Sơn La ban hành Bộ tiêu chí xã nông thôn mới

Theo Quyết định số 52/2026/QĐ-UBND của UBND tỉnh Sơn La, Bộ tiêu chí xã nông thôn mới gồm 10 nhóm, tập trung vào các lĩnh vực: quy hoạch; hạ tầng kinh tế - xã hội; phát triển kinh tế nông thôn; đào tạo nguồn nhân lực; văn hóa, giáo dục, y tế; giảm nghèo và an sinh xã hội; khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; môi trường và cảnh quan; xây dựng hệ thống chính trị, hành chính công; tiếp cận pháp luật, an ninh và quốc phòng.

Các tiêu chí mới được áp dụng từ ngày 8/9/2026, hướng tới nâng cao chất lượng hạ tầng, thu nhập, môi trường và đời sống người dân khu vực nông thôn.

Một điểm đáng chú ý là các tiêu chí được xây dựng theo từng nhóm xã, phù hợp hơn với điều kiện thực tế. Trong lĩnh vực hạ tầng, 100% đường xã phải đạt chuẩn theo quy hoạch, trong đó ít nhất 50% chiều dài đường xã được trồng cây xanh dọc tuyến. Hệ thống giao thông nông thôn phải bảo đảm kết nối và được bảo trì hằng năm.

Ở lĩnh vực kinh tế, tốc độ tăng thu nhập bình quân đầu người trong năm báo cáo phải đạt từ 9,5% trở lên. Mỗi xã phải có ít nhất một vùng nguyên liệu tập trung đối với cây trồng hoặc vật nuôi chủ lực, gắn với chứng nhận chất lượng, chế biến và tiêu thụ ổn định theo chuỗi giá trị. Các địa phương cũng được yêu cầu phát triển mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.

Chuyển đổi số tiếp tục là một yêu cầu quan trọng trong xây dựng nông thôn mới. Mỗi xã phải có ít nhất một điểm bưu chính công cộng có khả năng hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Tỷ lệ hồ sơ công việc về nông nghiệp và môi trường được xử lý trên môi trường điện tử, sử dụng chữ ký số chuyên dùng công vụ phải đạt từ 70% đến 95%, tùy nhóm xã. 100% thủ tục hành chính về nông nghiệp và môi trường phải được cung cấp dịch vụ công trực tuyến.

Các tiêu chí mới cũng đặt yêu cầu cao hơn đối với môi trường và chất lượng cuộc sống. Tỷ lệ hộ được sử dụng nước sạch theo quy chuẩn phải đạt tối thiểu 80% ở xã nhóm 1, 70% ở nhóm 2 và 40% ở nhóm 3; bình quân các xã đạt từ 65% trở lên. Ít nhất 80% chất thải rắn sinh hoạt phải được phân loại, thu gom và xử lý; tỷ lệ chôn lấp trực tiếp không quá 50% tổng lượng chất thải phát sinh.

Cùng với Bộ tiêu chí xã nông thôn mới, Sơn La sẽ thí điểm xây dựng xã nông thôn mới hiện đại với 8 nhóm tiêu chí. Xã được lựa chọn phải đạt chuẩn nông thôn mới và đầy đủ mức chuẩn của xã nhóm 1; thu nhập bình quân đầu người cao hơn ít nhất 10% so với mức áp dụng đối với xã nhóm 1 cùng thời điểm.

Đáng chú ý, 100% thôn phải có hạ tầng băng rộng cố định và di động tốc độ cao; xã có ít nhất một mô hình nông nghiệp thông minh và một sản phẩm OCOP từ 4 sao trở lên còn thời hạn công nhận. Ít nhất 80% doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuyển đổi số, 100% trường học áp dụng nền tảng số trong quản lý, giảng dạy và học tập.

Về xã hội, tỷ lệ nghèo đa chiều không quá 1%; ít nhất 50% lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ. Các tiêu chí về văn hóa, môi trường cũng được nâng lên, trong đó ít nhất 85% hộ sử dụng nước sạch, 85% chất thải rắn sinh hoạt được phân loại, thu gom và xử lý theo quy định.

UBND các xã có trách nhiệm tổ chức triển khai, tự đánh giá, hoàn thiện hồ sơ minh chứng và lấy ý kiến về sự hài lòng của người dân. Kết quả xây dựng nông thôn mới được công khai tại địa phương và cập nhật định kỳ trên Cổng thông tin điện tử tỉnh.

Việc ban hành bộ tiêu chí mới được kỳ vọng tạo khung đánh giá thống nhất, đồng thời chuyển trọng tâm xây dựng nông thôn mới từ phát triển hạ tầng đơn thuần sang nâng cao thu nhập, chất lượng dịch vụ, môi trường sống và mức độ tiếp cận công nghệ của người dân. Qua đó, từng bước hình thành những vùng nông thôn Sơn La phát triển đồng đều, hiện đại và bền vững hơn trong giai đoạn 2026-2030.