Sớm có cơ chế đặc thù, tạo đột phá phát triển kinh tế biển tại Bạch Long Vĩ

Bạch Long Vĩ có vị trí chiến lược trong phát triển kinh tế biển, bảo đảm chủ quyền an ninh quốc gia trên biển. Tuy nhiên, do địa hình cách trở và việc đầu tư chưa tương xứng, tiềm năng, thế mạnh của huyện đảo chưa được khai thác và phát triển  xứng tầm. Trong chuyến khảo sát và làm việc với lãnh đạo huyện Bạch Long Vĩ  mới đây, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên- Môi trường Phạm Khôi Nguyên và Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Thành thống nhất quan điểm, cần sớm có cơ chế, chính sách phát triển đặc thù cho huyện đảo để thu hút đầu tư, xây dựng Bạch Long Vĩ thành mô hình đột phá về phát triển kinh tế biển.

Thực địa “vùng đất vàng”

Bộ trưởng Bộ Tài nguyên - Môi trường Phạm Khôi Nguyên lần đầu đặt chân lên đảo Bạch Long Vĩ không khỏi ngỡ ngàng trước vẻ đẹp của hòn đảo “đuôi rồng trắng”. Tuy nhiên, ông cũng ngạc nhiên trước những khó khăn về hạ tầng, cơ sở vật chất, hệ thống giao thông, điện, nước ngọt…, ảnh hưởng đến sản xuất, sinh hoạt của quân và dân huyện đảo. Bộ trưởng cho rằng, vị trí đắc địa tạo cho Bạch Long Vĩ trở thành “vùng đất vàng” với giá trị chẳng kém  “đất Hà Nội”, lại sẵn có tiềm năng phát triển kinh tế biển như nuôi trồng, đánh bắt, dịch vụ thủy sản; dịch vụ du lịch… Quỹ đất huyện đảo “hiếm” nên “quý” là điều dễ hiểu. Do vậy, muốn phát triển đột phá kinh tế biển ở đây, theo Bộ trưởng, vấn đề quan trọng hàng đầu  là sớm quy hoạch đất đai, tiết kiệm từng mét đất ngay từ bây giờ.

Dù chưa khai thác, phát huy xứng tầm vị thế “vùng đất vàng” và còn đó những khó khăn, thách thức, nhưng ở Bạch Long Vĩ đang mọc lên nhiều công trình khang trang, bề thế, từ hệ thống giao thông đến nhà xưởng, cơ quan, trường học, trạm y tế…. Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch UBND huyện Cao Xuân Liên cho biết: 17 năm xây dựng và phát triển, huyện đảo Bạch Long Vĩ có những đổi thay to lớn, mỗi năm thu hút hàng nghìn tàu cá, với hàng chục tấn hàng hóa, giá trị hàng nghìn tỷ đồng. Huyện đẩy mạnh phát triển kinh tế với  khuyến khích và nhân rộng mô hình nuôi bào ngư, thủy sản, tiến tới phát triển du lịch biển. Tất cả hướng  tới mục tiêu xây dựng  Bạch Long Vĩ trở thành trung tâm chế biến, nuôi trồng và dịch vụ hậu cần nghề cá cho các tỉnh ven biển Bắc Bộ; phát triển dịch vụ du lịch, hàng hải, dầu khí và tìm kiếm cứu nạn; bảo đảm quốc phòng an ninh và lợi ích quốc gia trên biển. Tuy nhiên, giao thông ra đảo vẫn còn khan hiếm, 2 chuyến tàu mỗi tháng là quá ít. Nước sinh hoạt luôn trong điều kiện khó khăn, phải chở từ đất liền ra bởi chưa có hệ thống xử lý nước biển thành nước sinh hoạt. Nguồn điện trên đảo phụ thuộc hoàn toàn vào hai máy phát điêden, thất thường lúc có lúc không vì máy hỏng hoặc phải bảo dưỡng.

Bạch Long Vĩ được đầu tư xây dựng âu cảng, nhưng trước sự quá tải và những bất cập vì sóng lớn gây khó trong quá trình khai thác, phục vụ tránh trú bão của tàu thuyền. Thực tế này đòi hỏi bức thiết hơn trong việc bố trí vốn xây dựng khu neo đậu tránh trú bão phía Tây bắc, nhất là khi dự án này có quy hoạch và được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Mô hình đột phá phát triển kinh tế biển

Tiềm năng, thế mạnh của “vùng đất vàng” đã rõ, nhưng thực tế phát triển chưa tương xứng cho thấy cần có sự thay đổi trong chính sách, cơ chế quản lý, khai thác và phát triển biển đảo, trong đó những huyện đảo như Bạch Long Vĩ cần  có cơ chế, chính sách đặc thù. Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên cho biết: “Trăm nghe không bằng một thấy. Qua khảo sát thực tế nơi đây càng thôi thúc quyết tâm và trách nhiệm của Bộ Tài nguyên - Môi trường cũng như các bộ, ngành liên quan và thành phố Hải Phòng sớm nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách đặc thù cho huyện đảo theo hướng mô hình đột phá về phát triển kinh tế biển nơi đây”. Nhiều thành viên trong đoàn công tác của Bộ Tài nguyên và Môi trường đồng tình với kiến nghị của huyện Bạch Long Vĩ về cơ chế chính sách ưu đãi đặc biệt để thu hút các doanh nghiệp đầu tư ra đảo. Muốn vậy, ngay từ bây giờ cần triển khai thành lập chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và PTNT tại huyện, tạo thuận lợi trong huy động và lưu thông nguồn vốn .

Với vai trò giúp Chính phủ xây dựng quan điểm, mục tiêu quản lý nhà nước tổng hợp và thống nhất về biển, hải đảo, Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên đề nghị chọn Hải Phòng làm điểm trong triển khai cơ chế, chính sách về biển đảo. Hiện thực hóa quan điểm này, Bộ trưởng chỉ đạo sớm thành lập 28 chi cục biển và hải đảo, trong đó có Hải Phòng; bố trí cán bộ chuyên trách quản lý tổng hợp và thống nhất về biển, đảo tại Bạch Long Vĩ. Năm 2011, Bộ Tài nguyên và Môi trường tiến hành điều tra hệ thống nước ngầm ở đảo; hỗ trợ đầu tư dự án năng lượng gió và mặt trời, xử lý chất thải rắn trên đảo.

Về lâu dài, để quản lý và khai thác hiệu quả vùng biển, đảo Bạch Long Vĩ, làm thí điểm cho cả nước, Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên khẳng định, Bộ sẽ tập trung  điều tra về biển, triển khai quy hoạch biển để có ngân hàng dữ liệu đầy đủ, tạo quy tắc trong quản lý, khai thác, đi lại trên biển cũng như tạo nguồn nhân lực phục vụ quản lý và khai thác biển đảo, trong đó có Bạch Long Vĩ. Theo Bộ trưởng, Bạch Long Vĩ cần được hỗ trợ đầu tư phát triển du lịch dịch vụ, nối tuyến du lịch Hải Phòng- Cát Bà- Bạch Long Vĩ; xây dựng trạm đỗ máy bay du lịch loại nhỏ, máy bay trực thăng tại đảo./.

Văn Lượng