Sửa đổi Luật Kinh doanh Bất động sản: Đảm bảo tháo gỡ vướng mắc, khơi thông nguồn lực đầu tư, thúc đẩy tăng trưởng

Trình bày Tờ trình định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) được nghiên cứu sửa đổi trên cơ sở kế thừa các nội dung đã được quy định trong Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023; đồng thời, bổ sung quy định để làm rõ các trường hợp không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Kinh doanh bất động sản.

Về các nội dung được bổ sung mới, dự án Luật bổ sung Quy trình giao dịch bất động sản, trong đó quy định nguyên tắc thực hiện giao dịch và khung về quy trình giao dịch bất động sản. Bổ sung quy định cá nhân nước ngoài, người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài được mua, thuê mua nhà ở theo quy định của pháp luật về nhà ở, phần diện tích sàn xây dựng trong công trình xây dựng.

Dự án Luật cũng bổ sung quy định về hoàn thành nghĩa vụ tài chính đối với dự án BT bằng bảo lãnh hoặc nộp tiền vào tài khoản phong tỏa hoặc theo quy định của pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tư. Bổ sung cơ chế bảo đảm đối với 5% giá trị còn lại của hợp đồng kinh doanh bất động sản được bảo đảm bằng việc chuyển vào tài khoản phong tỏa hoặc theo thỏa thuận của các bên.

Đồng thời, bổ sung các loại hợp đồng kinh doanh bất động sản được chuyển nhượng bao gồm các Hợp đồng mua bán, thuê mua nhà ở, nhà có mục đích lưu trú và phần diện tích sàn trong công trình xây dựng; bổ sung quy định về Mã định danh điện tử sản phẩm bất động sản.

Báo cáo tóm tắt ý kiến về định hướng sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của QH Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản với những quan điểm, mục tiêu như đã nêu tại Tờ trình số 439/TTr-CP.

Về các loại bất động sản, dự án bất động sản đưa vào kinh doanh, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị rà soát việc bổ sung sản phẩm nhà có mục đích lưu trú, căn hộ du lịch, căn hộ kết hợp văn phòng và phần diện tích sàn xây dựng vào phạm vi bất động sản được kinh doanh, bảo đảm thống nhất giữa pháp luật về đất đai, nhà ở và kinh doanh bất động sản. Đồng thời, bảo đảm không ảnh hưởng đến nghĩa vụ với Nhà nước, phân định rạch ròi giữa những trường hợp đã tồn tại và những trường hợp dự án thực hiện theo quy định mới, không hợp thức hóa sai phạm.

Về cá nhân nước ngoài được mua căn hộ du lịch và căn hộ kết hợp văn phòng, phần diện tích sàn xây dựng trong công trình xây dựng (điểm b khoản 2 Điều 9), Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị làm rõ cơ sở đề xuất, mục tiêu, ý nghĩa của việc bổ sung quy định cho cá nhân nước ngoài được mua, thuê mua “phần diện tích trong công trình xây dựng”; đồng thời, làm rõ cơ chế quản lý, theo dõi và kiểm soát việc sở hữu, chuyển nhượng, sử dụng phần diện tích sàn xây dựng thật sự chặt chẽ, hiệu quả.

Tại phiên họp, UBTVQH đánh giá cao Chính phủ, Bộ Xây dựng đã rất khẩn trương chuẩn bị hồ sơ định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản; ghi nhận sự nỗ lực và tinh thần trách nhiệm của Ủy ban Kinh tế và Tài chính, Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban QH đã chủ động nghiên cứu, tổ chức hội nghị tham vấn để có ý kiến góp ý ban đầu về định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản.

UBTVQH cơ bản thống nhất với định hướng chính sách và sự cần thiết phải sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản nhằm tiếp tục thể chế hoá kịp thời, đầy đủ các chủ trương của Đảng, bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật và tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực thi Luật Kinh doanh bất động sản hiện hành.

Để hoàn thiện hồ sơ trình QH cho ý kiến lần đầu tại Kỳ họp Không thường lệ lần thứ Nhất, UBTVQH đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo, các cơ quan có liên quan nghiên cứu, quán triệt, thực hiện nghiêm túc các chủ trương của Đảng, khẩn trương rà soát, nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ ý kiến xác đáng của các Ủy viên UBTVQH, báo cáo của Ủy ban Kinh tế và Tài chính, đặc biệt là ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch QH và kết luận của UBTVQH tại phiên họp.

Trong đó, cần lưu ý thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, đường lối của Đảng, nhất là Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Nghị quyết Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương Đảng về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan; các nghị quyết, Chỉ thị của Bộ Chính trị về phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phát triển nhà ở, thị trường bất động sản.

Tiếp tục nghiên cứu, phân định rõ phạm vi, đối tượng điều chỉnh của Luật Kinh doanh bất động sản với Luật Đất đai, Luật Nhà ở và các luật có liên quan khác; bảo đảm không chồng chéo hoặc bỏ sót các nội dung cần điều chỉnh, tạo thuận lợi trong tổ chức thực thi các luật mới được ban hành.

Phân định rõ quy phạm pháp luật công và quy phạm pháp luật tư, chỉ đưa vào luật các quy định có tính nguyên tắc thuộc thẩm quyền của QH; tiếp tục nghiên cứu, rà soát, sửa đổi một cách toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản. Các cơ chế, chính sách đề xuất phải khả thi, bảo đảm thực sự tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn trong thực tiễn, cắt giảm thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ, bám sát yêu cầu khơi thông nguồn lực đầu tư, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh, bền vững theo phương châm thể chế kiến tạo đi trước, mở đường cho sự phát triển, đồng thời chuyển mạnh tư duy quản lý sang quản trị phát triển.

Tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy định đầy đủ, rõ ràng trong luật những nội dung cốt lõi, nguyên tắc tác động trực tiếp đến quyền tài sản, quyền tự do kinh doanh, quyền tự do hợp đồng và bảo vệ bên yếu thế làm cơ sở để Chính phủ quy định chi tiết, bảo đảm sự linh hoạt trong quá trình thực hiện.

Tiếp tục rà soát, hoàn thiện các định hướng chính sách, thể chế và pháp lý đối với các loại bất động sản đưa vào kinh doanh; làm rõ quyền, nghĩa vụ của các bên trong giao dịch. việc đăng ký tài sản, thời hạn, mục đích sử dụng, nghĩa vụ tài chính và trách nhiệm công khai thông tin, thanh toán, bảo lãnh hợp đồng dịch vụ bất động sản… và các nội dung giao cho Chính phủ quy định chi tiết bảo đảm phù hợp đồng bộ với pháp luật về đất đai, nhà ở và xây dựng…

Kết luận nội dung phiên họp, Phó Chủ tịch QH Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh, trên cơ sở kết quả phiên họp, UBTVQH thống nhất trình QH xem xét, cho ý kiến đối với định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất; đề nghị Chính phủ tiếp tục chỉ đạo Cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ và chịu trách nhiệm toàn diện đối với những định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản; khẩn trương hoàn thiện hồ sơ để gửi các đại biểu QH cho ý kiến, bảo đảm chất lượng và tiến độ thời gian theo quy định

UBTVQH giao Ủy ban Kinh tế và Tài chính chủ trì, phối hợp với Hội đồng Dân tộc, QH hoàn thiện Báo cáo ý kiến đối với hồ sơ định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản sau khi được hoàn thiện để trình QH tại Kỳ họp Không thường lệ lần thứ nhất.

Sau khi có ý kiến chính thức của QH, đề nghị Chính phủ tiếp tục chỉ đạo hoàn thiện và thông qua chính sách làm cơ sở cho việc soạn thảo Luật, xây dựng hồ sơ dự án luật hoàn chỉnh trình UBTVQH cho ý kiến.

UBTVQH giao Ủy ban Kinh tế và Tài chính chủ trì, phối hợp với các Ủy ban của QH tiến hành thẩm tra sơ bộ, thẩm tra chính thức và trình QH xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ 2, QH khóa XVI.