Siết kỷ cương, chống gian lận công nghệ cao cho Kỳ thi THPT 2026

Khắc phục lỗ hổng thi cử, ngăn gian lận công nghệ cao

Chỉ thị nhấn mạnh, Kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học, giáo dục nghề nghiệp hằng năm không chỉ là nhiệm vụ trọng tâm của ngành Giáo dục mà còn là trách nhiệm chung của toàn bộ hệ thống chính trị, các bộ, ngành, địa phương và toàn xã hội. Đây là một trong những khâu quan trọng bảo đảm chất lượng giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực, củng cố niềm tin xã hội và tạo nền tảng phát triển quốc gia trong giai đoạn mới.

Những năm gần đây, công tác tổ chức thi và tuyển sinh đã có nhiều chuyển biến tích cực, ngày càng chuyên nghiệp, bài bản hơn. Tuy nhiên, thực tế vẫn tồn tại không ít thách thức, đặc biệt là tình trạng thí sinh sử dụng thiết bị công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo (AI) để gian lận; bất cập trong chấm thi tự luận tại một số địa phương; hiện tượng tuyển sinh vượt chỉ tiêu hoặc quy đổi điểm chưa hợp lý ở một số cơ sở đào tạo.

Trước bối cảnh đó, Chỉ thị 20 yêu cầu toàn bộ hệ thống quản lý phải chuyển từ tư duy tổ chức thi thông thường sang quản trị kỳ thi với tiêu chuẩn cao hơn, kiểm soát chặt hơn và ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số nhằm bảo vệ sự công bằng.

Một trong những điểm nổi bật nhất của Chỉ thị là yêu cầu các bộ, ngành, địa phương triển khai tổ chức kỳ thi theo tinh thần “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền. Đây được xem là cơ chế quản trị hiện đại, giúp phân công cụ thể trách nhiệm từng cấp, tránh tình trạng chồng chéo, đùn đẩy hoặc buông lỏng quản lý.

Bảo đảm đề thi chất lượng, thống nhất chuẩn đầu vào tuyển sinh

Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao vai trò trung tâm trong việc xây dựng đề thi bảo đảm chất lượng, độ phân hóa phù hợp, bảo mật tuyệt đối, đồng thời kiểm soát thống nhất chất lượng đầu vào trong tuyển sinh đại học và giáo dục nghề nghiệp. Đề thi không chỉ phục vụ xét tốt nghiệp mà còn phải cung cấp dữ liệu đáng tin cậy cho các cơ sở giáo dục đại học sử dụng trong tuyển sinh.

Đặc biệt, năm 2026 đánh dấu bước đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện trong tổ chức thi khi 100% thí sinh đăng ký dự thi trực tuyến, từng bước cấp bằng tốt nghiệp THPT số, tinh giản giấy tờ hành chính, giảm chi phí và áp lực cho người dân. Bộ GD&ĐT cũng phải chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó với sự cố an ninh mạng, lộ lọt dữ liệu và các rủi ro kỹ thuật trong bối cảnh số hóa toàn bộ quy trình.

Thủ tướng yêu cầu nâng cao toàn diện hiệu quả thanh tra, kiểm tra, giám sát ở tất cả các khâu trước, trong và sau kỳ thi. Trọng tâm là phòng ngừa gian lận công nghệ cao, đặc biệt với các thiết bị siêu nhỏ, AI hỗ trợ giải đề, truyền tin trái phép và các hình thức gian lận số ngày càng tinh vi.

Vai trò của chính quyền địa phương tiếp tục được nâng cao khi Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố phải chịu trách nhiệm toàn diện về công tác tổ chức kỳ thi tại địa phương mình. Điều này đồng nghĩa với việc mọi khâu từ dạy học, ôn tập, thi thử, coi thi, chấm thi, an ninh trường thi, hỗ trợ thí sinh khó khăn đến phòng chống dịch bệnh đều phải được kiểm soát chặt chẽ.

Không để thí sinh nào bị bỏ lại phía sau

Đặc biệt, Chính phủ yêu cầu không để bất kỳ học sinh nào bị bỏ lại phía sau vì điều kiện địa lý, kinh tế hay hoàn cảnh khó khăn. Học sinh ở miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, biên giới, hải đảo phải được hỗ trợ tối đa về đi lại, ăn ở và điều kiện dự thi.

Bộ Công an được giao nhiệm vụ bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn kỳ thi; chủ động phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi mua bán thiết bị gian lận, sử dụng AI hoặc công nghệ cao vi phạm quy chế thi. Đây được coi là bước siết mạnh chưa từng có nhằm đối phó với xu hướng gian lận ngày càng hiện đại.

Ban Cơ yếu Chính phủ, Bộ Y tế, các tập đoàn điện lực, viễn thông và bưu chính quốc gia cũng được huy động phối hợp đồng bộ nhằm bảo đảm hạ tầng kỹ thuật, bảo mật đề thi, điện lực, thông tin liên lạc và chăm sóc sức khỏe trong toàn bộ quá trình tổ chức.

Chỉ thị 20 thể hiện quyết tâm xây dựng hệ thống thi cử hiện đại, minh bạch, số hóa và đủ năng lực ngăn chặn gian lận công nghệ cao. Tinh thần xuyên suốt là đổi mới nhưng giữ ổn định, giảm áp lực nhưng bảo đảm chất lượng, ứng dụng công nghệ mạnh mẽ đi đôi với an toàn tuyệt đối. Kỳ thi năm 2026 vì thế không chỉ là kỳ thi quốc gia mà còn là phép thử quan trọng đối với năng lực quản trị giáo dục, chuyển đổi số và bảo đảm công bằng xã hội.