Tái cấu trúc bắt đầu từ thể chế kinh tế

Đó là khẳng định của TS Trần Du Lịch, Phó trưởng đoàn chuyên trách đại biểu Quốc hội TPHCM, ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội

* Chuyên trang Kinh tế Phát triển: Gần đây, cụm từ “tái cấu trúc thời hậu khủng hoảng” được đề cập nhiều và trở thành chủ đề của nhiều cuộc hội thảo mang tầm quốc gia. Quan điểm của ông xung quanh vấn đề này?

- TS Trần Du Lịch: Bước vào năm 2010, đa số các nước thời hậu khủng hoảng không có nguy cơ lạm phát nên người ta rộng tay để kích thích đầu tư, đưa lãi suất bằng 0. Nhưng VN hoàn toàn khác: Vừa phải kích thích tăng trưởng vừa phải chống lạm phát. Nguyên nhân sâu xa từ cơ cấu kinh tế. Sức đề kháng của nền kinh tế nội địa còn yếu kém, công nghiệp gia công, giá trị gia tăng thấp... Do vậy, tái cấu trúc thời hậu khủng hoảng ở VN phải đi từ mổ xẻ cơ cấu. Ví dụ, liên quan đến quản lý ngoại hối: Nếu phá giá VNĐ sẽ gặp ngay nguy cơ tăng chi phí đầu vào, tăng khoản nợ ngoại tệ. Hiện VN nhập khẩu 90% nguyên vật liệu, máy móc thiết bị; nhưng một phần không nhỏ là “bán thành phẩm” lắp ráp để tiêu dùng nội địa, do tỉ lệ nội địa hóa quá thấp (sản phẩm hàng hóa tỉ lệ nội địa thấp dưới 20% coi như nhập khẩu “bán thành phẩm” để tiêu dùng). Chúng ta hầu như chỉ làm khâu lắp ráp cuối cùng trong khi lại xuất khẩu thô (tài nguyên, gạo, nông sản...), tất cả không bù được cho tiêu dùng trong nước. Nếu xét về tổng thể cân đối ngoại tệ, chúng ta đang tiêu thụ trên sức lao động của mình.