Siết chặt các hành vi tham nhũng để xóa tâm lý “chấp nhận đi tù”

(PLO) - Nhìn lại năm 2013 có thể nói là năm tập trung “đánh án” tham nhũng khi có nhiều vụ án nghiêm trọng, rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng được đưa ra xét xử.
Tuy nhiên, theo đánh giá của Thanh tra Chính phủ, số lượng các vụ việc bị phát hiện, bị điều tra, truy tố và xét xử là quá nhỏ, chưa tương xứng với tình hình tội phạm tham nhũng thực tế. Để đáp ứng tốt hơn yêu cầu đấu tranh phòng, chống tham nhũng ở nước ta, một trong những giải pháp quan trọng là nghiên cứu hoàn thiện quy định về hình sự hóa các hành vi tham nhũng.
Siết chặt các hành vi tham nhũng để xóa tâm lý “chấp nhận đi tù” ảnh 1
 Ông Vũ Việt Hùng (VKSNDTC): Đang có tâm lý chấp nhận
đi tù để có được tài sản
Chấp nhận đi tù để có được tài sản
Mặc dù Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm đến công tác đấu tranh phòng chống tệ nạn này nhưng tình hình tham nhũng ở Việt Nam chưa có dấu hiệu giảm. Liên tiếp các vụ việc gây thiệt hại lớn đã bị phát hiện, điều tra, truy tố, xét xử, điển hình là vụ tham nhũng đất đai tại Đồ Sơn và Quán Nam, Hải Phòng; vụ tham ô, cố ý làm trái và lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ tại Ban quản lý dự án di tích lịch sử chiến thắng Điện Biên Phủ; vụ Huỳnh Ngọc Sĩ nhận hàng trăm nghìn USD từ các nhà thầu Nhật Bản... 
Mới đây nhất là xét xử vụ Nguyễn Bi - nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc và Nguyễn Thanh Huyền - nguyên Phó Tổng Giám đốc kiêm Kế toán trưởng của Cty Vifon, TP.HCM đã lập chứng từ khống, chiếm đoạt hơn 20 tỷ đồng và không thu về cho Công ty 59,9 tỷ đồng nhằm chiếm đoạt khi cổ phần hóa Công ty này. Theo bản án tuyên ngày 27/11/2013 thì Bi lĩnh tổng cộng 22 năm tù, còn Huyền lĩnh tổng cộng 30 năm tù.
Số liệu của Cục Thống kê tội phạm (VKSNDTC) cho biết, trong khoảng 10 năm từ 2000 - 2010 đã đưa ra xét xử 6.714 bị cáo về các tội phạm tham nhũng, trong đó số bị cáo bị xét xử về tội tham ô tài sản chiếm tỷ lệ từ 65 - 80%. Theo số liệu thống kê của các cơ quan tố tụng hình sự, chỉ tính riêng 8 tháng đầu năm 2013, số vụ án tham nhũng bị phát hiện, truy tố có chiều hướng tăng lên với 367 vụ án, 840 bị can; VKSND các cấp đã truy tố 335 vụ, 803 bị can; TAND các cấp đã xét xử sơ thẩm 278 vụ, 584 bị cáo, trong đó tỷ lệ tội phạm nghiêm trọng, rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng chiếm 41,2%. 
Tuy nhiên, trong khi số tiền, tài sản sai phạm phát hiện rất lớn thì kiến nghị thu hồi của các cơ quan chức năng chỉ trên 30%, số thu hồi được trên thực tế còn thấp hơn nữa. Trong xử lý, các cơ quan chức năng còn áp dụng hình phạt chưa nghiêm. Khi xét xử, Tòa án thiên về áp dụng tình tiết giảm nhẹ nhiều, xử dưới khung, xử phạt tù nhưng cho hưởng án treo hoặc phạt cải tạo không giam giữ chiếm tỷ lệ cao (năm 2012 là 34,2%, 8 tháng đầu năm 2013 là 31,2%). 
Bản án của Tòa chưa thật sự quan tâm đến vấn đề thu hồi tài sản do phạm tội tham nhũng mà có. “Điều này đã và đang tạo nên một tâm lý chấp nhận phạm tội, chấp nhận đi tù để có được tài sản” - ông Vũ Việt Hùng (VKSNDTC) chua xót nhìn nhận.
Phải “xử” cả hối lộ về tinh thần
Tại Hội thảo hoàn thiện quy định của Bộ luật Hình sự (BLHS) về hình sự hóa các hành vi tham nhũng với sự tài trợ của UNDP, do Bộ Tư pháp tổ chức hôm qua (28/11), đa số đại biểu cho rằng, một nguyên nhân làm giảm hiệu quả của công cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng là vướng mắc về thể chế. 
Theo đó, BLHS hiện hành chưa đề cập đến các hành vi tham nhũng trong khu vực tư; chưa hình sự hóa hành vi làm giàu bất hợp pháp; chưa đặt vấn đề truy cứu trách nhiệm của pháp nhân... và đây là những hành vi cần được hình sự hóa theo yêu cầu của Công ước Liên Hợp quốc về chống tham nhũng mà Việt Nam đã trở thành thành viên chính thức từ ngày 18/9/2009.
Nhằm đáp ứng yêu cầu cấp thiết của thực tiễn cũng như bảo đảm tính tương thích với Công ước chống tham nhũng, ông Vũ Việt Hùng đề xuất nghiên cứu sửa đổi, bổ sung BLHS theo hướng mở rộng phạm vi chủ thể của tội phạm tham nhũng, không chỉ là công chức nhà nước mà cả đối với các công chức nước ngoài và công chức của các tổ chức quốc tế công; mở rộng phạm vi các tội phạm tham nhũng sang khu vực tư nhân, đặc biệt là các hành vi hối lộ và biển thủ tài sản trong khu vực tư; xem xét hình sự hóa hành vi làm giàu bất chính... 
Tán thành với ý kiến của ông Hùng, bà Phạm Thị Thu Hương (Bộ Ngoại giao) còn bổ sung: Tuy là vấn đề mới song cần nghiên cứu xây dựng các quy định về trách nhiệm hình sự của pháp nhân để có thể xử lý một cách thích đáng, tương xứng các hành vi phạm pháp của loại chủ thể này.
Cho rằng ở Việt Nam đã có dấu hiệu xuất hiện các hành vi tham nhũng các giá trị phi vật chất (như hối lộ tình dục, thăng chức...), ông Nguyễn Thanh Tân (Bộ Công an) kiến nghị nên hình sự hóa hành vi tham nhũng các giá trị phi vật chất. Ông Tân phân tích, hành vi đưa và nhận hối lộ các giá trị phi vật chất có tính nguy hiểm cho xã hội rất cao, phù hợp với đặc trưng của tội phạm như trực tiếp xâm hại hoạt động đúng đắn của cơ quan, tổ chức; thay đổi chức năng của cơ quan hành chính, phá vỡ thiết chế pháp luật và chế độ dân chủ... 
Thục Quyên
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Cần nhiều giải pháp nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật

Ông Đặng Thanh Sơn Cục trưởng Cục Quản lý xử lý vi phạm hành chính và theo dõi thi hành pháp luật, Bộ Tư pháp.
(PLVN) -Tổ chức thi hành pháp luật là vấn đề luôn được Đảng Cộng sản Việt Nam coi là vấn đề trọng tâm, có ý nghĩa then chốt trong quá trình xây dựng và phát triển của đất nước, đặc biệt là kể từ khi chúng ta thực hiện công cuộc đổi mới năm 1986 cho đến nay. Tại các văn kiện, nghị quyết của Đảng luôn có những nhận định, đánh giá về công tác này và từ đó có những chủ trương, định hướng lớn để Nhà nước thể chế hóa thành pháp luật để tổ chức thực hiện với mục đích đưa chủ trương, định hướng của Đảng thực sự đi vào cuộc sống, bảo đảm cho pháp luật được thực hiện nghiêm chỉnh trong đời sống xã hội.

Hơn nửa cuộc đời tâm huyết với nghề “gác cổng công lý”

Hơn nửa cuộc đời tâm huyết với nghề “gác cổng công lý”
(PLVN) - 20 năm gắn bó với nghề, Luật sư Nguyễn Thị Thu Hoài – Giám đốc Công ty Luật TNHH Thuế và Luật Hà Nội (Hanoi Tax & Law Firm) luôn tâm niệm: Nghề Luật sư không chỉ cần cái tâm, cái tầm mà còn cần cả sự sáng tạo, tiếp thu và lắng nghe. Luật sư không phải lúc nào cũng đọc, nêu những căn cứ pháp luật khô khan mà còn là sự thấu hiểu về cuộc sống, thấu hiểu hoàn cảnh của những con người khác nhau trong xã hội...

Cục Thi hành án dân sự Vĩnh Phúc đối thoại với các ngân hàng và tổ chức tín dụng

Cục Thi hành án dân sự Vĩnh Phúc đối thoại với các ngân hàng và tổ chức tín dụng
(PLVN) -Mới đây, Cục Thi hành án dân sự Vĩnh Phúc phối hợp với Ngân hàng Nhà nước CN Vĩnh Phúc tổ chức Hội nghị đối thoại với các ngân hàng và tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh về công tác THADS, nhằm thống nhất trong công tác phối hợp, giải quyết dứt điểm các vụ việc đang có khó khăn, vướng mắc.

Thiếu tá Nguyễn Khắc Hào, Phó Đồn trưởng Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Cầu Treo: Tỏa sáng giữa lằn ranh của sự sống và cái chết

Thiếu tá Nguyễn Khắc Hào, Phó Đồn trưởng Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Cầu Treo: Tỏa sáng giữa lằn ranh của sự sống và cái chết
(PLVN) - Những hiểm nguy luôn rình rập. Những cuộc đấu trí cam go, quyết liệt. H àng ngày, hàng giờ luôn phải đối mặt với lằn ranh của sự sống và cái chết khi đấu tranh với những tên tội phạm ma túy (TPMT) manh động, có vũ khí nóng nhưng nhiều năm qua, Thiếu tá Nguyễn Khắc Hào, Phó Đồn trưởng Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế (CKQT) Cầu Treo, Bộ đội Biên phòng (BĐBP) Hà Tĩnh đã cùng đồng đội lăn lộn khắp các bản làng, chủ động áp dụng các biện pháp nghiệp vụ, đấu tranh thắng lợi với TPMT.

Thứ trưởng Phan Chí Hiếu: Bắc Giang cần tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến sâu, rộng hơn nữa Luật Thủ đô

Toàn cảnh buổi làm việc của Đoàn công tác với UBND tỉnh Bắc Giang
(PLVN) -   Chiều nay (19/5), Đoàn Công tác của Bộ Tư pháp do Thứ trưởng Phan Chí Hiếu làm trưởng đoàn đã có buổi làm việc với UBND tỉnh Bắc Giang về tình hình triển khai thi hành Luật Thủ đô trên địa bàn tỉnh. Ông Mai Sơn – Uỷ viên BTV Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bắc Giang và đại diện các sở, ban, ngành tỉnh Bắc Giang cùng làm việc với đoàn.

Chi bộ Chi cục THADS quận Tân Bình đạt nhiều kết quả tích cực khi học và làm theo Bác Hồ

Chi bộ Chi cục THADS quận Tân Bình đạt nhiều kết quả tích cực khi học và làm theo Bác Hồ
(PLVN) - Việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh đã đi vào nề nếp, qua đó thúc đẩy việc nêu gương của đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý và người đứng đầu đơn vị; đồng thời tạo chuyển biến tích cực về lề lối, tác phong, hiệu quả làm việc trong đội ngũ Đảng viên, công chức Chi cục Thi hành án dân sự (THADS) quận Tân Bình (TP HCM)...