Sinh vật cảnh Hải Phòng thời hội nhập
Hải An
“Cái đẹp, cái thánh thiện, cái thực mà như ảo…tất cả hợp thành giá trị của sinh vật cảnh mà con người từ thế hệ này qua thế hệ khác tiếp nhận, hưởng thụ, biến đổi, mô phỏng, hoàn thiện theo sự phát triển của trình độ nhận thức và đời sống xã hội…”- Một nhà nghiên cứu văn hóa đã nhận xét như vậy …
Từ thú chơi tao nhã
Ông Nguyễn Quang Úc ở ngõ 27 Chợ Con, một trong những người có tiếng trong làng sinh vật cảnh Hải Phòng, cho biết, ngày ông còn công tác trong ngành hàng hải, được đi nhiều nơi, thăm thú nhiều cảnh đẹp của đất nước, tình yêu thiên nhiên trong ông lớn dần. Đến tuổi nghỉ hưu, có điều kiện và thời gian rảnh rỗi, ông thu nhỏ hình ảnh của tự nhiên trong ngôi nhà mình bằng vườn sinh vật cảnh. Hiện, trong vườn có hòn non bộ to, đẹp vào bậc nhất, nhì thành phố. Ông còn sưu tầm được nhiều loại hoa phong lan, cây cảnh, chim cảnh quý hiếm.
Cụ Phúc Ái ở phố Hạ Lý chuyên chơi trà mi, chim cảnh, tranh tre ghép; cụ Cung ở Đồ Sơn chuyên chơi phong lan; ông T. ở quận Hải An bỏ ra hàng trăm triệu đồng mua 2 cây “lão mai” 50 - 60 năm tuổi từ đất phương Nam đưa về trồng trong vườn nhà; ông D. ở quận Kiến An có lồng chim khuyên quý đáng giá hơn 10 triệu đồng…Đó là một số “đại gia” trong làng sinh vật cảnh mà tôi biết. Thú chơi sinh vật cảnh ngày nay dường như trở thành nhu cầu tất yếu của người Hải Phòng, bởi lẽ sinh vật cảnh không chỉ tạo không gian xanh mà còn làm cho con người và thiên nhiên gần gũi nhau hơn.
“Tôi chơi sinh vật cảnh đã hơn 10 năm.- anh Phạm Đức Bình ở phường Đằng Giang (Ngô Quyền) bộc bạch.- Ban đầu, tôi mua cây cảnh về để trang trí nhà cửa cho vui mắt. Nhưng lâu dần, tôi đam mê thú chơi này và coi nó như nhu cầu tự thân. Mỗi buổi sáng thức dậy, quanh ngôi nhà mình thoang thoảng hương thơm của hoa, cây cảnh, tiếng chim hót líu lo… tạo cho tôi thêm hứng khởi để bước vào một ngày làm việc mới.” Có lẽ vì vậy mà bất cứ loại cây cảnh nào trong vườn nhà, từ hàng rào dâm bụt, đến xanh, si, khế ngọt, thậm chí khóm hoa đồng hồ đều được anh Bình uốn, tỉa tạo dáng cầu kỳ.
… đến nghề kinh doanh hiệu quả
Dịp cuối năm, cảnh mua bán cây cảnh ở phường Dư Hàng Kênh (Lê Chân) nhộn nhịp hẳn lên. Ông Dương Văn Hiểu, Chủ tịch Hội làm vườn của phường cho biết: Trồng hoa, cây cảnh vốn là nghề đem lại thu nhập chính cho dân làng Dư Hàng Kênh. Mấy năm gần đây, tốc độ đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, diện tích đất trồng cây cảnh của Dư Hàng Kênh bị thu hẹp, nhưng nhiều người ở đây không bỏ nghề. Gia đình ông Vũ Hữu Văn có gần 1000 m2 đất trước đây chỉ trồng rau nay chuyển sang trồng hoa, cây cảnh cho thu nhập đáng kể.
Ở Hải Phòng, nghề sinh vật cảnh phát triển mạnh. Nhiều địa phương coi đó là nghề sản xuất chính, như: Dư Hàng Kênh (Lê Chân), Đằng Hải (Hải An), Đồng Thái, Hồng Thái, Lê Thiện…(An Dương), Chiến Thắng (An Lão)… Thủy Nguyên là nơi tích cực chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng mở rộng diện tích trồng hoa, cây cảnh. Hiện, huyện có 23 xã, thị trấn có nghề sinh vật cảnh, tiêu biểu như các xã Tân Dương, Hoa Động, thị trấn núi Đèo…Quận Kiến An có trang trại nuôi cá cảnh với quy mô 2,7 ha của ông Nguyễn Đức Hiển, mỗi năm đạt doanh thu hàng trăm triệu đồng.
Hiện, thành phố có 5 công ty TNHH chuyên kinh doanh sinh vật cảnh: Công ty TNHH Hoa Phượng, Công ty Môi trường xanh, Công ty TNHH Hội nghệ nhân Hải Phòng, Công ty Sinh vật cảnh Hải Phòng…Quản lý và phát triển các doanh nghiệp này là những người có nhiều kinh nghiệm về nghề sinh vật cảnh. Công ty TNHH Hoa Phượng trang trí toàn bộ cây cảnh tại khuôn viên tượng đài nữ tướng Lê Chân, Công ty Môi trường xanh trang trí hoa, cây cảnh cho Dự án đường Ngã Năm- Sân bay Cát Bi…
Phát triển sinh vật cảnh không thể tách rời giá trị văn hóa và kinh tế. Tuy nhiên, theo một số người có tâm huyết với nghề kinh doanh sinh vật cảnh, Hải Phòng chưa tạo ra được động lực và môi trường tốt để sinh vật cảnh khẳng định chỗ đứng của mình. Điều khiến ông Nguyễn Quang Úc băn khoăn là Hải Phòng chưa tổ chức được một hội chợ hay ngày hội có quy mô lớn và tầm cỡ như thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội, để từ đó những người có thú chơi sinh vật cảnh hoặc những người kinh doanh trong lĩnh vực này có cơ hội gặp gỡ, giao lưu, quảng bá nghệ thuật chơi sinh vật cảnh tới bạn bè trong nước và quốc tế. Bởi vậy, những người có thú chơi và kinh doanh sinh vật cảnh mong sự quan tâm của thành phố để thời mở cửa và hội nhập, sinh vật cảnh góp phần làm rạng rỡ, phong phú hơn cuộc sống, đồng thời cũng là nghề mang lại giá trị kinh tế như nhiều ngành nghề khác./.