STEM INNOVATION PETROVIETNAM mở rộng 108 phòng thực hành

Đưa khoa học, công nghệ đến gần hơn với học sinh

Từ ý tưởng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PETROVIETNAM) đã chính thức khởi động chương trình STEM INNOVATION PETROVIETNAM vào dịp kỷ niệm 50 năm ngày thành lập Tập đoàn, tháng 9/2025.

Sau một năm triển khai, mạng lưới STEM INNOVATION PETROVIETNAM gồm 108 phòng, hiện diện tại 34 tỉnh, thành phố. Với sự đồng hành của PETROVIETNAM trong xây dựng phòng học và trang bị thiết bị, 91/108 phòng STEM INNOVATION PETROVIETNAM đã được đăng ký vào hệ thống FabLab của Học viện Công nghệ Massachusetts (MIT), Hoa Kỳ. Kết quả này góp phần nâng tổng số phòng lab đạt chuẩn quốc tế trên cả nước lên 116, đưa Việt Nam là quốc gia có hệ thống FabLab đứng thứ năm thế giới và đứng đầu châu Á.

Phòng STEM tại mỗi trường có thể trở thành đầu mối chia sẻ kinh nghiệm giữa giáo viên, học sinh trong nước và quốc tế. Bên cạnh đó, chương trình STEM INNOVATION PETROVIETNAM góp phần bổ sung hạ tầng còn thiếu cho giáo dục phổ thông, thu hẹp khoảng cách về điều kiện thực hành giữa các vùng miền, đồng thời tạo môi trường phát hiện và bồi dưỡng sớm những học sinh có năng lực, đam mê khoa học, công nghệ.

Từ những tỉnh miền núi còn khó khăn như Tuyên Quang, Lào Cai, Cao Bằng, Lạng Sơn đến các tỉnh, thành phố khác trên cả nước, hệ thống phòng STEM được trang bị bảng tương tác thông minh, thiết bị robotics, lập trình, mô hình khoa học và dụng cụ thí nghiệm. Nhờ đó, những bài học vốn khô khan trở thành trải nghiệm trực quan, sinh động. Các phòng được thiết kế theo các chuẩn giáo dục quốc tế như FabLab, NGSS, ISTE, CSTA...

Từ thực tế giảng dạy tại Trường THPT Chi Lăng, Lạng Sơn, cô Vũ Thị Viên đánh giá việc đầu tư phòng STEM có ý nghĩa thiết thực đối với những địa phương miền núi còn khó khăn, nhất là trong bối cảnh giáo dục phổ thông đang chuyển mình mạnh mẽ. Theo cô, không phải học sinh nào cũng có điều kiện tiếp xúc sớm với công nghệ, thiết bị hiện đại hay các mô hình học tập mới. Vì vậy, sự xuất hiện của phòng STEM INNOVATION PETROVIETNAM đã mở ra cơ hội để học sinh được trải nghiệm, trực tiếp “chạm” vào khoa học, công nghệ thay vì chỉ tiếp cận qua sách vở.

Kết nối cộng đồng STEM

Song hành với đầu tư cơ sở vật chất, PETROVIETNAM đã kết nối các trường học, xây dựng Câu lạc bộ STEM INNOVATION PETROVIETNAM. Câu lạc bộ trở thành không gian quy tụ chuyên gia, nhà quản lý giáo dục, giáo viên và học sinh trong mạng lưới phòng STEM trên toàn quốc, qua đó hình thành cộng đồng STEM gắn kết, chủ động và phát triển bền vững.

Tính đến tháng 9/2026, chương trình STEM INNOVATION PETROVIETNAM ghi nhận gần 40.000 học sinh được tiếp cận, hơn 1.300 giáo viên tham gia giảng dạy và hơn 850 bài giảng STEM được xây dựng.

Thầy Lạc Minh Sơn, Hiệu trưởng Trường THPT Phạm Hùng, tỉnh Vĩnh Long, cho biết nhà trường đã triển khai giáo dục STEM từ năm 2020. Tuy nhiên, hạn chế về thiết bị và kiến thức chuyên sâu khiến các dự án nghiên cứu chưa đạt kỳ vọng. Phòng thực hành do PETROVIETNAM hỗ trợ tạo thêm điều kiện để nhà trường nâng cao hiệu quả dạy học, thúc đẩy phong trào nghiên cứu khoa học trong giáo viên và học sinh. Qua đó, các câu lạc bộ, chuyên đề và sản phẩm STEM có thêm không gian phát triển, giúp học sinh vận dụng kiến thức vào thực hành.

Tại Trường THPT Chuyên Cao Bằng, cô Đỗ Thị Hương Trà, Chủ nhiệm Câu lạc bộ STEM cho biết, phòng học hiện đại mới chỉ là điểm khởi đầu. Bài toán tiếp theo là giúp học sinh khai thác hiệu quả, đồng thời quản lý tốt hệ thống thiết bị, linh kiện và dụng cụ. Từ thực tế đó, cô Trà xây dựng hệ thống quản trị phòng thực hành bằng thẻ quản lý dụng cụ và bảng điều hành trực quan, giúp theo dõi quá trình mượn, trả thiết bị. Học sinh phải đối soát khi giao nhận, chịu trách nhiệm về dụng cụ và cùng bảo quản tài sản chung. Nhờ vậy, phòng STEM dần vận hành như một phòng nghiên cứu thực thụ, nơi học sinh được thỏa sức sáng tạo, đồng thời rèn luyện tính kỷ luật và tinh thần trách nhiệm.

Từ phòng thực hành ra đấu trường quốc tế

Từ những giờ thực hành trong phòng STEM, học sinh từng bước học cách biến ý tưởng thành sản phẩm, thử nghiệm và hoàn thiện giải pháp cho từng bài toán cụ thể. Việc đầu tư thiết bị cùng quá trình hướng dẫn, đồng hành của thầy cô và chuyên gia đã tạo thêm nền tảng để các em tự tin tham gia những sân chơi robotics trong nước và quốc tế. Đây cũng là cơ hội để học sinh thể hiện khả năng vận dụng kiến thức, tư duy sáng tạo và kỹ năng hợp tác được bồi đắp từ nhà trường.

TS Lưu Văn Thông, Hiệu trưởng Trường THCS Cầu Giấy, Hà Nội, nhấn mạnh: “Để phòng STEM thực sự ‘sống’, điều quan trọng là tạo điều kiện để học sinh được học tập, trải nghiệm và thỏa sức sáng tạo nhiều nhất có thể”. Theo ông, hoạt động STEM cần được duy trì hằng ngày, mở rộng cơ hội trải nghiệm cho học sinh. Sự hỗ trợ của PETROVIETNAM có ý nghĩa thiết thực bởi nhiều trường khó tự trang bị công nghệ hiện đại bằng nguồn ngân sách hiện có. Việc được tiếp cận và sử dụng trang thiết bị hiện đại, đạt chuẩn quốc tế ngay từ đầu sẽ giúp các em rút ngắn khoảng cách, hình thành tư duy logic, nâng cao khả năng hợp tác, tham gia các sân chơi quốc tế và tiếp cận tri thức, công nghệ tiên tiến của thế giới.

Tại Vòng chung kết quốc gia VSAR 2025-2026, 90 đội tuyển đến từ 37 trường thuộc chương trình STEM INNOVATION PETROVIETNAM đã góp mặt. Các nội dung thi kết hợp robotics với năng lượng và những bài toán thực tiễn, tạo sân chơi để học sinh vận dụng kiến thức, rèn luyện kỹ năng và học hỏi lẫn nhau. Sự tham gia của nhiều trường miền núi, biên giới cho thấy phong trào sáng tạo có thể lan rộng khi điều kiện học tập được cải thiện.

Thành công của các đội tuyển STEM tại những sân chơi trong nước và quốc tế bước đầu cho thấy hiệu quả của các phòng học STEM trong khơi mở tư duy, rèn luyện kỹ năng và nuôi dưỡng năng lực sáng tạo của học sinh.

Sau một năm triển khai, những kết quả bước đầu cho thấy các phòng STEM INNOVATION PETROVIETNAM đang góp phần xây dựng nền giáo dục coi trọng năng lực thực hành, tư duy độc lập và đổi mới sáng tạo. Hướng đi này phù hợp với Nghị quyết 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.