Tái hiện không gian ký ức Chợ Đồng Xuân qua những trang sách

Lễ ra mắt là hoạt động thiết thực chào mừng 71 năm ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 – 10/10/2025), chào mừng Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ 18, nhiệm kỳ 2025- 2030, đồng thời là một trong những hoạt động ý nghĩa nhân dịp kỷ niệm 135 năm xây dựng và phát triển Chợ Đồng Xuân.

Phát biểu khai mạc, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Đồng Xuân Nguyễn Song Tùng nhấn mạnh, Chợ Đồng Xuân từ lâu đã trở thành biểu tượng văn hóa - thương mại của Hà Nội, là nơi hội tụ tinh hoa nghề nghiệp, nơi giao thoa của truyền thống buôn bán với nhịp sống đô thị hiện đại. Trải qua hơn một thế kỷ, ngôi chợ đã chứng kiến biết bao biến đổi thăng trầm của đất Kinh kỳ, gắn liền với ký ức của nhiều thế hệ người Hà Nội.

Xuất phát từ những giá trị trường tồn đó, ấn phẩm văn hóa “Chợ Đồng Xuân - Không gian ký ức” ra đời với mục đích gìn giữ, hệ thống hoá và lan toả những tư liệu quý về lịch sử, văn hoá và con người nơi đây; Khẳng định vị thế đặc biệt của chợ trong đời sống kinh tế – xã hội của Thủ đô. Đồng thời,  ấn phẩm góp phần nuôi dưỡng niềm tự hào, bồi đắp bản sắc và quảng bá hình ảnh Hà Nội - thành phố ngàn năm văn hiến, văn minh và hiện đại.

“Ấn phẩm này không chỉ là tập hợp những trang tư liệu và hình ảnh, mà còn là cuốn nhật ký sống động về hành trình của chợ - nơi quá khứ, hiện tại và tương lai cùng giao thoa. Chúng tôi tin tưởng rằng, cuốn sách sẽ trở thành nguồn tư liệu quý cho công tác nghiên cứu, cẩm nang du lịch, cũng như công trình chào mừng Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ 18 và là món quà văn hóa dành tặng bạn bè trong nước và quốc tế”, ông Nguyễn Song Tùng kỳ vọng.

Bày tỏ vui mừng trước sự hợp tác lần này, bà Trần Thị Mai Hương - Giám đốc Trung tâm Lưu trữ Quốc gia I cho biết: “Đây là một dự án phối hợp đặc biệt và đầy ý nghĩa. Chúng tôi đánh giá Công ty Cổ phần Đồng Xuân là một doanh nghiệp có tầm nhìn về văn hoá, tâm huyết với quá khứ và luôn trân trọng giá trị lịch sử. Trong quá trình cùng thực hiện ấn phẩm, chúng tôi thực sự xúc động trước những trăn trở, tâm huyết của ban lãnh đạo và nhóm biên tập. Từ khâu đặt tên ấn phẩm, tìm kiếm tư liệu, xác minh tư liệu, đến kể câu chuyện sao cho những tài liệu lưu trữ có thể ‘sống lại’, trở nên sinh động, chân thực và giàu cảm xúc nhất”.

Cũng theo bà Trần Thị Mai Hương, sự hợp tác với Công ty Cổ phần Đồng Xuân lần này đã tiếp thêm động lực và truyền cảm hứng để Trung tâm Lưu trữ Quốc gia I cố gắng thực hiện sứ mệnh đưa tài liệu lưu trữ không chỉ ở trong kho mà phải được phát huy một cách hiệu quả nhất. Tương tự như cách ấn phẩm văn hoá “Chợ Đồng Xuân – Không gian ký ức” đã làm được hôm nay.

Để tạo nên ấn phẩm văn hoá đặc biệt này, Công ty cổ phần Đồng Xuân đã dày công nghiên cứu, phối hợp cùng Trung tâm Lưu trữ Quốc gia I khảo cứu các tài liệu lịch sử hình thành khu vực chợ, các sự kiện văn hóa, kinh tế xã hội, hệ thống bản đồ, hình ảnh minh họa các thời kỳ của Chợ Đồng Xuân.

Ấn phẩm còn được thực hiện từ việc nghiên cứu tỉ mỉ các văn bản quý giá được lưu trữ qua nhiều năm về các sự kiện văn hóa lễ hội truyền thống của khu vực cũng như các hình ảnh, tranh vẽ mô tả các hoạt động văn hóa tín ngưỡng độc đáo, các số liệu quản lý về dân cư, hoạt động thương mại, poster quảng cáo… được truyền qua nhiều năm tháng không làm mất đi phong vị riêng.

Không gian triển lãm tư liệu, hình ảnh và bản đồ về Chợ Đồng Xuân qua các thời kỳ lịch sử.

Không chỉ dừng lại ở việc khảo cứu các tài liệu về lịch sử, văn hóa, xã hội, Công ty cổ phần Đồng Xuân còn khảo cứu qua các tài liệu quy hoạch kiến trúc đồ sộ như bản đồ, sơ đồ bản vẽ tổng thể của khu Đồng Xuân từ thời Pháp thuộc với tính kết nối một số công trình xây dựng cùng thời kì như cầu Long Biên hay các sơ đồ các công trình văn hóa hiện đại như Đình, Chùa, Miếu mạo...

Trong khuôn khổ lễ ra mắt, nhiều hoạt động đặc sắc cũng đã được tổ chức như toạ đàm, triển lãm tư liệu, hình ảnh và bản đồ về Chợ Đồng Xuân qua các thời kỳ lịch sử. Đặc biệt, phần toạ đàm giới thiệu ấn phẩm có sự tham gia của các nhà sử học, nhà báo, kiến trúc sư… đã mang đến nhiều góc nhìn thú vị, thu hút sự quan tâm và hưởng ứng nhiệt tình của người tham dự.

Tại đây, các diễn giả đã chia sẻ nhiều cảm xúc, ký ức sâu sắc và tình yêu đặc biệt dành cho Chợ Đồng Xuân. Nhà sử học Dương Trung Quốc khẳng định, Chợ Đồng Xuân sẽ mãi là biểu tượng của sự tiếp nối và phát triển không ngừng qua hàng ngàn năm lịch sử, gắn liền với vùng đất kinh đô văn hiến Kẻ Chợ – Thăng Long – Hà Nội. Ngôi chợ không chỉ giữ vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế, mà còn chiếm vị trí đặc biệt trong trái tim và ký ức sâu đậm của người Hà Nội.