Tầm nhìn
Giám đốc một doanh nghiệp sản xuất thép của thành phố đang đứng ngồi không yên vì lượng thép tồn kho quá lớn, không tiêu thụ được. Nhẩm tính sơ sơ, ông cho biết: mức thiệt hại của doanh nghiệp lên tới khoảng 1 triệu USD. Theo ông, mức này chưa thấm tháp gì so với một số doanh nghiệp sản xuất thép khác trong thành phố, nhiều doanh nghiệp đã phải ngừng sản xuất và mức thiệt hại của họ lên tới 2-3 triệu USD, thậm chí còn nhiều hơn nữa. Nhìn rộng ra, cả nước cũng đang ế tới cả triệu tấn thép cán và phôi thép. Các doanh nghiệp không còn cách nào khác là phải đối mặt.
Thế nhưng, các doanh nghiệp không chỉ tự trách mình, tự tìm cách xoay xở mà còn trách các nhà quản lý vĩ mô thiếu tầm nhìn xa. Khi giá phôi thép thế giới đang tăng cao, nhu cầu trong nước suy giảm, các doanh nghiệp tìm cách xuất khẩu thì lại bị chặn lại bởi các hàng rào quản lý, bởi lo sợ không đủ tiêu dùng trong nước. Đây cũng là chuyện đã diễn ra với gạo, với nhiều mặt hàng khác. Để đến nỗi bây giờ doanh nghiệp cho rằng, dù có giảm thuế xuất khẩu xuống bằng 0, doanh nghiệp cũng vẫn lỗ chứ không nói gì tới mức thuế 5%.
Đó là chuyện của năm nay, còn về lâu dài, các doanh nghiệp lại đang lo chuyện khác. Đó là việc gần đây có quá nhiều dự án sản xuất thép được cấp phép, trong đó có nhiều dự án trị giá vài tỷ USD. Không nói tới tính hiệu quả của các dự án này vội, chỉ so sánh với dự báo và quy hoạch sản xuất thép tới năm 2025 thì công suất đã vượt xa. Cụ thể, theo dự báo của Bộ Công Thương, nhu cầu thép thành phẩm của Việt Nam năm 2010 là 11-12 triệu tấn; năm 2015 là 15-16 triệu tấn; năm 2025 khoảng 24-25 triệu tấn, nhưng nếu tất cả các dự án sản xuất thép cùng hoạt động thì công suất sẽ cao hơn nhiều. Không những thế, vẫn còn quá nhiều các dự án cán thép trong khi Việt
Suy rộng ra, tính dự báo trong phát triển kinh tế là cần thiết và cần phải được quan tâm nhiều hơn nữa, dù ở tầm địa phương hay tầm quốc gia. Những gì xảy ra trong năm 2008 thể hiện sự bất cập của những dự báo. Đây là khâu được coi là yếu kém nhất hiện nay bởi không đáp ứng được yêu cầu kể cả trong ngắn hạn chứ chưa nói tới dài hạn hàng chục năm. Tuy nhiên, để có thể có được những dự báo chính xác và kịp thời, cần nhất vẫn là yếu tố con người mà cụ thể hơn là phải biết kết hợp giữa nghiên cứu, nhận định với kinh nghiệm và khả năng đánh giá thị trường. Tại Hải Phòng và Việt
Trọng Nhân