Sửa quy định, phí công chứng tăng hay giảm?

Thu hiện hành là thấp?

Hiện nay, việc thu phí công chứng được áp dụng theo Thông tư liên tịch số 91 của Bộ Tài chính – Bộ Tư pháp ngày 17/10/2008 (còn lệ phí chứng thực theo Thông tư liên tịch số 92). So với thông tư 93 (năm 2001) thì mức thu phí công chứng đã tăng lên nhiều lần, tính theo các mức giá trị tài sản/hợp đồng, giao dịch. Tuy nhiên, nhiều công chứng viên cho rằng với mức thu này hiện nay đã bộc lộ bất cập.

Hướng dẫn người dân làm thủ tục công chứng

Đặc biệt, Công chứng viên Nguyễn Hồng Quang nhấn mạnh, các trường hợp chuyển nhượng quyền sử dụng đất, nhiều người dân không để giá trị thực của hợp đồng mà thường giảm đi rất nhiều để “tránh” thuế và khi làm công chứng thì đỡ đi khoản phí công chứng.

“Hiện đất Từ Liêm chỗ nào rẻ cũng khoảng 40 triệu đồng/m2, người ta mua bán với giá đó nhưng khi làm hợp đồng khai chênh lệch rất nhiều. Chúng tôi không có thẩm quyền và cũng không thể kiểm tra. Và đương nhiên, khi “chứng” những hợp đồng như vậy, thay vì thu phí tiền triệu, thì chỉ còn tiền trăm”, ông Quang nói.

Ông Quang đề nghị một số khoản thu nên điều chỉnh theo hướng tăng lên, cho phù hợp thời giá hiện hành.

Khác với ông Quang, Công chứng viên Nguyễn Thanh Tú, Trưởng Văn phòng công chứng Nguyễn Tú lại cho rằng, một số mức thu theo thông tư 91 hiện hành là phù hợp, và theo ông “chưa thấy người dân thắc mắc hay kêu ca gì về các khoản thu này”. Có chăng, dân kêu về các khoản chi phí nằm ở việc làm thủ tục tại các cơ quan có thẩm quyền khác.

Đứng về phía người dân, theo ghi nhận của phóng viên, việc thu phí không nhiều  nổi cộm, song vấn đề lại nằm ở khoản thù lao, đây mới là những chi phí “không thể đong đếm”. Hiện, thù lao giữa công chứng viên với người yêu cầu do hai bên tự thỏa thuận. Tuy nhiên, vì không có một “ba rem” chuẩn nên mỗi nơi thu một kiểu. Khách hàng bằng lòng thì “chứng”, không thì đi tìm chỗ rẻ hơn. Người trong nghề lý giải đây là quan hệ dân sự, dựa trên sự thỏa thuận giữa đôi bên nên không thể đưa ra một quy định cụ thể.

Các mức thu phải hợp lý

Liên Bộ Tư pháp – Tài chính mới đây đang xây dựng dự thảo Thông tư liên tịch hướng dẫn về mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý, sử dụng phí công chứng, lệ phí thẩm định hồ sơ bổ nhiệm công chứng viên và lệ phí cấp thẻ công chứng viên. Dự kiến, thông tư này sẽ thay thế Thông tư 91 hiện hành.

Theo dự thảo, đối với các việc công chứng hợp đồng, giao dịch mà mức thu phí được xác định theo giá trị tài sản hoặc giá trị hợp đồng, giao dịch thì mức thu phí công chứng theo dự thảo mới được chia 7 mức, thấp nhất dưới 50 triệu đồng sẽ thu 50 ngàn/trường hợp; cao nhất từ trên 10 tỷ sẽ thu 5,2 triệu đồng + 0,03 % của phần giá trị tài sản hoặc giá trị hợp đồng, giao dịch vượt quá 10 tỷ (mức thu tối đa không quá 10 triệu đồng/trường hợp).

Tương tự, đối với các việc công chứng hợp đồng, giao dịch liên quan đến việc thuê, thuê lại, góp vốn, thế chấp tài sản, cầm cố… (có bổ sung công chứng hợp đồng thuê lại tài sản) thì mức thu cũng được chia làm 7. Trong đó, mức thu thấp nhất là 40 ngàn đồng/trường hợp, cao nhất là  5 triệu + 0,03% của phần giá trị tài sản hoặc giá trị hợp đồng, giao dịch vượt quá 10 tỷ đồng (mức thu tối đa không quá 8 triệu đồng/trường hợp).