Sử dụng tinh phân biệt giới tính - cơ hội cho bò sữa

 

Công đoạn vắt sữa bò bằng máy tại Công ty cổ phần sữa DaLat Milk. Ảnh Ngọc Minh

Sau nhiều năm gắn bó với nghề nuôi bò sữa tại Lâm Đồng, ông Nguyễn Đắc Cường - Phó Tổng giám đốc Công ty cổ phần Sữa Đà Lạt  cho biết khó khăn nhất hiện nay của người nuôi bò sữa địa phương là con giống có chất lượng cao. Để phát triển đàn bò sữa, lâu nay các doanh nghiệp chăn nuôi bò sữa thường nhập con giống từ nước ngoài về cung ứng cho nông dân (tăng cơ học), nhưng hiện nay giá bò sữa giống nhập đang có mức rất cao (khoảng 2.550 USD/ bê hậu bị), vượt quá khả năng đầu tư của nông dân. Kỹ thuật thụ tinh nhân tạo bò cũng đã được Nhà nước đầu tư thực hiện thông qua các chương trình dự án phát triển chăn nuôi nhưng kết quả không cao do bê con sinh ra chỉ có 50% là bê cái, 50% còn lại là bê đực phải thải loại ngay từ khi mới ra đời. Hơn nữa, do nhiều nguyên nhân khác nhau, chất lượng của đàn bò sữa đang ngày bị giảm sút. Vì vậy, để tăng nhanh số lượng bê cái, giảm thiểu số lượng bê đực, từ đó tăng tổng đàn bò sữa cho sữa và nâng cao chất lượng đàn bò sữa bằng kỹ thuật thụ tinh nhân tạo sử dụng tinh phân biệt giới tính đang được đặt ra cho ngành nông nghiệp địa phương. Và Công ty cổ phần Sữa Đà Lạt đã tạo được bước đột phá cho lĩnh vực chăn nuôi bò sữa ở Lâm Đồng bằng việc triển khai kỹ thuật này.

Tinh bò sữa phân biệt giới tính là loại tinh đã được tách lọc giới tính. Bò sữa mẹ được thụ tinh bằng tinh phân biệt giới tính sẽ sinh ra trên 90% bê con là bê cái và chất lượng con giống cao do tinh đã được chọn lọc. Thực tế cho thấy, với tinh phân biệt giới tính nhập về từ Mỹ, Công ty cổ phần Sữa Đà Lạt thực hiện thụ tinh nhân tạo cho đàn bò sữa của đơn vị thì 19/21 bê con sinh được đã là bê cái (đạt tỷ lệ bê cái trên 93%). Hiệu quả kinh tế của kỹ thuật thụ tinh nhân tạo cho bò sữa bằng tinh phân biệt giới tính so với sử dụng tinh không phân biệt giới tính lâu nay đang thực hiện tại địa phương (với số liều tinh như nhau và trong cùng thời gian), theo khẳng định của ông Nguyễn Khắc Cường là: Tổng đàn bò sữa sẽ tăng nhanh gấp 2 lần, chất lượng con giống tốt và có tính di truyền cao, giá nhập khẩu tinh phân biệt giới tính cao hơn giá tinh không phân biệt giới tính 15 USD/ liều, nhưng giá trị bê cái được sinh ra từ tinh phân biệt giới tính cao gấp nhiều lần (hiện tại giá bê sữa cái ở Đơn Dương có giá 9-10 triệu đồng/ con, trong khi giá bê sữa đực chỉ ở mức 1 triệu đồng/ con).

Từ kết quả đã được khẳng định ở Công ty cổ phần Sữa Đà Lạt, Sở NN- PTNT tỉnh đã gấp rút xây dựng Dự án “ Sử dụng tinh bò sữa phân biệt giới tính để cải tạo chất lượng giống và tăng nhanh đàn bò sữa tại tỉnh Lâm Đồng”. Dự án này đã được UBND tỉnh chấp thuận và giao cho Công ty cổ phần Sữa Đà Lạt triển khai tại các hộ và trang trại có nhiều bê tơ hậu bị, đàn bò cái đạt tỷ lệ đậu thai cao ở các huyện Đức Trọng, Đơn Dương. Với nguồn vốn đầu tư 880 triệu đồng từ ngân sách địa phương, 1.000 liều tinh phân biệt giới tính sẽ được thụ tinh nhân tạo cho 500 bò sữa mẹ để cho ra đời 450 bê cái chất lượng cao.

Nếu dự án này thành công mỹ mãn như kết quả thử nghiệm của Công ty cổ phần Sữa Đà Lạt thì lĩnh vực chăn nuôi bò sữa của Lâm Đồng sẽ có bước đột phá mới. Theo nhận định của các nhà chăn nuôi thì kỹ thuật thụ tinh nhân tạo bằng tinh phân biệt giới tính cũng rất có khả năng áp dụng trên các loại động vật khác. 

Đức Hưng