Sức sống Quý Mão 2023

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Thường trựcnBan Bí thư Võ Văn Thưởng tại buổi làm việc với Thành ủy TPHCM tháng 9/2022. Ảnh: DŨNG PHƯƠNG
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Thường trựcnBan Bí thư Võ Văn Thưởng tại buổi làm việc với Thành ủy TPHCM tháng 9/2022. Ảnh: DŨNG PHƯƠNG
0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) -  Xuân Quý Mão 2023, đất nước bước vào năm con mèo. Mà lâu nay với cả thế giới, chủ đề con mèo trong văn hóa Việt là điều vô cùng thú vị. So với 12 con giáp các nước, duy nhất Việt Nam có năm con mèo, chứ không phải năm con thỏ.

* * *

Giải thích sự việc, có nhiều ý kiến khác nhau. Có ý kiến cho rằng trong một hệ ngôn ngữ trên thế giới, cách phát âm“thỏ” với“mèo” gần giống nhau; lại có ý kiến cho rằng hình vẽ 12 con giáp phương Đông thời xưa, họa sĩ vẽ con thỏ giống con mèo; nên cha ông ta “nhầm lẫn”.

Giải thích như vậy là có phần khiên cưỡng. Việt Nam có môi trường tự nhiên thảo mộc chứ không phải thảo nguyên, hoàn toàn không có các điều kiện sinh sống lý tưởng cho loài thỏ.

Như vậy chắc hẳn vì Việt Nam là một trong những cái nôi của nền văn hóa lúa nước, nên cha ông ta đã chủ ý đưa mèo vào 12 con giáp Việt. Không nằm trong nhóm linh vật truyền thuyết như rồng; không thuộc nhóm vật nuôi được thuần dưỡng để lấy sức kéo hay làm thịt như trâu, ngựa, gà, lợn... nhưng loài mèo hữu ích bậc nhất với mọi nhà nông, bảo vệ lúa gạo khỏi bị loài gặm nhấm cắn phá, bảo vệ thành quả lao động và sự no ấm của con người. Không ồn ào vồ vập quá mức như loài chó, con mèo lững thững quanh nhà, ít làm phiền đến ai, nhẫn nại kiên trì làm công việc của mình bất kể sáng trưa chiều tối mà không đòi hỏi được đáp đền. Mèo cũng gắn với đặc trưng biết chờ thời cơ hành động, có sức mạnh bền bỉ dẻo dai, khó bị hãm hại, khó bị ảnh hưởng sức khỏe tính mạng.

Là loài vật có ích và quan trọng với xã hội người Việt như thế, con mèo phải có mặt trong 12 con giáp Việt. Vậy nên dù đất nước đã trải qua một tiến trình lịch sử với nhiều biến động nhưng tiếng Việt còn và loài mèo còn trong 12 con giáp thì nước ta còn, dân tộc ta còn. Con mèo vẫn phải là con mèo, chứ nhất định không thể là con thỏ.

Nói cách khác, chuyện con mèo trong 12 con giáp Việt không chỉ là một nét văn hóa đặc sắc thú vị mà còn là một biểu tượng chứng minh và khẳng định sức mạnh tinh thần, những giá trị tốt đẹp của văn hóa Việt, con người Việt cũng như sự trường tồn của nước Việt. Hình tượng con mèo trong12 con giáp Việt khẳng định quan niệm của cha ông ta về tầm quan trọng to lớn và bất diệt của sức mạnh văn hóa tinh thần.

* * *

Điển hình tiêu biểu cho sức mạnh văn hóa,sức mạnh tinh thần Việt, là tấm gương Chủ tịch Hồ Chí Minh, danh nhân văn hóa thế giới. Tháng ngày triền miên bị đày ải tại nhà giam Tưởng Giới Thạch những năm 1942 - 1943, trong tình cảnh“Răng rụng mất một chiếc/ Tóc bạc thêm mấy phần/ Gầy đen như quỷ đói/ Ghẻ lở mọc toàn thân”, chính sức mạnh văn hóa,sức mạnh tinh thần đã giúp Bác Hồ vượt qua mọi gian nan khó khăn.

Cũng chính sức mạnh văn hóa, sức mạnh tinh thần đã góp phần giúp Chủ tịch Hồ Chí Minh vượt qua những quãng đời đớn đau thể xác, vượt qua những đói khát thiếu thốn vật chất, mà chính Người đã viết: “Thân thể ở trong lao/ Tinh thần ở ngoài lao/ Muốn nên sự nghiệp lớn/ Tinh thần càng phải cao”.

Vận dụng sáng tạo, phát huy quan niệm tư tưởng đúng đắn của dân tộc và của Bác, khi đất nước bước vào kỷ nguyên mới của xã hội khoa học công nghệ, xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN, văn hóa càng phải“là nền tảng tinh thần” của xã hội như Văn kiện Đại hội XIII xác định; phải vừa là mục tiêu, động lực thúc đẩy sự phát triển bền vững của đất nước; phải được đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội. Văn hóa phải được lồng ghép, uyển chuyển vận dụng linh hoạt sáng tạo trong mọi lĩnh vực đời sống. Đó là lý do Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã chỉ rõ, để xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN, thì hệ thống pháp luật phải“vừa tiếp nhận, phát triển những giá trị đã được khẳng định của văn minh nhân loại; vừa phù hợp với những giá trị tốt đẹp của văn hóa Việt Nam”. Tổng Bí thư nhấn mạnh: “Đây là vấn đề có tính nguyên tắc, rất hệ trọng, một trong những đặc trưng của Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam”.

Trong một sự kiện quan trọng gần đây, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Võ Văn Thưởng cũng đã đúc kết đánh giá về sức mạnh văn hóa Việt: “Trải qua hàng nghìn năm dựng nước giữ nước, nhân dân ta đã tạo dựng nền văn hóa đặc sắc, kết tinh quá trình lao động, đấu tranh chống thiên tai, địch họa, được kế thừa, bổ sung, phát triển qua nhiều thế hệ, thể hiện sâu sắc trình độ, nghệ thuật ứng xử với tự nhiên và xã hội. Nền văn hóa giàu bản sắc của dân tộc đã là bệ đỡ, tạo sức mạnh nội sinh để đất nước ta vượt qua muôn vàn thử thách, gian nan, tiến lên theo dòng chảy của lịch sử”.

Nhìn lại năm 2022 và những năm vừa qua, đúng như lời Thường trực Ban Bí thư khẳng định, có thể thấy sức mạnh văn hóa Việt Nam với đặc trưng giàu bản sắc đã góp phần quan trọng tạo thành bệ đỡ và sức mạnh nội sinh để nền kinh tế Việt Nam là điểm sáng trên toàn thế giới trong phát triển kinh tế và kiềm chế lạm phát; góp phần quan trọng trong công cuộc làm trong sạch, vững mạnh tổ chức Đảng; góp phần quan trọng giúp đời sống nhân dân ngày càng được ấm no, nâng cao chất lượng về mọi mặt; góp phần giúp đất nước phồn vinh.

* * *

Trong chu kỳ lịch âm, con mèo được giao quản năm Mão, tháng Hai, và từ 5 giờ đến 7 giờ sáng của buổi bình minh. Khi chỉ phương hướng, hướng Mão dùng để chỉ hướng Đông. Từ giờ Mão, vạn vật nhuốm hồng ánh dương, mặt trời tỏa những tia nắng đẹp. Từ tháng Hai - tháng Mão, khí trời ấm lên, mưa bụi bay bay tiếp sức cây cối nảy lộc, đâm chồi, lòng người cũng vui như nở hoa. Mão trong quan niệm ngũ hành của người xưa gắn với mùa Xuân, hành Mộc, là thời điểm bắt đầu dương thịnh, vạn vật tốt tươi.

2023 đã đến, thế giới được dự báo vẫn có những biến động, kinh tế toàn cầu có dấu hiệu suy thoái; nhưng con mèo trong 12 con giáp Việt nhất định lại tiếp tục sứ mệnh bền bỉ bảo vệ và dẻo dai phát huy các thành quả chính trị - kinh tế - xã hội của đất nước, dân tộc.

Hà Ánh Bình

Phó Tổng Biên tập phụ trách

Đọc thêm

Hơn 1.450 tân binh Thừa Thiên Huế lên đường nhập ngũ

Thứ trưởng Bộ Công an, Trung tướng Lê Quốc Hùng động viên, dặn dò các thanh niên trước giờ lên đường nhập ngũ.
(PLVN) - Sáng 6/2, tại Trung tâm Văn hóa - Điện ảnh tỉnh Thừa Thiên Huế cùng với nhiều địa điểm khác tại các huyện, thị xã trên địa bàn tỉnh đã trang trọng diễn ra lễ giao, nhận quân năm 2023. Trung tướng Lê Quốc Hùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an đã dự lễ giao nhận quân.

Thanh niên Quảng Bình hăng hái nhập ngũ

Thiếu tướng Lê Văn Vỹ, Phó Tham mưu trưởng Quân khu 4 tặng hoa chúc mừng các tân binh lên đường nhập ngũ.
(PLVN) - Sáng 6/2, hơn một nghìn thanh niên ưu tú Quảng Bình đã hăng hái lên đường nhập ngũ trong không khí trang nghiêm, nhanh gọn, đúng luật để thực hiện nghĩa vụ đối với Tổ quốc.

Phương châm và 6 chữ vàng

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì phiên họp của Ban Chỉ đạo cải cách hành chính của Chính phủ. Ảnh: Dương Giang/TTXVN
(PLVN) -  “Chủ động, tích cực, sáng tạo” trong cải cách hành chính (CCHC) là cụm từ được Thủ tướng Phạm Minh Chính sử dụng khi chủ trì Phiên họp thứ 3 của Ban Chỉ đạo, tổng kết công tác năm 2022, triển khai nhiệm vụ năm 2023.

Lấy phiếu tín nhiệm chức danh, chức vụ lãnh đạo, quản lý: Kịp thời xem xét cho từ chức những cán bộ có tín nhiệm thấp

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Kết quả lấy phiếu tín nhiệm phải báo cáo cấp có thẩm quyền quản lý cán bộ và được công khai theo quy định. Những cán bộ có tín nhiệm thấp phải kịp thời xem xét đưa ra khỏi quy hoạch, cho từ chức, miễn nhiệm hoặc bố trí công tác khác thấp hơn chức vụ đang đảm nhiệm mà không chờ hết nhiệm kỳ, hết thời hạn bổ nhiệm.

Công tác xây dựng chỉnh đốn Đảng góp phần quan trọng giúp Quảng Ninh đạt nhiều kết quả nổi bật

Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Trương Thị Mai, kết luận buổi làm việc.
(PLVN) - Trưởng Ban Tổ chức Trung ương nêu rõ, việc chú trọng đúng mức công tác xây dựng chỉnh đốn Đảng, xây dựng đội ngũ cán bộ, tổ chức bộ máy... đã góp phần quan trọng để Quảng Ninh tiếp tục giữ được đà đổi mới sáng tạo, trở thành một trong những tỉnh đi đầu trong công cuộc đổi mới sáng tạo của vùng đồng bằng Bắc Bộ, một cực tăng trưởng của khu vực phía Bắc với nhiều kết quả nổi bật.

Quyết tâm biến Bắc Trung Bộ và Duyên hải Trung Bộ thành vùng đất giàu có, giàu bản sắc văn hóa và nhiều đột phá hơn nữa

Quyết tâm biến Bắc Trung Bộ và Duyên hải Trung Bộ thành vùng đất giàu có, giàu bản sắc văn hóa và nhiều đột phá hơn nữa
Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu lựa chọn "đột phá của đột phá" để Bắc Trung Bộ và Duyên hải Trung Bộ phát triển nhanh, bền vững, quyết tâm biến nơi đây thành vùng đất giàu có, giàu bản sắc văn hóa và có nhiều đột phá hơn nữa cùng với hội nhập sâu rộng, thực chất, hiệu quả.

Hội nghị về phát triển vùng Bắc Trung bộ và Duyên hải Trung bộ

Hội nghị về phát triển vùng Bắc Trung bộ và Duyên hải Trung bộ
(PLVN) - Hội nghị là sự kiện có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự phát triển của vùng Bắc Trung bộ và Duyên hải Trung bộ - vùng có vai trò, vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, môi trường, quốc phòng, an ninh và đối ngoại, đặc biệt là chiến lược phát triển bền vững về kinh tế biển.

Lễ bàn giao công tác Chủ tịch nước

Lễ bàn giao công tác Chủ tịch nước
Chiều 4/2, tại Phủ Chủ tịch, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức trọng thể Lễ bàn giao công tác giữa nguyên Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc và Quyền Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân.

Việt Nam thông báo các sáng kiến trong năm 2023

Các bộ trưởng tại hội nghị.
(PLVN) - Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn đã thông báo một số sáng kiến của Việt Nam trong 2023, trong đó có tổ chức các hoạt động xúc tiến phục hồi bao trùm trong khu vực, chuyển đổi năng lượng và chống biến đổi khí hậu.

Sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2023 - 2030: Tạo sự đồng thuận, ủng hộ, thống nhất cao về chủ trương

Bộ Chính trị yêu cầu, đến năm 2025, hoàn thành sắp xếp đối với đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã có đồng thời cả 2 tiêu chuẩn về diện tích tự nhiên và quy mô dân số dưới 70% quy định. (Ảnh minh họa)
(PLVN) -  Theo Kết luận của Bộ Chính trị, các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị từ Trung ương đến cơ sở xác định rõ việc thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2023 - 2030 là nhiệm vụ chính trị quan trọng; đặc biệt chú trọng và thực hiện tốt công tác tuyên truyền, vận động nhân dân nhằm tạo sự đồng thuận, ủng hộ, thống nhất cao về chủ trương.

Thủ tướng: Cải cách hành chính lấy người dân, doanh nghiệp là chủ thể, trung tâm

Thủ tướng: Cải cách hành chính lấy người dân, doanh nghiệp là chủ thể, trung tâm
Chiều 3/2, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo cải cách hành chính của Chính phủ (Ban Chỉ đạo) đã chủ trì họp Phiên thứ Ba của Ban Chỉ đạo để tổng kết công tác cải cách hành chính năm 2022, triển khai nhiệm vụ năm 2023. Phiên họp được tổ chức trực tuyến giữa điểm cầu trụ sở Chính phủ với 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.