Tai nạn giao thông đường thuỷ nội địa – những nỗi lo

                                           Đụng đâu sai đấy

     Trong đợt ra quân hưởng ứng "Tháng an toàn giao thông", Ban Thanh tra Sở Giao thông công chính phối hợp với các cơ quan chức năng cảnh sát giao thông thuỷ, bộ đội biên phòng và chính quyền các địa phương liên quan  tổ chức tuần tra, kiểm soát tuyến sông đào Thượng Lý, tuyến nội thành- Cát Bà. Thực tế cho thấy, khi đoàn kiểm tra liên ngành kiểm tra phương tiện thuỷ nào cũng phát hiện các vi phạm. Chỉ với 11 trường hợp phương tiện được kiểm tra, đoàn phát hiện nhiều sai phạm Luật Giao thông Đường thuỷ nội địa như: phương tiện không có đăng ký, đăng kiểm, thuyền trưởng không có bằng lái, thiếu thiết bị cứu sinh, chở quá trọng tải quy định... Đơn cử một vài trường hợp: tàu BG- 0288, trọng tải 120 tấn, chủ phương tiện là Nguyễn Thị Liên ở Trường Thọ (An Lão) thiếu đăng ký, phao cứu sinh, phương tiện không kẻ vạch sơn mớn nước; tàu BN- 0459, trọng tải 190 tấn do thuyền trưởng Trần Đình Hợi ở Đáp Cầu (Bắc Ninh) điều khiển, không có thiết bị phòng cháy, chữa cháy, phao cứu sinh, không số danh bạ thuyền viên; tàu HP- 0646, trọng tải 100 tấn do Phạm Văn Nhẽ ở Phù Ninh (Thuỷ Nguyên) là thuyền trưởng, các giấy tờ liên quan như đăng ký, sổ kiểm tra tình trạng kỹ thuật, giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường, bằng cấp chứng chỉ chuyên môn đều không có. Một số phương tiện còn đỗ, đậu sai vị trí như: tàu TB- 1031, tàu NĐ- 0850 neo đậu trong phạm vi hành lang bảo vệ cầu. Tại khu vực Bến Bèo ở đảo Cát Bà, đòan kiểm tra liên ngành đã nhắc nhở (không xử lý) 7 phương tiện chở khách du lịch của Quảng Ninh và Hải Phòng do mắc lỗi.

Các bến bãi, luồng lạch cũng chưa có chuyển biến sau các đợt ra quân kiểm tra hoặc thường xuyên. Điều này cũng tiềm ẩn nguy cơ mất ATGT đường thuỷ, dễ dẫn đến tai nạn giao thông. Hiện Hải Phòng hiện diện nhiều điểm tập trung bến, bãi tập kết vật liệu xây dựng, chất đốt như khu vực An Sơn, Lại Xuân (Thuỷ Nguyên), hạ lưu sông Lạch Tray. Nhiều điểm gọi là bến, nhưng không có “ cột bích” cho tàu thuyền neo đậu  như ở khu vực cầu Rào, trong khi các phương tiện chở hàng lại quá tải, neo đậu hàng ba, hàng bốn, mỗi khi có tàu khác đi qua tạo sóng dễ gây chìm  tàu. Bên cạnh đó, tình trạng lấn chiếm dòng chảy, hành lang ATGT như  đoạn sông Kinh Thầy qua An Sơn, Lại Xuân trong nhiều năm qua chưa được xử lý dứt điểm gây nguy cơ mất ATGT trên tuyến. Tại đây, mạt đá ở các máng đá trong quá trình chuyển tải xuống tàu rơi xuống sông với lượng lớn làm nông dòng chảy và hẹp luồng tàu, trong khi nhiều băng tải đá nhô ra dòng chảy che khuất tầm nhìn của người điều khiển phương tiện. Các phương tiện khai thác cát, đá, sỏi trên các dòng sông thường chọn tìm luồng để hút cát, vì không dám hút gần bờ gây sạt lở. Nhưng “tránh vỏ dưa, gặp vỏ dừa”, các tàu hút cát ở tim luồng lại cản trở hoạt động của các phương tiện khác. Tình trạng các phương tiện chở quá tải vẫn phổ biến trên các dòng sông. Nhiều tàu chở dóc, tre chất cao hơn ca- bin, thuyền trưởng phải nối lái bằng đoạn gỗ một cách tạm bợ.

                                   Những bất cập và kiến nghị

    Trưởng Ban Thanh tra Sở Giao thông Công chính Bùi Xuân Thuỷ cho rằng: Do lực lượng mỏng, phương tiện, thiết bị thiếu, địa bàn rộng, nên dù cố gắng đến đâu, công tác tuần tra, kiểm soát, xử lý sai phạm vẫn gặp nhiều khó khăn. Hiện Đội thanh tra đường thuỷ của ban chỉ có 6 người, trang bị một xuồng công suất máy thấp, nên mỗi khi đi kiểm tra trên các tuyến sông dài phải thuê tàu, trong khi kinh phí hoạt động có hạn. Hiện công tác xử lý phương tiện vi phạm cũng có những bất cập khiến hiệu lực xử lý giảm do nhiều trường hợp thuyền trưởng, chủ tàu chống đối bằng cách không chịu xuất trình giấy tờ, lấy cớ thuyền trưởng đi vắng. Nhiều chủ tàu, thuyền trưởng biết Hải Phòng chưa có điểm lưu giữ phương tiện thuỷ vi phạm, nên dù có vi phạm nghiêm trọng cũng không bị cơ quan chức năng lưu giữ tàu; mặt khác, tàu được Ban trưng dụng hoặc đi thuê công suất có hạn khó lai dắt tàu vi phạm về điểm nào đó. Trong đợt ra quân kiểm tra vừa qua, đoàn kiểm tra liên ngành phải tạm tháo máy của 2 phương tiện, chờ xử lý. 4 phương tiện khác phải mang đi gửi tại âu tàu của Công ty Bảo đảm giao thông đường thuỷ và thuê người trông coi chờ xử lý. Có một thực tế là nhiều phương tiện đã quá cũ nát, chủ yếu là loại tàu xi- măng lưới thép chở VLXD giá trị không đáng gì, trong khi cộng tất cả các lỗi vi phạm, số tiền phạt còn lớn hơn giá trị tàu. Nhiều chủ tàu “bỏ của chạy lấy người”, thậm chí huỷ phương tiện trước khi tháo chạy lên bờ.

          Để đưa hoạt động giao thông thuỷ nội địa vào nền nếp, điều quan trọng vẫn là ý thức của chủ phương tiện, lái tàu. Nhưng đây là đối tượng khó tuyên truyền nhất, do đặc thù nay đây mai đó, nhiều chủ tàu thậm chí không biết chữ, khi ký biên bản vi phạm phải điểm chỉ, nên dù nhiều lần phát miễn phí tài liệu tuyên truyền Luật giao thông Đường thuỷ nội địa cho đối tượng này, hiệu quả  vẫn  chưa cao. Thành phố cần cho phép thành lập điểm lưu giữ phương tiện vi phạm tại nhánh sông Rế thuộc địa bàn quận Hồng Bàng( đang thuộc quyền quản lý của Công ty Bảo đảm giao thông đường thuỷ). Đây là khu vực kín gió, có thể lưu giữ 50- 70 phương tiện an toàn khi trời giông bão, và làm điểm neo đậu tàu thuyền tránh bão hiệu quả. Bên cạnh đó, chính quyền các địa phương có các bến bãi nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, không vì những khoản lợi từ thu phí bến bãi mà coi thường Luật giao thông ĐTNĐ. Có như vậy hoạt động trên các tuyến sông của thành phố mới thực sự đi vào nền nếp và phát huy thế mạnh hoạt động vận tải thuỷ nội địa, góp phần phát triển kinh tế- xã hội của thành phố./.