Tại Vịnh Cát Bà, cá nuôi lồng bè đang chết vì bệnh- Nuôi thủy sản ồ ạt hủy hoại môi trường

Ở khu vực bến tầu khách Cái Bèo, những ngày qua liên tục có xác cá chết trôi dạt từ vịnh Cái Bèo vào bờ. Ông Đặng Văn Canh – người dân thị trấn Cát Bà cho biết: “Bình thường thỉnh thoảng vẫn có tình trạng này, nhưng mấy hôm nay gió nam, xác cá dạt vào bờ nhiều hơn. Trung bình mỗi ngày có từ 10 đến 20 xác cá, ngày cao điểm có khoảng 50 xác cá chết bị trôi dạt vào bờ. Đội thu gom rác và lực lượng biên phòng hàng ngày tổ chức thu gom, nhưng cũng không thu hết được”.

Cùng với Thanh tra thuỷ sản (Sở Nông nghiệp- PTNT) thị sát vùng nuôi trên vịnh Cái Bèo, chúng tôi liên tục chứng kiến cá chết nổi trắng bụng trên mặt vịnh. Xác cá lớn nhỏ trôi dạt quanh các bè nuôi, phía trong các ô lồng, người dân để mặc không thu gom, xử lý. Trọng lượng cá nhỏ từ 3 -5 lạng; cá to trọng lượng tới 2 -3 kg.

Người nuôi “méo mặt”

Theo các hộ nuôi lồng bè tại vịnh Cái Bèo, thời gian này, tất cả các hộ nuôi đều bị thiệt hại vì cá chết rải rác. Anh Nguyễn Văn Quân một chủ làng bè, buồn rầu cho biết : “Những loại cá nuôi bị chết nhiều nhất là cá giò, cá sủ sao và cá song, có giá trị kinh tế cao. Cứ mỗi sáng thức dậy, nhìn xác cá chết nổi lên mà lo thắt ruột. Ngày ít một hai con, ngày nhiều thì 5-6 con. Hiện tại trong khu vực lồng nuôi của gia đình và các hộ nuôi chung quanh, nhiều đàn cá đang mang mầm bệnh, da sần sùi, đốm trắng đầy thân, bỏ ăn”. Theo anh Quân và nhiều hộ nuôi cá lồng bè khác ở khu vực này, năm trước, người dân Cát Bà cũng điêu đứng vì cá lồng bè bị bệnh chết hàng loạt. Năm nay, thời điểm tháng 3- 4 cũng có khoảng 2,5 vạn cá chết. Khi ấy, vì không biết rõ là bệnh gì nên bà con cứ gọi nôm na là dịch ghẻ, dịch gù, bệnh còi, theo cảm nhận bằng mắt thường. Đợt này, lại tiếp tục xảy ra tình trạng cá chết,nhưng vì  người dân không có ý thức thu gom, tiêu hủy mà vứt ra biển  càng làm mầm bệnh phát tán nhanh. Các hộ dân cho rằng cá chết do nguồn nước đã quá ô nhiễm. Phòng Nông nghiệp- PTNT huyện Cát Hải cũng cho biết, qua kiểm tra đợt cá chết hồi tháng 3 và tình trạng hiện nay, nguyên nhân khiến cá mắc bệnh tiêu chảy bị chết là do môi trường nước biển ở vịnh đang bị ô nhiễm nghiêm trọng, dẫn đến xuất hiện trong nguồn nước một loại tảo bẩn. Khi cá ăn loại tảo này thì phát sinh tiêu chảy, cá chết rất nhanh.…

Tình trạng cá chết liên tục khiến nhiều hộ dân nuôi lồng bè ở Cát Bà trước nguy cơ điêu đứng thất bát. Một hộ ở xã Lập Lễ, huyện Thủy Nguyên đầu tư nuôi cá lồng bè ở đây 6 năm cho biết, hải sản nuôi không bán được, vốn bị ứ đọng, trong khi đó vẫn phải chi phí cho việc mua thức ăn cho cá, chăm sóc lồng bè hàng ngày. Nhiều lúc chán nản, muốn bỏ bè cá lên bờ, về quê sinh sống nhưng không thể, vì đã đầu tư không ít tiền vào công việc làm ăn này..”. Đây cũng là khó khăn chung của hơn 500 hộ nuôi cá lồng bè ở Cát Bà.

Sau những đợt cá chết vì bệnh, huyện Cát Hải “vào cuộc” giúp dân như cử cán bộ xuống kiểm tra thực tế, tổ chức đội thu gom rác trên mặt vịnh, cấp giấy phép quản lý các bè cá. Từ đầu năm 2007, UBND huyện Cát Hải đã ra quyết định khống chế, không để hộ nuôi phát sinh thêm ô  lồng nuôi cá trên biển Cát Bà. Tuy nhiên tình trạng cơi nới diện tích sản xuất vẫn diễn ra phổ biến trên vịnh. Theo báo cáo của ngành Nông nghiệp- PTNT, đến nay, số hộ nuôi lồng bè tại vịnh Cái Bèo đã tăng lên 571 hộ. Số ô lồng nuôi tăng cao so với những năm trước. Chính việc quản lý quy hoạch chưa chặt chẽ, người nuôi cá thiếu ý thức thu gom cá chết đã giữ gìn môi trường chung khiến tình trạng cá chết vì bệnh do ô nhiễm môi trường, đồng thời con giống không bảo đảm chất lượng ngày càng khó kiểm soát. Trong khi đó, chính quyền địa phương “lực bất tòng tâm” trong việc tìm hướng đi bền vững cho nghề nuôi thủy sản trên biển.

Nhóm phóng viên