Sức ỳ ?
Cùng với đường lối đổi mới, những năm qua, kinh tế Việt Nam có bước phát triển vượt bậc. Tuy nhiên, sự tự mãn và lạc quan quá mức, được nuôi dưỡng bởi thu hút đầu tư nước ngoài và sự ca ngợi của cộng đồng quốc tế và các nhà tài trợ đang che lấp nhiều vấn đề gay gắt của nền kinh tế.
Cùng với đường lối đổi mới, những năm qua, kinh tế Việt Nam có bước phát triển vượt bậc. Năm 1990, GDP đầu người chỉ có 98 USD, năm 2009 đã đạt mức 1.109 USD. Từ một nước nghèo, Việt Nam bước qua ranh giới của nước có thu nhập trung bình thấp. Tăng trưởng kinh tế có tác động mạnh đến đời sống đông đảo người dân, tạo ra những thay đổi lớn trong diện mạo đất nước.
Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, “bẫy thu nhập trung bình” đang đặt ra trước chúng ta cả cơ hội lẫn thách thức. Kết quả mà chúng ta đạt được rất dễ tạo ra sức ỳ mới, không thể phát huy đầy đủ tiềm năng của đất nước. Theo nhiều chuyên gia, hiện đang có dấu hiệu tự mãn và lạc quan quá mức, được nuôi dưỡng bởi thu hút đầu tư nước ngoài và sự ca ngợi của cộng đồng quốc tế và các nhà tài trợ. Sự tự mãn đang che lấp nhiều vấn đề gay gắt của nền kinh tế. Tình trạng nông dân không còn đất sản xuất do quá trình đô thị hoá không kiểm soát được. Sự thâu tóm nhiều diện tích đất đô thị của các đại gia có quan hệ với bộ máy công quyền. Khu vực doanh nghiệp Nhà nước thâm dụng vốn được bảo hộ cao nhưng hoạt động kém hiệu quả tiếp tục làm méo mó nền kinh tế. Nhiều chính sách còn bất cập, chưa đáp ứng được nhu cầu của các doanh nghiệp và phù hợp với sự phát triển thị trường.
Để vượt qua bẫy thu nhập trung bình, hướng tới sự tăng trưởng cao hơn, theo nhiều chuyên gia quốc tế và trong nước, vấn đề căn bản là phải đổi mới quy trình hoạch định chính sách để nó có thể trở thành động lực phát triển. Theo đó, hình thành chính sách phải bắt đầu từ hai chiều. Chính sách nhất thiết phải huy động được chất xám của doanh nghiệp và giới trí thức với những chương trình hành động cụ thể, thiết thực. Nhưng cũng cần cải cách căn bản hệ thống hành chính công. Giải quyết căn bản chế độ lương thấp, bộ máy hành chính cồng kềnh nhiều người nhưng kém hiệu quả; đặc biệt là bệnh quan liêu, tham nhũng, cửa quyền… đang làm tha hoá hoạt động của một bộ phận cán bộ, công chức trong bộ máy Nhà nước của chúng ta.
Dương Trọng Dật