“Sức mạnh mềm" ở biên giới - Kỳ 3: Fanpage – “cánh tay nối dài” của Biên phòng Xa Mát

Sự phối hợp địa phương là yếu tố quyết định hiệu quả

Thượng tá Phạm Văn Xá - Chính trị viên Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Xa Mát (Tây Ninh) – cho biết, tuyên truyền – phổ biến pháp luật ở địa bàn biên giới luôn đối mặt nhiều khó khăn. Khó khăn đầu tiên là hạn chế về nhân lực và quỹ thời gian. Cán bộ làm báo cáo viên, tuyên truyền viên thường phải kiêm nhiệm nhiều phần việc khác nhau, trong khi tình hình địa bàn biến động, yêu cầu nhiệm vụ dày đặc. Vì vậy, việc “đi từng ngõ, gõ từng nhà” để tuyên truyền trực tiếp không phải lúc nào cũng làm được như mong muốn. Từ thực tiễn ấy, đơn vị buộc phải tính toán cách làm tối ưu hơn, tập trung đúng điểm, đúng thời gian, đúng nhóm đối tượng.

Trong bối cảnh đó, phối hợp với chính quyền địa phương trở thành yếu tố quyết định hiệu quả. Chính quyền cơ sở nắm dân, nắm lịch sinh hoạt, nắm những vấn đề đang “nóng” ở từng khu dân cư nên có thể hỗ trợ tổ chức, huy động người dân tham gia theo cách phù hợp. Nhờ phối hợp, nội dung tuyên truyền được chọn lọc theo từng thời điểm thay vì dàn trải, tránh tình trạng “nói nhiều mà dân không nhớ”.

Khi địa phương cùng vào cuộc, tuyên truyền không còn là việc riêng của lực lượng Biên phòng mà trở thành nhiệm vụ chung của cả hệ thống. Đây cũng là nền tảng để hình thành các mô hình tuyên truyền linh hoạt, bám sát nhịp sống dân cư biên giới.

Từ cách tổ chức đó, trọng tâm tuyên truyền được đặt vào việc giúp người dân hiểu đúng và thực hiện nghiêm chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Đồn tập trung vận động người dân “không làm ngơ, không tiếp tay” cho các hành vi vi phạm pháp luật, coi đây là “tuyến phòng thủ” đầu tiên. Khi người dân được đặt ở vị trí chủ thể, họ không chỉ là người nghe mà còn là người góp phần giữ gìn an ninh trật tự. Tuyên truyền vì thế chuyển từ thông báo một chiều sang xây dựng trách nhiệm cộng đồng.

Một điểm nhấn trong cách làm của Đồn Biên phòng cửa khẩu Quốc tế Xa Mát là gắn tuyên truyền với ký cam kết. Cam kết không chỉ là thủ tục, mà là cách để người dân trực tiếp thể hiện trách nhiệm và tự ràng buộc mình vào quy tắc chung.

Khi đã “đặt bút”, ý thức chấp hành thường rõ ràng hơn, bởi phía sau đó là danh dự và trách nhiệm trước cộng đồng. Đây cũng là cơ sở để các tổ chức ở cơ sở cùng giám sát, nhắc nhở, tạo hiệu ứng lan tỏa bền hơn một buổi tuyên truyền đơn lẻ. Ở vùng biên, nhiều khi một lời hứa công khai có giá trị như một “hàng rào mềm” nhưng rất chắc.

Fanpage – “cánh tay nối dài” của tuyên truyền

Song song với tuyên truyền trực tiếp, các fanpage của đơn vị Biên phòng dần trở thành kênh thông tin quan trọng. Ban đầu chỉ là nơi đăng tải tin hoạt động đơn vị, nhưng theo thời gian, fanpage trở thành địa chỉ để người dân gửi tin nhắn, phản ánh dấu hiệu nghi vấn, thậm chí cầu cứu khi phát hiện mình có nguy cơ bị lừa. Không ít trường hợp sau khi đọc quảng cáo tuyển dụng trên mạng, đã xuống khu vực cửa khẩu rồi mới nhận ra có dấu hiệu bất thường. Nhờ có fanpage, họ hoặc người thân có thể nhanh chóng liên hệ với lực lượng chức năng. Có những tin nhắn đến vào ban đêm, có những cuộc gọi chỉ vài phút, nhưng đã giúp ngăn chặn kịp thời nhiều trường hợp xuất cảnh trái phép hoặc rơi vào bẫy mua bán người.

Tuyên truyền trên không gian mạng cũng giúp mở rộng đối tượng tiếp cận. Nhiều bài viết cảnh báo thủ đoạn lừa đảo không chỉ được người dân biên giới theo dõi, mà còn lan tỏa sâu vào các địa phương nội địa. Pháp luật, theo cách đó, không còn bị “giới hạn địa bàn”. Song song với tuyên truyền trực tiếp, đơn vị đẩy mạnh phổ biến thủ đoạn vi phạm pháp luật qua mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến. Dù điều kiện tiếp cận công nghệ ở vùng biên còn hạn chế so với đô thị, thực tế cho thấy đa số người dân đã dùng điện thoại thông minh và có thể truy cập internet. Lượt xem, lượt chia sẻ và tương tác trở thành “kênh đo” mức độ quan tâm, từ đó giúp đơn vị điều chỉnh nội dung ngắn gọn, dễ hiểu, sát tình hình. Nhiều bài cảnh báo không chỉ hướng đến người dân biên giới mà còn lan sâu vào nội địa, cho thấy đối tượng tuyên truyền đã mở rộng theo đúng cách tội phạm mở rộng địa bàn.

 “Khi tội phạm dùng mạng để lừa, lực lượng tuyến đầu cũng dùng mạng để cảnh báo.” - Chính trị viên Đồn Biên phòng Xa Mát tuyên bố phương châm hành động.

Nói về ưu điểm của việc đưa thông tin lên fanpage, Thượng tá Phạm Văn Xá nói: Nó rất kịp thời với nội dung mình cần tuyên truyền. Thứ 2 là tạo điều kiện cho cán bộ đi tuyên truyền không mất nhiều thời gian so với đi trực tiếp. Tất nhiên, vẫn phải có những việc cần đi xuống địa bàn, gặp trực tiếp người dân, hay những việc cần dân ký cam kết  không tiếp tay cho hoạt động vi phạm pháp luật hay là là Buôn lậu, gian lận thương mại… Còn nội dung không cần ký kết thì chia sẻ nhanh trên fanpage, nó rất hữu ích, lượng người chia sẻ mạnh.

Thậm chí theo Thượng tá Phạm Văn Xá, đối tượng tiếp cận fapage của đồn Biên phòng Xa mát không chỉ là người dân của địa bàn, mà còn là người dân ở khắp mọi nơi “trên thế giới phẳng”.  

“Có những bài cảnh báo “việc nhẹ lương cao” có đến trên 10.000 lượt truy cập” – Thượng tá Xá tự hào kể.

Thượng úy Nguyễn Quang Sơn – một người trực tiếp được giao nhiệm vụ cập nhật Fanpage chia sẻ: fanpage của đơn vị không chỉ là nơi đăng tải hoạt động mà còn là “đường dây mềm” để người dân gửi tin báo. Có trường hợp sau khi đọc quảng cáo tuyển dụng “lương cao” đã tìm đến khu vực cửa khẩu rồi mới nhận ra dấu hiệu bị lừa hoặc có nguy cơ bị mua bán người, nhưng lại không biết phản ánh với ai. Khi có kênh chính thống, người trong cuộc hoặc người thân có thể nhắn tin, cung cấp thông tin để lực lượng chức năng kịp thời nắm bắt, hỗ trợ. Một fanpage vận hành đều đặn vì thế không chỉ truyền thông, mà còn góp phần phòng ngừa và ngăn chặn tội phạm.

“Tai mắt nhân dân” và bản lĩnh tuyến đầu

Ở vùng biên, nhiều dấu hiệu nghi vấn bắt đầu từ những địa điểm sinh hoạt quen thuộc, đặc biệt là các quán cà phê. Người ra vào đông, dễ quan sát nên chủ quán và người dân có thể phát hiện sự bất thường.Khi thấy “không giống khách uống nước bình thường”, họ chủ động báo cho lực lượng chức năng để kiểm tra, xác minh. Nhờ sự cảnh giác đó, nhiều vụ việc liên quan xuất, nhập cảnh trái phép đã được phát hiện sớm, xử lý kịp thời. Trong cuộc chiến này, người dân chính là lớp cảnh giới gần nhất.

Để tuyên truyền hiệu quả, cán bộ, chiến sĩ phải nắm chắc kiến thức pháp luật trước khi nói với dân. Đơn vị xây dựng các câu hỏi ngắn, sát thực tiễn giao cho chiến sĩ nghiên cứu như quy định xử lý hành vi xuất, nhập cảnh trái phép. Sau thời gian tìm hiểu, chỉ huy đặt lại câu hỏi trong sinh hoạt để kiểm tra mức độ nắm bắt; nếu chưa chính xác thì giải thích, bổ sung và chuyển sang nội dung mới. Cách làm gọn, đều và thực chất này giúp chiến sĩ chủ động học, chủ động nhớ và chủ động truyền đạt. Khi lực lượng tuyến đầu vững kiến thức, tuyên truyền sẽ bớt chung chung và có sức thuyết phục hơn.

Những con số trong các năm gần đây cho thấy áp lực tội phạm trên tuyến biên giới không hề giảm. Năm 2025, đơn vị xử lý 140 vụ việc với hơn 192 đối tượng, triệt phá các vụ vận chuyển ma túy, hàng cấm và bắt giữ đối tượng truy nã. Trong cao điểm Tết Nguyên đán 2026, đơn vị tiếp tục phát hiện, xử lý hàng chục vụ liên quan xuất, nhập cảnh trái phép và vận chuyển hàng cấm. Đáng chú ý, khu phức hợp lừa đảo tại khu vực bên kia biên giới ở khu vực này được đánh giá đặc biệt phức tạp do các đối tượng người nước ngoài điều hành; dù khó tiếp cận, lực lượng chức năng vẫn phối hợp xử lý hơn 180 vụ và tiếp nhận nhiều công dân Việt Nam bị trục xuất về nước. Những con số ấy vừa là kết quả đấu tranh, vừa là lời cảnh báo về mức độ nguy hiểm của các đường dây xuyên biên giới.

Trong bối cảnh tội phạm phi tiếp xúc ngày càng tinh vi, lực lượng Biên phòng phải tăng cường phối hợp với Công an và các cơ quan chuyên môn. Tuyên truyền cũng được đưa ngay vào quy trình làm thủ tục xuất cảnh, khi cán bộ trực tiếp trao đổi, cảnh báo rủi ro với người dân. Nhờ vậy, “khoảng ba phần tư số người có ý định sang Campuchia đã thay đổi quyết định, không tiếp tục xuất cảnh. Dẫu vẫn còn trường hợp tự nguyện đi vì tin vào lời mời gọi, sự tồn tại của nhiều đường mòn, lối mở ở khu vực rừng rậm và thực tế lực lượng mỏng vẫn tạo kẽ hở để tội phạm lợi dụng.” – một chiến sỹ biên phòng làm nhiệm vụ trực tiếp tại cửa khẩu Xa Mát thông tin.

Giữ bình yên biên giới vì thế không chỉ là câu chuyện chốt chặn, tuần tra, mà còn là câu chuyện của niềm tin và nhận thức. Khi pháp luật được truyền tải bằng những cách gần dân, dễ hiểu, đúng lúc; khi người dân có kênh phản ánh chính thống và sẵn sàng báo tin; khi mỗi cam kết cộng đồng được coi trọng như một ràng buộc danh dự – biên giới sẽ được giữ vững từ những điều giản dị nhất. Và ở nơi tuyến đầu, “kênh mềm” của pháp luật đang trở thành một “lá chắn cứng” cho sự bình yên lâu dài.