Tam Đảo (Phú Thọ): Nâng cao hiệu quả quản trị từ mô hình chính quyền địa phương hai cấp

Thực hiện chủ trương đổi mới tổ chức chính quyền địa phương, xã Tam Đảo được thành lập trên cơ sở sáp nhập bốn đơn vị hành chính cấp xã. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn là bước chuyển quan trọng trong phương thức quản trị ở cơ sở, hướng tới xây dựng bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả và lấy người dân làm trung tâm phục vụ.

Chuyển đổi số tạo bước đột phá trong cải cách hành chính

Một trong những dấu ấn nổi bật của Tam Đảo là việc đưa chuyển đổi số trở thành động lực đổi mới hoạt động của chính quyền.

Toàn bộ quy trình tiếp nhận, giải quyết và trả kết quả thủ tục hành chính được thực hiện trên môi trường số. Các nền tảng như dịch vụ công trực tuyến, định danh điện tử VNeID, hộ tịch điện tử và chữ ký số được triển khai đồng bộ, giúp giảm đáng kể thời gian xử lý hồ sơ, nâng cao tính minh bạch và tạo thuận lợi cho người dân.

Hiệu quả của quá trình chuyển đổi được thể hiện qua những con số cụ thể. Sau một năm vận hành, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã đã tiếp nhận 8.935 hồ sơ, trong đó 8.690 hồ sơ được nộp trực tuyến, đạt tỷ lệ 97,25%. Địa phương đã giải quyết 8.814 hồ sơ; có tới 8.809 hồ sơ được xử lý đúng và trước hạn, đạt tỷ lệ 99,94%, chỉ còn 5 hồ sơ quá hạn.

Đáng chú ý, kết quả đánh giá trên Cổng Dịch vụ công quốc gia cho thấy mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp đối với việc giải quyết thủ tục hành chính của xã đạt mức tuyệt đối 18/18 điểm trong cả hai kỳ đánh giá từ tháng 7/2025 đến tháng 4/2026.

Không chỉ nâng cao chất lượng phục vụ, việc ứng dụng công nghệ còn giúp địa phương giải quyết nhiều tồn đọng kéo dài. Riêng trong quý I/2026, xã Tam Đảo đã xử lý dứt điểm 41 hồ sơ đất đai tồn đọng nhiều năm, góp phần tháo gỡ những vướng mắc về quy hoạch, quyền sử dụng đất và bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân.

Phân cấp mạnh, cấp xã chủ động hơn trong quản lý

Việc thực hiện chính quyền địa phương hai cấp không đơn thuần là tinh giản đầu mối mà còn đi liền với mở rộng thẩm quyền cho cấp cơ sở.

Nếu trước ngày 1/7/2025, cấp xã chỉ thực hiện khoảng 300 nhiệm vụ thì hiện nay xã Tam Đảo được giao khoảng 1.060 nhiệm vụ theo các quy định phân cấp, phân quyền của Chính phủ.

Nhiều lĩnh vực trước đây thuộc cấp huyện nay được chuyển giao trực tiếp cho cấp xã như văn hóa, lao động, khoa học - công nghệ, tư pháp, quản lý tài sản công và nhiều nội dung trong lĩnh vực đất đai.

Đặc biệt, địa phương được trao quyền thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng như thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất hay công nhận quyền sử dụng đất đối với hộ gia đình, cá nhân.

Theo đánh giá của địa phương, việc phân cấp đã giúp rút ngắn quy trình xử lý công việc, giảm các khâu trung gian, nâng cao tính chủ động của chính quyền cơ sở và giúp người dân giải quyết thủ tục ngay tại địa phương thay vì phải đi lại nhiều cấp như trước.

Song song với đó, tổ chức bộ máy trong hệ thống chính trị cũng được kiện toàn theo hướng tinh gọn. Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội được sắp xếp đồng bộ; bốn trạm y tế trước đây được hợp nhất thành một trạm y tế xã nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng nguồn lực.

Nhiều mô hình mới nâng cao hiệu quả quản trị

Để đáp ứng yêu cầu của mô hình mới, Tam Đảo đặc biệt chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ.

100% cán bộ, công chức, viên chức đã được tham gia các hội nghị quán triệt chủ trương về chính quyền địa phương hai cấp và các lớp đào tạo liên quan đến chuyển đổi số, quản lý hành chính công và kỹ năng nghiệp vụ.Cùng với đó, nhiều mô hình đổi mới được triển khai nhằm nâng cao chất lượng quản trị.

Nổi bật là mô hình "Chi bộ 4 tốt" gắn với ứng dụng nền tảng số trong sinh hoạt đảng và quản lý đảng viên; mô hình "Một cửa hiện đại" giúp rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính; hệ thống điều hành trực quan cho phép lãnh đạo theo dõi tiến độ xử lý công việc của từng cán bộ theo thời gian thực.

Địa phương cũng đẩy mạnh công khai, minh bạch trong quản lý ngân sách; xây dựng các cơ sở dữ liệu về dân cư, hộ tịch, đất đai và an sinh xã hội, từng bước hình thành nền tảng quản trị số phục vụ công tác điều hành.

Tiếp tục tháo gỡ những điểm nghẽn

Bên cạnh những kết quả tích cực, quá trình vận hành mô hình mới vẫn đặt ra không ít thách thức.

Khối lượng công việc tăng gấp nhiều lần trong khi biên chế giảm khiến nhiều cán bộ phải đảm nhiệm cùng lúc nhiều lĩnh vực. Một số nhiệm vụ mới được phân cấp yêu cầu chuyên môn sâu, trong khi đội ngũ cán bộ cơ sở vẫn cần thêm thời gian để tích lũy kinh nghiệm thực tiễn.

Hạ tầng công nghệ thông tin chưa thật sự đồng bộ, nhiều trang thiết bị đã xuống cấp; một số phần mềm chuyên ngành vẫn còn xảy ra lỗi kết nối, dữ liệu chưa liên thông hoàn toàn, ảnh hưởng đến tiến độ giải quyết thủ tục hành chính. Việc xử lý các trụ sở dôi dư sau sáp nhập cũng còn gặp khó khăn về cơ chế và thủ tục pháp lý.

Xác định giai đoạn 2026-2030 là thời kỳ hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã Tam Đảo sẽ tiếp tục xây dựng bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số toàn diện; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ; hoàn thiện cơ sở dữ liệu số; mở rộng ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý nhà nước và tiếp tục tháo gỡ những vướng mắc về thủ tục hành chính, đất đai, đầu tư.

Địa phương cũng kiến nghị Trung ương và tỉnh tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về mô hình chính quyền địa phương hai cấp; tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với bảo đảm nguồn lực thực hiện; đồng thời nghiên cứu bổ sung biên chế và có cơ chế tiền lương, phụ cấp phù hợp với khối lượng công việc thực tế của đội ngũ cán bộ cấp xã.

Tại Hội nghị sơ kết một năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và thực hiện chính quyền địa phương hai cấp trên địa bàn tỉnh, Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ Phạm Đại Dương đánh giá việc triển khai mô hình đã góp phần tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Theo Bí thư Tỉnh ủy, đây là chủ trương đúng đắn, phù hợp với yêu cầu đổi mới, tạo bước chuyển từ tư duy "quản lý" sang "quản trị", xây dựng nền hành chính hiện đại, phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Với những kết quả bước đầu đạt được, xã Tam Đảo đang cho thấy hiệu quả rõ nét của mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Từ tinh gọn tổ chức bộ máy, đẩy mạnh chuyển đổi số đến tăng cường phân cấp, phân quyền và đổi mới phương thức quản trị, địa phương đang từng bước xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, gần dân và phục vụ nhân dân tốt hơn. Đây cũng là nền tảng quan trọng để Tam Đảo tiếp tục phát huy tiềm năng, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội bền vững trong giai đoạn mới.