Sông ở Hải Phòng “ngả màu”... hóa chất

[links()]Ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt (Kỳ 2): Sông “ngả màu”... hóa chất

Ngoài việc phải “chịu trận” rác thải, các con sông nước ngọt ở Hải Phòng còn phải “hứng” chất thải khác từ các doanh nghiệp trên địa bàn. Nếu không được xử lý kịp thời, các sông Rế, He, Giá sẽ trở thành những sông Thị Vải, sông Nhuệ chỉ là một sớm một chiều...

Ô nhiễm ngay từ gốc đến nhánh

Xuất phát từ Hải Dương về đập Cái Tắt, xã An Đồng (TP.Hải Phòng), lượng nước của sông Rế chủ yếu được lấy từ nhánh sông Cổ Bồng (Kim Thành, TP.Hải Dương) và nhánh sông Cấm (Hải Phòng) tại cống Kim Sơn. Trong khi đó, các doanh nghiệp của Hải Dương mọc lên như “nấm” nên lượng nước thải đổ ra sông không phải là nhỏ.

Cống thoát nước phía sau xưởng sơn của một nhà máy ôtô trên địa bàn quận Dương Kinh (khuất sau bụi cây và...thẳng ra kênh dẫn nước)

Ông Đinh Văn Hùng (Trưởng phòng NN&PTNT huyện An Dương) cho biết: “Nếu tính từ đầu nguồn sông Rế dài ngót 50 km, nhưng lưu vực của sông trên địa bàn huyện An Dương chỉ chưa đầy 10 km. Một điều không thể tránh khỏi là sông sẽ phải chuyên chở cả những chất xả thải của các khu công nghiệp, các cơ sở sản xuất bê tông, rau câu, bánh kẹo... từ địa bàn Hải Dương”.

Hay như tại địa bàn phường Hưng Đạo, quận Dương Kinh, người dân sống xung quanh khu vực Cty TNHH nến Châu Á và Cty Aromabay thường xuyên phải hứng chịu ô nhiễm... mùi thơm. Theo người dân sống tại đây, không những không khí luôn đặc mùi hương liệu để sản xuất nến thơm, mà ngay cả cá tôm bắt từ các kênh nước tại khu vực xung quanh hai Cty sản xuất nến này khi cho vào nấu đều có mùi thơm của hương liệu. Người dân đã nhiều lần phản ánh tới các cơ quan chức năng, nhưng chưa có cơ quan nào vào cuộc. Cực chẳng đã, mặc dù ao, kênh sẵn cá tôm nhưng người dân không ai dám bắt về ăn mà phải đi mua ở nơi khác về.

Tại sông Đa Độ, chất lượng nguồn nước đã có dấu hiệu bị nhiễm mặn, phèn, hàm lượng chất hữu cơ, dầu vượt quá tiêu chuẩn cho phép. Nguyên nhân là do nước thải đồng ruộng mang theo dư lượng hóa chất của thuốc bảo vệ thực vật, phân đạm, nước thải công nghiệp, đô thị và từ các hoạt động giao thông thuỷ gây ra. Gần đây, cơ quan chức năng đã phát hiện và xử lý 5 doanh nghiệp sản xuất rau câu và hạt nhựa tại khu vực Quán Rẽ (xã Mỹ Đức, huyện An Lão) vì hành vi xả thẳng hoá chất không qua xử lý ra Đa Độ.

Trao đổi với PLVN, ông Nguyễn Xuân Trường (chuyên viên Phòng TNMT huyện An Dương) cho biết: “Lưu vực sông Rế trên địa bàn xã Nam Sơn và xã Lê Lợi giáp sát với vùng canh tác trồng lúa và hoa màu của dân. Hiện một lượng lớn thuốc bảo vệ thực vật và phân bón hóa học vẫn được đổ ra sông trong quá trình dân bơm, phun, bón... khiến sông càng ô nhiễm hơn”.

Ẩn họa từ nước thải bệnh viện

Với các bệnh viện trên địa bàn thành phố, mặc dù lượng nước thải không nhiều nhưng lại là nguồn gây ô nhiễm và dịch bệnh nguy hiểm nhất. Bệnh viện Đa khoa An Dương - một trong những điểm xả thải ra sông Rế - đã chi nguồn kinh phí khá lớn để ký hợp đồng thuê vận chuyển, xử lý hàng ngày với chất thải rắn tại địa điểm xử lý rác của Cty Môi trường đô thị Hải Phòng. Tuy nhiên, nước thải y tế của đơn vị này lại chưa được xử lý đúng mức. Hàng ngày, nước thải từ bệnh viện ra hệ thống bể lắng, sau đó tràn ra ao bèo có diện tích khoảng 300m2 rồi chảy ra sông Rế, không hệ thống xử lý bằng hóa chất.

Nước thải bệnh viện có hàm lượng vi sinh cao rất nhiều lần so với tiêu chuẩn cho phép, với nhiều loại vi khuẩn như Salmonella, tụ cầu, liên cầu, ký sinh trùng... Nếu không được xử lý triệt để, sau khi hòa vào hệ thống nước sông, những mầm bệnh này sẽ “chu du” khắp nơi, xâm nhập vào các loại thủy sản, vật nuôi, cây trồng và quay lại gây nguy hại cho sức khỏe con người.

Ông Phạm Văn Minh, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa An Dương cho biết: “Xử lý các chất thải khí và rắn, chúng tôi có thể đầu tư máy móc, thiết bị hiện đại để giảm bớt nhưng để xây dựng một hệ thống xử lý nước thải hiện đại, tiên tiến thì khó khăn chủ yếu vẫn là nguồn kinh phí đầu tư”.

Bệnh viện luôn đầu tư cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị, mở rộng dịch vụ khám chữa bệnh, nhưng lại “quên” xây dựng hệ thống xử lý nước thải đạt tiêu chuẩn. Không những thế, bệnh viện này lại “quên” cả lập Báo cáo về tình hình phát sinh và quản lý chất thải nguy hại gửi Sở TN-MT (định kỳ 6 tháng 1 lần).

Bệnh viện Đa khoa An Dương đã đăng ký với Sở TNMT TP. Hải Phòng danh sách chất thải nguy hại và danh sách chất thải phát sinh tại cơ sở, trong đó có nước thải đổ ra sông Rế. Tuy nhiên, ông Vũ Văn Hạnh (Trưởng phòng Quản lý nước và Công trình - Cty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi An Hải) lại khẳng định, Cty chưa cấp phép xả thải cho bất cứ một cá nhân hay tập thể nào.

Để tránh ô nhiễm nguồn nước thô cung ứng chủ yếu cho các nhà máy sản xuất nước sạch phục vụ sinh hoạt của nhân dân thành phố, Hải Phòng đã quy định không cấp giấy phép xả nước thải vào ba con sông (Giá, Rế, Đa Độ). Nhưng không hiểu vì vô tình hay cố ý mà cả người dân lẫn các cơ sở sản xuất, doanh nghiệp đều bỏ ngoài tai quy định này, vi phạm vẫn ngang nhiên diễn ra.

Giang Nam – Phương Thanh