Sử dụng tiền do ngân hàng chuyển nhầm có phạm luật?

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa
0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) -  Việc ngân hàng chuyển nhầm tiền hoặc cá nhân khác chuyển nhầm tiền vào tài khoản của một cá nhân khác không phải chuyện hiếm gặp. Vậy trong trường hợp này, người nhận tiền chuyển nhầm cần phải làm gì và họ có được quyền sử dụng số tiền đó không?

Không đủ căn cứ xác lập quyền sở hữu với tiền chuyển nhầm

Luật sư (LS) Trịnh Thúy Huyền, Giám đốc Công ty Luật Apra cho biết: Điều 221 Bộ luật Dân sự 2015 (BLDS) quy định quyền sở hữu được xác lập đối với tài sản trong trường hợp sau đây: Do lao động, do hoạt động sản xuất, kinh doanh hợp pháp, do hoạt động sáng tạo ra đối tượng quyền sở hữu trí tuệ; Được chuyển quyền sở hữu theo thỏa thuận hoặc theo bản án, quyết định của Tòa án, cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác; Thu hoa lợi, lợi tức; Tạo thành tài sản mới do sáp nhập, trộn lẫn, chế biến; Được thừa kế; Chiếm hữu trong các điều kiện do pháp luật quy định đối với tài sản vô chủ, tài sản không xác định được chủ sở hữu; Tài sản bị chôn, giấu, bị vùi lấp, chìm đắm được tìm thấy; tài sản do người khác đánh rơi, bỏ quên; Gia súc, gia cầm bị thất lạc, vật nuôi dưới nước di chuyển tự nhiên; Chiếm hữu, được lợi về tài sản theo quy định tại Điều 236 của Bộ luật này.

Bên cạnh đó, Điều 179 BLDS quy định về chiếm hữu như sau: Chiếm hữu là việc chủ thể nắm giữ, chi phối tài sản một cách trực tiếp hoặc gián tiếp như chủ thể có quyền đối với tài sản. Chiếm hữu bao gồm chiếm hữu của chủ sở hữu và chiếm hữu của người không phải là chủ sở hữu. Việc chiếm hữu của người không phải là chủ sở hữu không thể là căn cứ xác lập quyền sở hữu, trừ trường hợp quy định tại các điều 228, 229, 230, 231, 232, 233 và 236 của Bộ luật này.

“Như vậy chiếm hữu do được chuyển nhầm tiền vào tài khoản không được coi là căn cứ để xác lập quyền sở hữu, trừ trường hợp người được chuyển nhầm tiền chứng minh mình là người chiếm hữu ngay tình, liên tục và công khai trong thời hạn 10 năm (Điều 236 BLDS). Tuy nhiên, việc chứng minh điều này gần như là không khả thi bởi hầu hết mọi trường hợp người chuyển nhầm tiền sẽ thông báo cho ngân hàng và ngân hàng sẽ thông báo đến người được chuyển nhầm tiền, lúc này việc chiếm hữu sẽ không được coi là ngay tình và liên tục”, LS Huyền nói.

Sử dụng tiền do ngân hàng chuyển nhầm có phạm luật? ảnh 1

Luật sư Trịnh Thúy Huyền

Sử dụng tiền chuyển nhầm, có thể bị xử lý hình sự

Đối với trường hợp người được chuyển nhầm tiền nhanh chóng rút tiền ra để sử dụng trước khi được ngân hàng thông báo và khi nhận được thông báo của ngân hàng thì họ từ chối hoàn trả lại tiền, theo LS Trịnh Huyền, hành vi này được xem là hành vi chiếm giữ và sử dụng trái phép tài sản, có thể cho rằng được cấu thành tội phạm và được xử lý theo quy định của pháp luật hình sự.

Đơn cử, năm 2019, do sự cố, một ngân hàng đã chuyển nhầm 5 tỷ đồng vào tài khoản của một thanh niên (trú tại TP Hồ Chí Minh). Dù biết ngân hàng chuyển nhầm tiền nhưng người thanh niên này vẫn rút gần 1,5 tỷ đồng tại hơn 200 điểm ATM khác nhau để sử dụng. Đến khi được ngân hàng thông báo thì người thanh niên này không có khả năng trả tiền cho ngân hàng. Sau đó Công an quận 1 (TP HCM) đã bắt giữ, điều tra người này về hành vi “sử dụng trái phép tài sản”.

LS Huyền cho biết, đối với tội chiếm hữu trái phép tài sản, Điều 176 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 (BLHS) quy định như sau: Người nào cố tình không trả lại cho chủ sở hữu, người quản lý hợp pháp hoặc không giao nộp cho cơ quan có trách nhiệm tài sản trị giá từ 10 triệu đồng đến dưới 200 triệu đồng hoặc dưới 10 triệu đồng nhưng tài sản là di vật, cổ vật bị giao nhầm hoặc do mình tìm được, bắt được, sau khi chủ sở hữu, người quản lý hợp pháp hoặc cơ quan có trách nhiệm yêu cầu được nhận lại tài sản đó theo quy định của pháp luật, thì bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 50 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm. Phạm tội chiếm giữ tài sản trị giá 200 triệu đồng trở lên hoặc bảo vật quốc gia thì bị phạt tù từ 1 năm đến 5 năm.

Điều 177 BLHS quy định về hành vi “sử dụng trái phép tài sản” như sau: Người nào vì vụ lợi mà sử dụng trái phép tài sản của người khác trị giá từ 100 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng, đã bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm hoặc dưới 500 triệu đồng nhưng tài sản là di vật, cổ vật nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 219 và Điều 220 của Bộ luật này thì bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 50 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.

Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây thì bị phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 100 triệu đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm: Tài sản trị giá từ 500 triệu đồng đến dưới 1,5 tỷ đồng…; Phạm tội sử dụng trái phép tài sản trị giá 1,5 tỷ đồng trở lên thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm.

LS Huyền đưa ra lời khuyên, trường hợp không xác định được người gửi nhầm tiền thì người nhận tiền nên thông báo cho ngân hàng đăng ký tài khoản để hoàn tác việc chuyển tiền. Trường hợp người nhận tiền không biết mình được chuyển tiền và đã rút tiền ra sử dụng thì người nhận tiền cần có trách nhiệm hợp tác với ngân hàng để thực hiện hoàn trả số tiền.

Tin cùng chuyên mục

 Chồng vay nợ, vợ có phải trả không?

Chồng vay nợ, vợ có phải trả không?

(PLVN) - Bạn đọc Thu Minh (tỉnh Điện Biên) hỏi: Tôi và chồng cưới nhau được 3 năm và đã có con chung. Do làm ăn thua lỗ nên chồng tôi đã bỏ vào miền Nam, để lại một khoản nợ lớn. Vì vậy, các chủ nợ thường hay đến nhà nơi tôi và con đang ở để đòi nợ, bắt tôi và gia đình trả nợ thay cho chồng. Vậy cho hỏi, tôi có phải trả nợ thay cho chồng tôi không?

Đọc thêm

Quy định của pháp luật về nghĩa vụ cấp dưỡng cho con

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Một trong những chế định phát sinh sau khi quan hệ hôn nhân chấm dứt là chế định về nghĩa vụ cấp dưỡng cho con sau ly hôn. Pháp luật đã có quy định cụ thể về đối tượng, hình thức, mức, thời hạn cấp dưỡng cho con.

Nhà trường có được từ chối nhận trẻ khuyết tật nhập học?

Trẻ khuyết tật tại Trung tâm Thụy An - Ba Vì - HN
(PLVN) - Bạn đọc Quang Hiếu (tỉnh Tuyên Quang) hỏi: Con tôi bị khiếm thính bẩm sinh. Nhờ sử dụng thiết bị trợ thính, việc nghe của cháu được bình thường. Cách đây 1 ngày, vợ chồng tôi có làm thủ tục chuyển trường cho cháu nhưng phía trường mới từ chối cho cháu nhập học vì lí do cháu bị khuyết tật, sợ không theo kịp các bạn. Trong khi đó, ở trường cũ, các thầy, cô giáo và nhà trường vẫn tạo điều kiện cho con tôi học bình thường. Vậy cho tôi hỏi, trường mới từ chối nhận con tôi như vậy có đúng không?

Bị can nộp bao nhiêu tiền để được tại ngoại?

Bị can nộp bao nhiêu tiền để được tại ngoại?
(PLVN) - Bạn Hoàng Nhung (Đà Nẵng) hỏi: Chồng tôi đang bị tạm giam để điều tra về tội cố ý gây thương tích. Tôi được biết pháp luật Việt Nam cho phép người là bị can, bị cáo trả một số tiền để được tại ngoại. Xin hỏi, bị can cần nộp bao nhiêu tiền thì được tại ngoại?

Cần có chế định cụ thể về ly thân

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Các chuyên gia pháp luật cho rằng cần xây dựng một chế định về ly thân trong Luật Hôn nhân và Gia đình để đảm bảo quyền lợi về nhiều mặt không chỉ cho vợ, chồng mà còn cho những người liên quan, góp phần giảm thiểu những tranh chấp, mâu thuẫn phát sinh.

Cần làm gì khi chuyển khoản nhầm cho người khác?

Ảnh minh hoạ
(PLVN) - Bạn đọc Hoàng Văn Tính (tỉnh Phú Thọ) hỏi: Do có nhu cầu mua đất nên tôi đã thực hiện giao dịch chuyển một số tiền từ tài khoản của mình đến tài khoản của người bán. Tuy nhiên, do sơ xuất nên tôi đã chuyển nhầm số tiền trên đến tài khoản khác. Vậy cho tôi hỏi tôi nên làm gì sau khi chuyển khoản nhầm như vậy?

Xây nhà làm nứt tường hàng xóm, bồi thường thế nào?

ẢNh minh hoạ
(PLVN) - Bạn Thế Tường (Tp Hồ Chí Minh) hỏi: Mới đây hàng xóm cạnh nhà tôi đào móng xây nhà lầu dẫn đến tường nhà tôi bị nứt nghiêm trọng. Tôi đã lên Ủy ban Nhân dân phường để thông báo sự việc. Xin hỏi trường hợp này gia đình tôi được bồi thường như thế nào? Hiện nay pháp luật quy định như thế nào về vấn đề này?

Hệ lụy sau khi doanh nghiệp phá sản

Ảnh minh hoạ.
(PLVN) - Khi doanh nghiệp không thể tiếp tục duy trì hoạt động và thuộc trường hợp mất khả năng thanh toán thì một số đối tượng được quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản để đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của mình và các chủ thể liên quan. Phá sản là thủ tục cần thiết nhưng thực tế cho thấy, việc doanh nghiệp phá sản sẽ có nhiều hệ lụy xấu.

Vu khống người khác có thể lĩnh tới 7 năm tù

Ảnh minh hoạ.
(PLVN) - Bạn đọc Cao Trang (TP Hà Nội) hỏi: Tôi bị người khác vu khống về việc đã từng trộm cắp tài sản. Sau khi bị vu khống, tôi đã làm đơn tố giác tội phạm đến công an và đang được xử lý. Vậy cho tôi hỏi người vu khống tôi sẽ bị xử phạt như thế nào?

Bay flycam, cần phải chú ý quy định pháp luật

ẢNh minh hoạ.
(PLVN) - Bạn Lý Huỳnh (TP Hà Nội) hỏi: Tôi đang có nhu cầu mua flycam để phục vụ cho việc chụp ảnh. Tôi nghe nói bay flycam phải được cấp phép. Vậy xin hỏi hồ sơ, thủ tục đề nghị cấp phép gồm những gì?

Tự thú có được giảm nhẹ trách nhiệm hình sự?

Hình minh họa
(PLVN) - Bạn Thế Tùng (Quảng Bình) hỏi: Tôi được biết pháp luật nước ta có chính sách khoan hồng đối với các đối tượng phạm tội. Vậy xin hỏi tự thú có phải tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự không?