nghị UBND phường cương quyết ngăn chặn, xử lý vi phạm và yêu cầu khắc phục hậu quả nguyên trạng nhưng sau gần 2 tháng UBND phường Hàng Mã vẫn “om” hồ sơ xử lý vi phạm trật tự xây dựng.

Góc khuất vụ án Bác sĩ Lê Thanh Liêm: Bài 4 - Phiên xử lạ lùng “quên” triệu tập... bị cáo, luật sư

Bác sĩ Liêm trong phiên sơ thẩm năm 2020.
(PLVN) - Nhận xét về vụ án Bác sĩ Lê Thanh Liêm (SN 1957, nguyên Giám đốc Sở Y tế Long An) bị cáo buộc “Cố ý làm trái quy định Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” theo Điều 165 Bộ luật Hình sự 1999, nhiều luật sư cho rằng đây là một vụ án “gọt chân cho vừa giày”. Hồ sơ cho thấy quá trình điều tra, truy tố, xét xử của cấp sơ thẩm đã xảy ra không ít vi phạm tố tụng.

Cần làm rõ dấu hiệu “hợp thức hóa” vi phạm của Công ty Minh Long

Vi phạm của Cty Minh Long hoàn thiện, chính quyền địa phương mới phát hiện.
(PLVN) - Mặc dù đã chỉ rõ sai phạm của Công ty TNHH Dịch vụ tư vấn Minh Long (Cty Minh Long) trong việc triển khai thực hiện dự án “Trung tâm đào tạo và sát hạch lái xe mô tô và đào tạo lái xe mô tô hạng B1, B2” (dự án) trên địa bàn xã Hồ Sơn (huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn), thế nhưng, thay vì xử lý dứt điểm thì cơ quan chức nay tỉnh này lại có động thái “hợp thức hóa” vi phạm khiến dư luận địa phương bức xúc.

Góc khuất vụ án Bác sĩ Lê Thanh Liêm: Bài 2 - “Đắc tội” vì không tuyển dụng người thân cán bộ tỉnh?

Bác sĩ Liêm tại phiên tòa sơ thẩm hồi cuối năm 2020.
(PLVN) - Ba năm 2014, 2015, 2016 là quãng thời gian “sóng gió” với bác sĩ Lê Thanh Liêm (SN 1957, nguyên Giám đốc Sở Y tế Long An) khi liên tiếp bị rơi vào những tình huống khó xử: Nếu làm theo thì có tội với pháp luật, nếu từ chối thì “đắc tội” với cán bộ gửi gắm. Ông đã chọn cách hành xử đúng luật, rồi sau đó bất ngờ bị cho thôi chức, trở thành bị cáo trong một vụ án dấu hiệu oan sai, vi phạm tố tụng nghiêm trọng.

Yên Bái: Đường nông thôn bị biến thành đường chuyên dụng, xe quá tải lộng hành

Đường bê tông Soi Cậu là tuyến đường "độc đạo", người dân đi lại, giao thông thương từ trong xóm dân cư ra xã, huyện bị biến thành “đường chuyên dụng” của công ty Linh Huy Hoàng để "binh đoàn" xe quá tải chở cát (Ảnh: Xuân Hồng).
(PLVN) - Đường bê tông Soi Cậu (thôn Ngòi Thắm, xã Tô Mậu, Lục Yên, Yên Bái) hàng ngày bị cả “binh đoàn” xe chở quá tải, quá khổ nườm nượp ra, vào lấy cát tại bến tập kết hoạt động không phép của công ty TNHH Linh Huy Hoàng giữa thanh thiên bạch nhật, nhưng dễ dàng qua mặt chính quyền, cơ quan chức năng.

Hợp đồng mua bán găng tay y tế hai năm rắc rối

Ảnh minh họa
(PLVN) - Bà Nguyễn Thiên Hương, Giám đốc Cty TNHH Bê tông Sơn Lâm (trụ sở Bà Rịa – Vũng Tàu) có đơn cho rằng ông Nguyễn Thế Trung (Giám đốc CTNHH Xăng dầu Trần Lưu (trụ sở đường Cách mạng tháng 8, quận 3, TP HCM) ký hợp đồng mua bán găng tay y tế với bà nhưng không giao hàng và cũng không trả lại tiền đã tạm ứng.

Hà nội: Có dấu hiệu "bảo kê" cho doanh nghiệp tập kết vật liệu xây dựng trên đất công

Trụ sở UBND phường Dịch Vọng
(PLVN) - Công ty TNHH P hát triển đô thị xanh Việt Nam ngang nhiên chiếm dụng 1 phần lòng đường để tập kết vật liệu xây dựng (cát, sỏi, gạch) trái phép tại khu đất D18, phường Dịch Vọng, quận Cầu Giấy, gây ảnh hưởng lớn đến vệ sinh môi trường và cản trở người tham gia giao thông. Sự việc này diễn ra trong nhiều năm, UBND phường Dịch Vọng biết, thế nhưng lại không dám “đụng” đến.

Lạng Sơn: Trung tâm đào tạo lái xe Minh Long xây dựng không phép

Cty Minh Long xây dựng hàng loạt công trình không phép
(PLVN) - Chưa được chấp thuận chủ trương đầu tư, chưa chuyển mục đích sử dụng đất, chưa được cấp giấy phép xây dựng… thế nhưng, Công ty TNHH Dịch vụ tư vấn Minh Long (Cty Minh Long) đã triển khai xây dựng hoàn thiện hàng loạt các hạng mục công trình để thực hiện dự án “Trung tâm đào tạo và sát hạch lái xe mô tô và đào tạo lái xe mô tô hạng B1, B2” trên hàng nghìn m2 đất nông nghiệp thuộc địa bàn xã Hồ Sơn (huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn).

Tổng lực ngăn chặn, đẩy lùi dịch bệnh

Tổng tiến công toàn lực, thần tốc để chặn đứng, đẩy lùi sự lây lan của dịch bệnh COVID-19. Ảnh minh họa
(PLVN) - Đợt dịch COVID-19 thứ tư trở lại Việt Nam đã tạo ra áp lực lớn. Ngay từ khi bắt đầu có dịch bùng phát, Ban Bí thư, Chủ tịch nước, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các Phó Thủ tướng và Ban Chỉ đạo quốc gia đã thường xuyên cập nhật, đánh giá tình hình, quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, đôn đốc, kiểm tra kịp thời, đúng hướng, quyết liệt, hiệu quả. 

Tại cái điện thoại?

Tại cái điện thoại?
(PLVN) - Một clip dài 8 phút quay cảnh nhạy cảm của một đôi trai gái bị tung lên mạng và cũng ngay lập tức, người ta bỏ công tìm hiểu danh tính của đôi trai gái đó. Thông tin đời tư bị phơi bày trên mạng. Bản thân “nữ chính” của clip này đã lâm vào tình trạng hoảng loạn.

Hàng loạt sự cố tại metro tuyến Bến Thành - Suối Tiên: Vì sao vẫn chưa có kết luận chính thức?

Đến tháng 4/2021, đã có 6 sự cố gối cầu ở tuyến Metro Bến Thành – Suối Tiên.
(PLVN) - Tính từ cuối 2020 đến tháng 4/2021, Ban Quản lý đường sắt đô thị TP HCM cùng nhà thầu phát hiện tới 6 gối cao su trên gói thầu CP2 của tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên bị rơi hoặc xê dịch khỏi vị trí đá kê gối. Tuy nhiên, nguyên nhân vì đâu thì vẫn chưa có kết luận cuối cùng. Vì sao?

Sơn La: Rầm rộ khai thác cát trên sông Mã

Sơn La: Rầm rộ khai thác cát trên sông Mã
(PLVN): Nhiều đối tượng vẫn ngang nhiên khai thác cát trên sông Mã ngoài phạm vi mỏ được cấp phép, trong khi đó các cơ quan quản lý nhà nước lại đùn đẩy trách nhiệm thông tin về vấn đề này.

Cảnh báo “trào lưu” xúc phạm trên mạng xã hội

Cảnh báo “trào lưu” xúc phạm trên mạng xã hội
(PLVN) - Nhiều vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật, vi phạm quyền con người gần đây đang diễn ra công khai trên mạng xã hội. Đáng tiếc, thay vì bị lên án, hành vi ấy lại được một bộ phận lớn “cư dân mạng” tung hô.