Sở Tư pháp Tây Ninh: Tạo đột phá từ công tác xây dựng và thi hành pháp luật

Hoàn thiện thể chế, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật sau sáp nhập

Ngày 1/7/2025, Sở Tư pháp tỉnh Tây Ninh được thành lập trên cơ sở hợp nhất Sở Tư pháp tỉnh Long An và Sở Tư pháp tỉnh Tây Ninh trước đây. Việc sắp xếp tổ chức bộ máy, mở rộng phạm vi quản lý và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp đặt ra yêu cầu cấp thiết trong công tác xây dựng, kiểm tra, rà soát và tổ chức thi hành pháp luật.

Trong điều kiện khối lượng công việc lớn, nhiều quy định pháp luật chịu tác động trực tiếp từ việc sắp xếp đơn vị hành chính, Sở Tư pháp đã chủ động tham mưu Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh triển khai đồng bộ các nhiệm vụ trọng tâm, bảo đảm hệ thống văn bản quy phạm pháp luật được vận hành thống nhất, hạn chế phát sinh khoảng trống pháp lý.

Đặc biệt, thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, Sở Tư pháp đã phối hợp tham mưu Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Chương trình số 06-CTr/TU ngày 27/10/2025 và UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 2808/KH-UBND ngày 24/12/2025 để cụ thể hóa các nhiệm vụ, giải pháp phù hợp với tình hình thực tiễn địa phương.

Theo đó, 7 nhóm nhiệm vụ với 33 nhiệm vụ cụ thể được triển khai, xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị; hoàn thành 3/3 nhiệm vụ có thời hạn và tiếp tục thực hiện 30 nhiệm vụ thường xuyên.

Một trong những kết quả nổi bật là công tác thẩm định văn bản quy phạm pháp luật tiếp tục được nâng cao về chất lượng. Theo báo cáo thành tích của Sở Tư pháp tỉnh Tây Ninh, từ ngày 1/7/2025 đến ngày 30/9/2026, Sở đã tổ chức thẩm định 357 dự thảo văn bản quy phạm pháp luật, trong đó năm 2025 có 132 dự thảo và 9 tháng đầu năm 2026 có 225 dự thảo.

Quá trình thẩm định chú trọng tính hợp hiến, hợp pháp, sự thống nhất với hệ thống pháp luật, tính khả thi và những tác động đối với người dân, doanh nghiệp. Đồng thời, tăng cường kiểm soát các quy định có nguy cơ gây khó khăn, phát sinh thủ tục hành chính hoặc chi phí tuân thủ không cần thiết.

Đáng chú ý, tại thời điểm sáp nhập, hai tỉnh Long An và Tây Ninh trước đây có tổng cộng 323 nghị quyết và 616 quyết định quy phạm pháp luật còn hiệu lực. Qua rà soát, các cơ quan chức năng đã xác định 194 nghị quyết và 300 quyết định được lựa chọn tiếp tục áp dụng trên địa bàn tỉnh Tây Ninh mới.

Đến thời điểm báo cáo, tỉnh đã xử lý 167 nghị quyết và 234 quyết định theo các hình thức phù hợp, góp phần khắc phục những quy định chồng chéo, mâu thuẫn hoặc không còn phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy mới.

Những kết quả này không chỉ thể hiện khối lượng công việc chuyên môn lớn mà còn cho thấy vai trò của Sở Tư pháp trong việc tham mưu bảo đảm tính liên tục của hoạt động quản lý nhà nước, giữ ổn định môi trường pháp lý, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.

Cùng với đó, Sở Tư pháp đã hoàn thành cập nhật 323 văn bản quy phạm pháp luật được ban hành trong giai đoạn báo cáo vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật, góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch và tạo thuận lợi cho việc tra cứu, khai thác, áp dụng pháp luật.

Đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, hướng mạnh về cơ sở

Song song với hoàn thiện thể chế, Sở Tư pháp tỉnh Tây Ninh chú trọng đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng thiết thực, có trọng tâm, trọng điểm, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và lựa chọn hình thức phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Với vai trò cơ quan thường trực Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh, Sở đã tham mưu tổ chức 8 hội nghị trực tuyến triển khai các văn bản pháp luật mới, thu hút 28.194 lượt đại biểu tham dự; cấp phát 170.340 đầu sách, tài liệu pháp luật; tổ chức 4 cuộc thi viết tìm hiểu pháp luật với khoảng 112.000 lượt bài tham gia.

Đặc biệt, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật được triển khai hướng mạnh về cơ sở, chú trọng các nhóm đối tượng như học sinh, công nhân, phụ nữ, người dân tại các xã biên giới và những nhóm có nhu cầu tiếp cận thông tin pháp luật đặc thù.

Thực hiện Đề án “Chuyển đổi số trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật giai đoạn 2025–2030”, Sở Tư pháp đã đẩy mạnh tổ chức các cuộc thi trực tuyến, tăng cường truyền thông pháp luật trên nền tảng số, từng bước đổi mới phương thức tiếp cận và tương tác với người dân.

Tiêu biểu, cuộc thi trực tuyến tìm hiểu pháp luật về bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026–2031 thu hút 47.818 thí sinh với 78.047 lượt thi.

Bên cạnh đó, Sở Tư pháp phối hợp với các cơ quan báo chí, truyền thông của tỉnh thực hiện các chương trình tuyên truyền pháp luật, đăng tải 1.440 tin, bài, video clip, infographic và các sản phẩm hỏi - đáp pháp luật trên nền tảng điện tử.

Việc đa dạng hóa nội dung và hình thức tuyên truyền góp phần đưa pháp luật đến gần hơn với người dân, nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật và tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai các chủ trương, chính sách tại địa phương.

Chủ động đồng hành, tháo gỡ khó khăn cho chính quyền cơ sở

Trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc phân định thẩm quyền, thống nhất nghiệp vụ và giải quyết những vấn đề phát sinh trong thực tiễn đặt ra yêu cầu cao đối với ngành Tư pháp.

Xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, Sở Tư pháp tỉnh Tây Ninh đã tăng cường phối hợp với các sở, ngành và chính quyền địa phương, tổ chức các hoạt động tập huấn, hướng dẫn chuyên môn, kịp thời giải đáp khó khăn trong quá trình tổ chức thi hành pháp luật.

Theo báo cáo, Sở đã tham mưu tổ chức 6 hội nghị triển khai pháp luật trực tuyến đến cấp xã; 14 hội nghị tập huấn công tác hòa giải ở cơ sở và 7 hội nghị tập huấn công tác chuẩn tiếp cận pháp luật.

Đặc biệt, việc tổ chức hội nghị tập huấn kết nối đến 96 điểm cầu xã, phường đã góp phần mở rộng phạm vi tiếp cận, tiết kiệm thời gian, chi phí và bảo đảm các nội dung hướng dẫn nghiệp vụ được triển khai thống nhất.

Trong công tác pháp chế, Sở Tư pháp từng bước chuyển từ phương thức chủ yếu thẩm định hồ sơ khi được chuyển đến sang tăng cường phối hợp, hướng dẫn và tháo gỡ vướng mắc ngay từ quá trình xây dựng chính sách, giúp các cơ quan chuyên môn chủ động hơn trong thực hiện nhiệm vụ.

Bên cạnh đó, công tác theo dõi tình hình thi hành pháp luật được quan tâm triển khai ở những lĩnh vực liên quan trực tiếp đến đời sống và hoạt động sản xuất, kinh doanh như phòng cháy, chữa cháy; bảo vệ nguồn nước; cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất và phát triển kinh tế tuần hoàn.

Thông qua các hoạt động khảo sát, tọa đàm, hội thảo và phối hợp với những đơn vị chuyên môn thuộc Bộ Tư pháp, các khó khăn, bất cập từng bước được nhận diện, tổng hợp, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết.

Cùng với đó, Sở Tư pháp tích cực tham mưu hoàn thiện cơ chế bảo đảm nguồn lực cho công tác xây dựng và thi hành pháp luật. Theo báo cáo thành tích, dự kiến kinh phí bố trí cho công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật trên địa bàn tỉnh năm 2026 là 85 tỷ đồng.

Trong năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026, nguồn ngân sách nhà nước dành cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, hòa giải ở cơ sở, chuẩn tiếp cận pháp luật và hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa đạt hơn 12,16 tỷ đồng.

Việc quan tâm nguồn lực, nâng cao chất lượng đội ngũ và đổi mới phương thức làm việc là những điều kiện quan trọng để hoạt động xây dựng, tổ chức thi hành pháp luật từng bước đáp ứng tốt hơn yêu cầu thực tiễn.

Phát huy vai trò tham mưu, đưa pháp luật trở thành động lực phát triển

Trao đổi với Báo Pháp luật Việt Nam về những yếu tố then chốt giúp Sở Tư pháp tỉnh Tây Ninh đạt được kết quả trong công tác xây dựng và thi hành pháp luật, đồng chí Phan Thị Mỹ Dung, Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Tây Ninh, nhấn mạnh ba yếu tố cốt lõi: nhận thức đầy đủ vai trò của hệ thống pháp luật; phát huy tinh thần chủ động, trách nhiệm trong tham mưu; tăng cường phối hợp đồng bộ và hỗ trợ nghiệp vụ sâu sát, thực chất.

Theo đồng chí Phan Thị Mỹ Dung, trước hết phải nhận thức sâu sắc vai trò, ý nghĩa quyết định của hệ thống văn bản quy phạm pháp luật địa phương đối với hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, điều hành phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Từ đó, Sở Tư pháp luôn bám sát chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, quy định của Trung ương và tình hình thực tiễn địa phương để tham mưu xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, khả thi, đáp ứng yêu cầu phát triển.

Đặc biệt, tinh thần chủ động, trách nhiệm được xác định là một trong những yếu tố quan trọng trong công tác tham mưu.

“Sở không chờ phát sinh vướng mắc mới xử lý mà chủ động rà soát, nhận diện vấn đề từ sớm, kịp thời đề xuất giải pháp, nhất là trong quá trình sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp; chú trọng nâng cao chất lượng thẩm định, rà soát, xử lý văn bản, góp phần tháo gỡ những điểm nghẽn pháp lý”, đồng chí Phan Thị Mỹ Dung chia sẻ.

Cùng với đó, sự phối hợp chặt chẽ giữa Sở Tư pháp với các sở, ngành, địa phương được thực hiện ngay từ khâu xây dựng đến thẩm định, rà soát và xử lý văn bản; thường xuyên đôn đốc tiến độ, hướng dẫn nghiệp vụ, kiểm tra việc thực hiện và kịp thời giải đáp những khó khăn, vướng mắc, đặc biệt tại cấp xã.

Theo Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Tây Ninh, ba yếu tố trên có mối quan hệ chặt chẽ, giúp Sở phát huy vai trò tham mưu, cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị, đưa pháp luật thực sự trở thành nền tảng cho quản lý hiệu quả, tháo gỡ điểm nghẽn và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Nhìn lại giai đoạn 2025–2026, những kết quả đạt được của Sở Tư pháp tỉnh Tây Ninh là sự nỗ lực của tập thể lãnh đạo, công chức, viên chức trong toàn ngành, dưới sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Bộ Tư pháp, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh cùng sự phối hợp của các sở, ngành và địa phương.

Từ công tác xây dựng, thẩm định, kiểm tra, rà soát văn bản quy phạm pháp luật đến tổ chức thi hành pháp luật, phổ biến, giáo dục pháp luật, chuyển đổi số và hỗ trợ chính quyền cơ sở, Sở Tư pháp đã từng bước khẳng định vai trò cơ quan tham mưu pháp lý quan trọng trong quá trình phát triển của tỉnh Tây Ninh sau sáp nhập.

Trong giai đoạn tiếp theo, yêu cầu đặt ra đối với ngành Tư pháp không chỉ là tiếp tục nâng cao chất lượng xây dựng văn bản quy phạm pháp luật mà còn phải tăng cường hiệu quả tổ chức thi hành, chủ động tháo gỡ những rào cản pháp lý, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và phát huy vai trò của pháp luật trong kiến tạo phát triển.

Từ những kết quả bước đầu sau sáp nhập, với tinh thần chủ động trong tham mưu, chặt chẽ trong xây dựng pháp luật và trách nhiệm trong tổ chức thi hành, Sở Tư pháp tỉnh Tây Ninh đang tiếp tục hướng tới mục tiêu xây dựng hệ thống pháp luật địa phương đồng bộ, minh bạch, khả thi; đưa pháp luật thực sự trở thành nền tảng bảo đảm hiệu lực quản lý nhà nước, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhân dân, đồng thời tạo động lực cho sự phát triển bền vững của địa phương.