Sơn La: Tiếp thêm sức mạnh để Ngọc Chiến đứng dậy sau lũ dữ
(PLVN) - Giữa khung cảnh ngổn ngang, điều dễ nhận thấy nhất không chỉ là sự tàn phá của thiên tai, mà còn là hình ảnh cán bộ, chiến sĩ, lực lượng dân quân và người dân cùng chung tay dọn dẹp bùn đất, dựng lại nhà cửa, sẻ chia từng bữa cơm, từng chiếc chăn, từng lời động viên. Chính sự đồng lòng ấy đang tiếp thêm sức mạnh để Ngọc Chiến từng bước vượt qua mất mát.
Những ngày sau trận mưa lũ lịch sử đêm 16, rạng sáng 17/7, khi nước đã rút dần khỏi các bản làng của xã Ngọc Chiến, tỉnh Sơn La, khung cảnh để lại vẫn khiến nhiều người không khỏi xót xa. Bùn đất phủ kín nền nhà, những đống gỗ, đá ngổn ngang trước sân, nhiều mái nhà bị xô lệch, đổ sập. Trên những con đường dẫn vào các bản Kẻ, Lọng Cang, Đông Xuông, dấu tích của dòng lũ vẫn hiện rõ qua những mảng taluy bị khoét sâu, những tảng đá lớn nằm chắn ngang đường.
Những bản làng oằn mình sau dòng lũ
Theo người dân địa phương, trận mưa kéo dài suốt nhiều giờ khiến nước từ các khe suối dâng lên rất nhanh. Từ trên các sườn núi cao, đất đá theo dòng nước đổ xuống với sức mạnh khủng khiếp, cuốn theo cây cối, bùn đất tràn vào khu dân cư.
Ở các bản Kẻ, Lọng Cang và Đông Xuông, nhiều hộ dân gần như không kịp trở tay. Chỉ trong thời gian ngắn, nước lũ đã tràn vào nhà, cuốn phăng nhiều tài sản, vùi lấp sân vườn, chuồng trại. Có những căn nhà bị đất đá bồi lấp gần kín tầng một, có những ngôi nhà bị đổ sập hoàn toàn, chỉ còn lại nền móng.
Khó khăn không chỉ dừng ở nhà ở. Sau mưa lũ, nhiều diện tích lúa, ngô, sắn đang chuẩn bị cho thu hoạch bị vùi lấp hoặc cuốn trôi. Nhiều ao nuôi cá bị nước lũ phá vỡ bờ, hàng chục tấn cá theo dòng nước mất trắng. Những thiệt hại ấy đồng nghĩa với việc nhiều gia đình mất đi nguồn thu nhập chính cho cả năm.
Ông Lù Văn Quí, Chủ tịch UBND xã Ngọc Chiến cho biết: Trận mưa lớn kéo dài đã gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng trên địa bàn. Thiên tai không chỉ ảnh hưởng đến nhà ở và sản xuất của người dân mà còn làm hư hỏng nhiều công trình hạ tầng thiết yếu như đường giao thông, công trình thủy lợi, hệ thống điện và nước sinh hoạt…
Theo thống kê của UBND xã Ngọc Chiến, toàn xã có 49 ngôi nhà bị ảnh hưởng, trong đó 11 nhà bị bồi lấp, đổ sập, 21 nhà phải di dời khẩn cấp do nguy cơ sạt lở taluy dương và 17 nhà nằm trong khu vực có nguy cơ sạt lở cao. Đáng lo ngại hơn, mưa lũ đã gây ra 59 điểm sạt lở trên tuyến tỉnh lộ 109, làm giao thông nhiều thời điểm bị chia cắt. Hệ thống thủy lợi, điện và cấp nước sinh hoạt ở nhiều khu vực cũng bị hư hỏng nặng. Tổng thiệt hại bước đầu được ước tính khoảng 101,3 tỷ đồng. Con số thống kê có thể cho thấy quy mô thiệt hại, nhưng phía sau đó là biết bao câu chuyện về những gia đình mất nhà, mất tài sản, mất kế sinh nhai chỉ sau một đêm mưa lũ.
Khi cả cộng đồng cùng chung sức
Trong khó khăn, điều khiến nhiều người dân cảm nhận rõ nhất là sự có mặt rất sớm của chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng. Ngay sau khi thiên tai xảy ra, Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự xã Ngọc Chiến duy trì trực 24/24 giờ để theo dõi diễn biến thời tiết, chỉ đạo ứng phó và triển khai các biện pháp khắc phục hậu quả. Các thành viên Ban Chỉ huy được phân công phụ trách từng bản, trực tiếp xuống cơ sở nắm tình hình, thống kê thiệt hại và huy động lực lượng tại chỗ hỗ trợ người dân.
Theo ông Lù Văn Quí, ưu tiên hàng đầu là bảo đảm an toàn tính mạng cho người dân. Những hộ nằm trong vùng có nguy cơ sạt lở được vận động di dời ngay trong đêm hoặc sáng sớm khi thời tiết cho phép. Song song với đó là việc tổ chức hỗ trợ các gia đình bị thiệt hại, khẩn trương khơi thông các tuyến đường để bảo đảm việc đi lại và tiếp cận các khu vực bị cô lập.
Khoảng 250 lượt người gồm Công an xã, Ban Chỉ huy Quân sự xã, lực lượng an ninh trật tự ở các bản, dân quân, cán bộ, công chức và người dân đã được huy động tham gia khắc phục hậu quả. Ở nhiều điểm sạt lở, các lực lượng thay nhau dùng cuốc, xẻng dọn bùn đất, khiêng từng tảng đá lớn, hỗ trợ người dân di chuyển tài sản còn lại. Những chiếc máy xúc được điều động khẩn trương san gạt đất đá, mở đường tạm để người dân có thể lưu thông và vận chuyển nhu yếu phẩm.
Không khí khẩn trương ấy diễn ra từ sáng sớm đến tối muộn. Người góp công, người góp sức, người nấu cơm tiếp tế cho lực lượng làm nhiệm vụ. Trong gian khó, tinh thần tương thân, tương ái của cộng đồng càng được thể hiện rõ nét.
Những món quà nhỏ, ý nghĩa lớn
Không chỉ tập trung khắc phục hạ tầng, cấp ủy và chính quyền địa phương còn đặc biệt quan tâm động viên các hộ bị thiệt hại nặng. Thường trực Đảng ủy, HĐND, UBND và Ủy ban MTTQ Việt Nam xã đã thành lập 4 tổ công tác trực tiếp xuống các bản để thăm hỏi, động viên và trao hỗ trợ ban đầu cho các gia đình chịu ảnh hưởng nặng nhất của thiên tai. Tổng số tiền hỗ trợ bước đầu là 11 triệu đồng. Giá trị vật chất tuy không lớn so với những mất mát mà người dân phải gánh chịu, nhưng đó là sự sẻ chia kịp thời, giúp các hộ dân vơi bớt khó khăn trong những ngày đầu sau thiên tai.
Nhiều người dân cho biết điều khiến họ xúc động không chỉ là những phần quà hay khoản hỗ trợ, mà là việc cán bộ địa phương có mặt ngay khi cần nhất, cùng dọn bùn đất, giúp chuyển đồ đạc, hỏi han, động viên từng gia đình.
Ở vùng cao như Ngọc Chiến, nơi nhiều bản cách xa trung tâm, giao thông còn khó khăn, sự hiện diện kịp thời của chính quyền càng mang ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là trách nhiệm trong công tác phòng, chống thiên tai mà còn là sự đồng hành với người dân trong những thời điểm gian nan nhất.
Mưa lũ rồi sẽ qua, những tuyến đường sẽ được sửa chữa, nhà cửa sẽ dần được dựng lại. Nhưng những thiệt hại mà thiên tai để lại sẽ cần nhiều thời gian mới có thể khắc phục hoàn toàn.
Thiên tai có thể cuốn trôi nhiều tài sản, nhưng không thể cuốn đi tinh thần đoàn kết “Lá lành đùm lá rách” của người dân. Chính sự chung sức ấy đang giúp Ngọc Chiến từng bước hồi sinh sau mưa lũ, để những bản làng vùng cao sớm trở lại nhịp sống bình yên, tiếp tục xây dựng cuộc sống mới trên chính mảnh đất đã gắn bó bao đời.