Tà Puồng – 'viên ngọc xanh' giữa đại ngàn Trường Sơn

Đánh thức tiềm năng từ đại ngàn

Tọa lạc tại thôn Trăng Tà Puồng, xã Hướng Lập, tỉnh Quảng Trị, nơi sinh sống của 100% đồng bào dân tộc Vân Kiều, thác Tà Puồng nhiều năm qua được ví như một báu vật thiên nhiên của vùng biên giới.

Từ trung tâm Khe Sanh, du khách men theo đường Hồ Chí Minh nhánh Tây khoảng 60km, vượt qua đèo Sa Mù mờ sương để đến với bản làng nằm giữa đại ngàn Trường Sơn. Tuyến đường uốn lượn qua những cánh rừng nguyên sinh xanh thẳm mang đến cảm giác như đang bước vào một thế giới hoàn toàn khác, nơi thiên nhiên vẫn giữ được vẻ đẹp nguyên bản.

Để chạm tới dòng thác, du khách phải tiếp tục đi bộ khoảng 1km theo những con đường mòn xuyên rừng, men theo các khe suối róc rách. Hành trình trekking ngắn nhưng đủ để người đi cảm nhận sự trong lành của núi rừng, tiếng chim hót vang vọng giữa những tán cây cổ thụ và mùi hương ngai ngái đặc trưng của đất rừng sau những cơn mưa. Và rồi, sau những bước chân khám phá, Tà Puồng hiện ra đầy bất ngờ.

Tà Puồng là quần thể danh thắng gồm một động và hai thác nước nằm giữa khu vực rừng tự nhiên phía Tây tỉnh Quảng Trị. Sự kết hợp giữa hang động kỳ bí và hệ thống thác nước hùng vĩ đã tạo nên sức hút đặc biệt cho điểm đến này. Trong đó, thác Tà Puồng 1 cao khoảng 20m, dòng nước đổ từ lưng chừng núi xuống những vách đá dựng đứng, tung bọt trắng xóa. Dưới chân thác là các phiến đá lớn với hình thù độc đáo, trở thành địa điểm lý tưởng để nghỉ chân, chụp ảnh hay tổ chức các hoạt động dã ngoại.

Cách đó khoảng 1,5km là thác Tà Puồng 2 - nơi được nhiều du khách đánh giá là điểm nhấn ấn tượng nhất của hành trình. Hồ nước rộng khoảng 5.000m² có màu xanh ngọc bích, trong đến mức có thể nhìn thấy tận đáy. Mặt hồ phẳng lặng phản chiếu màu xanh của núi rừng tạo nên khung cảnh đẹp như tranh vẽ.

Ngoài tắm suối, ngắm thác, du khách còn có thể tham gia các hoạt động khám phá như trekking xuyên rừng, leo vách đá hay tham quan động Tà Puồng dài khoảng 200m với hệ thống thạch nhũ lung linh, huyền ảo.

Khi người Vân Kiều trở thành chủ nhân của du lịch cộng đồng

Nhận thấy tiềm năng phát triển du lịch từ cảnh quan thiên nhiên độc đáo, chính quyền địa phương đã thành lập Tổ du lịch cộng đồng thôn Trăng Tà Puồng. Đây được xem là bước đi quan trọng để người dân Vân Kiều trực tiếp tham gia làm du lịch, đồng thời gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc mình.

Anh Hồ Văn Giỏi, Tổ trưởng Tổ du lịch cộng đồng thôn Trăng Tà Puồng cho biết, ngay từ tháng 3 hằng năm, các thành viên trong tổ đã tập trung sửa sang khu vực đón khách, dựng lán trại, chỉnh trang cảnh quan và chuẩn bị các điều kiện tốt nhất để phục vụ du khách.

“Do ảnh hưởng của thời tiết nên mỗi năm thác Tà Puồng chỉ phục vụ khách trong khoảng thời gian từ tháng 3 đến tháng 7. Đây là thời điểm nước trong xanh nhất, bãi tắm rộng và đẹp nhất. Chúng tôi luôn cố gắng chuẩn bị chu đáo từ cơ sở vật chất đến dịch vụ ăn uống để du khách có những trải nghiệm tốt nhất khi đến đây”, anh Giỏi chia sẻ.

Đến với Tà Puồng, du khách không chỉ được ngắm cảnh mà còn được hòa mình vào đời sống văn hóa của đồng bào Vân Kiều. Những chiếc cổng chào bằng tre, các lán nghỉ đơn sơ bên dòng suối, tiếng cười nói thân thiện của các chị em Vân Kiều trong trang phục truyền thống tạo nên một bầu không khí gần gũi và mộc mạc.

Mỗi ngày, người dân trong bản lại lên rừng hái măng, thu hái các loại rau rừng, xuống suối bắt cá để phục vụ thực khách. Các món gà nướng, thịt lợn bản địa cũng được thu mua từ chính các hộ dân trong thôn, vừa tạo sinh kế cho người dân vừa mang đến cho du khách những hương vị nguyên bản của núi rừng.

Sau hành trình khám phá thiên nhiên, nhiều du khách thích thú khi được ngồi bên dòng suối mát lạnh, thưởng thức mẹt gà nướng thơm lừng, cá suối nướng, măng rừng chấm muối ớt và các món ăn truyền thống đậm đà bản sắc Vân Kiều.

Chị Nguyễn Thị Hương, du khách đến từ phường Đông Hà chia sẻ: “Tôi đã đi nhiều điểm du lịch sinh thái nhưng Tà Puồng mang lại cảm giác rất khác. Nước suối trong vắt, không khí mát mẻ, đặc biệt là sự chân thành, hiếu khách của bà con nơi đây khiến tôi rất ấn tượng. Đây thực sự là địa điểm lý tưởng để nghỉ ngơi và trải nghiệm thiên nhiên”.

Động lực phát triển kinh tế địa phương

Không chỉ mang lại những trải nghiệm độc đáo cho du khách, mô hình du lịch cộng đồng tại Tà Puồng còn đang góp phần tạo sinh kế bền vững cho người dân vùng biên giới.

Anh Hồ Văn Giỏi cho hay, từ tháng 3 đến tháng 6 năm nay, điểm du lịch đã đón khoảng 4.000 lượt khách trong và ngoài tỉnh cùng nhiều du khách quốc tế đến tham quan, trải nghiệm. Tổng doanh thu đạt khoảng 250 triệu đồng, lợi nhuận khoảng 150 triệu đồng. Nguồn thu này được phân chia cho các hộ dân tham gia cung cấp dịch vụ, chế biến thực phẩm, vận chuyển, giữ xe và các hoạt động phục vụ khách du lịch.

Đáng chú ý, cùng với việc phát triển du lịch, công tác đảm bảo an ninh trật tự, an toàn cho du khách và vệ sinh an toàn thực phẩm luôn được chú trọng. Trong suốt mùa du lịch từ tháng 3 đến tháng 6, các hoạt động tham quan, tắm suối diễn ra an toàn, không xảy ra các vụ việc ảnh hưởng đến du khách. Công tác vệ sinh môi trường cũng được thực hiện thường xuyên, góp phần giữ gìn vẻ đẹp tự nhiên của khu du lịch.

Thực tế cho thấy, du lịch cộng đồng không chỉ giúp người dân tăng thu nhập mà còn góp phần nâng cao nhận thức trong việc bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống.

Giữa cái nắng mùa hè miền Trung, dòng nước xanh ngọc của Tà Puồng vẫn ngày ngày chảy qua những cánh rừng già, mang theo câu chuyện về một bản làng Vân Kiều đang từng bước chuyển mình xây dựng cuộc sống ấm no nơi vùng biên viễn.