Sứ mệnh lịch sử mới của đối ngoại
(PLVN) - Với Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, đất nước ta chính thức bắt đầu công cuộc kiến tạo kỷ nguyên phát triển thịnh vượng mới. Kỷ nguyên phát triển mới được định tính và định lượng hóa bằng những mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế mới cao xa hơn, tầm vóc hơn. Trong công cuộc này, đối ngoại được xác định là nhiệm vụ trọng yếu và thường xuyên, đi tiên phong trong công cuộc bảo vệ đất nước từ sớm, từ xa và đem về cho đất nước những điều kiện và tiền đề thuận lợi nhất cho đất nước phát triển thịnh vượng.
Từ thời xa xưa đến nay, ngoại giao luôn đóng vai trò quyết định và luôn đóng góp rất quan trọng cho công cuộc dựng nước và giữ nước của dân tộc ta. Có thể nói rằng, trong suốt quá trình lịch sử đằng đẵng ấy, ngoại giao đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử được giao phó. Trong kỷ nguyên phát triển thịnh vượng mới của đất nước, đối ngoại được giao phó và phải đảm trách sứ mệnh lịch sử mới.
Sứ mệnh lịch sử mới này của đối ngoại có ba cội nguồn. Thứ nhất, mục tiêu phát triển thịnh vượng được Đảng ta đề ra cho đất nước trong kỷ nguyên phát triển thịnh vượng mới cao xa và tầm vóc chưa từng thấy trong lịch sử. Mục tiêu phục vụ lớn lao hơn thì nhiệm vụ và vai trò của đối ngoại cũng phải khác trước, những tiêu chí cụ thể được đặt ra để đánh giá thành quả và hiệu ứng thiết thực của đối ngoại cũng phải khác trước. Sứ mệnh lịch sử mới của đối ngoại sẽ nặng nề hơn nhưng vinh quang hơn.
Thứ hai, thế giới ở vào thời điểm đất nước khởi động công cuộc kiến tạo kỷ nguyên phát triển thịnh vượng mới biến động rất mau lẹ, phức tạp và bất ngờ, báo hiệu môi trường chính trị an ninh, đối ngoại và kinh tế đối ngoại của đất nước ta, ít nhất trong thời kỳ đầu của công cuộc này, có thể dễ dàng trở nên bất ngờ bất lợi, tiềm ẩn nhiều thách thức và rủi ro. Đối ngoại vốn đã có nhiệm vụ đi đầu trong việc duy trì môi trường chính trị an ninh, đối ngoại và kinh tế đối ngoại hoà bình, ổn định và thuận lợi nhất cho đất nước phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế. Trong kỷ nguyên phát triển thịnh vượng mới của đất nước, sứ mệnh lịch sử của đối ngoại không những chỉ có tiếp tục hoàn thành nhiệm vụ trên mà còn là chủ động kiến tạo nên môi trường ấy, tức là không những chỉ có ngăn ngừa và khắc phục mọi tác động và ảnh hưởng tiêu cực mà đồng thời còn phải tận lợi được tối đa từ thế giới bên ngoài phục vụ đất nước phát triển thịnh vượng, tức là đồng thời còn phải chủ động gây dựng vận hội mới cho đất nước phát triển. Đấy chính là sự bổ sung mới rất quan trọng cho bản chất và mục tiêu của sứ mệnh lịch sử mới của đối ngoại trong kỷ nguyên phát triển thịnh vượng của dân tộc. Bối cảnh tình hình thế giới bên ngoài càng bất an, bất ổn và không thuận lợi thì đối ngoại càng phải đi đầu và càng phải thành công trong việc này.
Cội nguồn thứ ba của sứ mệnh lịch sử mới của đối ngoại trong kỷ nguyên phát triển thịnh vượng của đất nước là những thành quả phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế mà đất nước đã đạt được cho đến nay. Chúng tạo nên thế và lực, là nền tảng và chỗ dựa cho đối ngoại chắc chắn hoàn thành sứ mệnh lịch sử mới. Chúng đồng thời đòi hỏi đối ngoại trong kỷ nguyên phát triển mới phải đảm trách và phải hoàn thành sứ mệnh lịch sử mới.
Đối ngoại đóng vai trò rất quyết định đối với thành công của công cuộc kiến tạo nên kỷ nguyên phát triển thịnh vượng mới cho đất nước. Để hoàn thành được sứ mệnh lịch sử mới trên, đối ngoại phải đảm trách vai trò đi tiên phong, chủ động và kiến tạo trong mối quan hệ hợp tác và liên kết với ba tác nhân khác cùng quyết định thành công của công cuộc kiến tạo kỷ nguyên phát triển thịnh vượng mới của đất nước là phát triển kinh tế - xã hội, an ninh và quốc phòng. Cùng với an ninh và quốc phòng, đối ngoại phục vụ trước hết cho phát triển, tạo thành thế trận phát triển - đối ngoại - an ninh - quốc phòng để làm nên sự bảo đảm chắc chắn cho thành công của công cuộc kiến tạo nên kỷ nguyên phát triển thịnh vượng mới cho đất nước và để luôn gây dựng được đủ tiền đề thuận lợi nhất trên mọi phương diện cho công cuộc này. Thế mạnh lớn nhất của đối ngoại trong kỷ nguyên phát triển thịnh vượng mới của đất nước chính là thế trận trên, là sự hậu thuẫn lẫn nhau và đồng tâm hiệp lực giữa phát triển - đối ngoại - an ninh - quốc phòng.
Để hoàn thành được sứ mệnh lịch sử mới trong kỷ nguyên phát triển thịnh vượng mới của đất nước, đối ngoại phải nhận thức và ý thức đầy đủ và hợp thời hơn về trách nhiệm phục vụ Đảng, Nhà nước và Nhân dân, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo và tăng cường an ninh, quốc phòng. Đối ngoại phải có được bản lĩnh chiến lược và tự chủ chiến lược cần thiết cho sứ mệnh lịch sử mới với tất cả những nội hàm sâu rộng của chúng. Đối ngoại trong kỷ nguyên phát triển thịnh vượng phải là sự tổng hòa của tất cả mọi hoạt động đối ngoại của đất nước dưới sự lãnh đạo và quản lý thống nhất của Đảng và Nhà nước. Chỉ như vậy thì mới có thể đạt được hiệu ứng đối ngoại cộng hưởng và thiết thực cần thiết để đối ngoại hoàn thành được sứ mệnh lịch sử mới.
Đối ngoại phải kiến tạo nên cục diện đối ngoại mới có lợi nhất và ổn định nhất cho đất nước bất kể thế giới bên ngoài biến động như thế nào và các đối tác đổi thay chính sách đối nội và đối ngoại của họ như thế nào. Trong cục diện đối ngoại ấy có thúc đẩy quan hệ song phương và hội nhập quốc tế, có đưa quan hệ đối ngoại đi vào chiều sâu và cân bằng chiến lược giữa các mối quan hệ đối ngoại. Nhưng bao trùm lên tất cả là góp phần bảo vệ đất nước từ sớm, từ xa bằng ngăn chặn mọi nguy cơ và bằng kiến tạo vận hội phát triển, duy trì thế tĩnh trong thế giới động, gây dựng cái lợi cho đất nước giữa diễn biến bất lợi ở bên ngoài.