Show ca nhạc ngoại ở VN: Trông người mà ngẫm đến ta

Những “sô” ca nhạc “ngoại” với các ca sĩ, nhạc sĩ... tên tuổi của thế giới được tổ chức ở VN đã không còn xa lạ, như: Rain’s coming, My Chemical Romance, Hennessy Artistry 2008, các liên hoan nhạc, âm nhạc điện tử... và gần đây nhất là chương trình biểu diễn tại Hà Nội.

Chương trình đã diễn ra hơn 2 tuần nhưng dư âm của nó dường như vẫn “nghẹt thở” trong suy nghĩ của giới teen VN với hình ảnh quá tải về khán giả ở sân Mỹ Đình khiến hàng chục fan hâm mộ bị ngất. Trong khi đó, không ít chương trình ca nhạc khác diễn ra cùng thời điểm lại vắng khách đến bất thường. Lý do được chỉ ra chính là khoảng cách về công nghệ biểu diễn, về tính chuyên nghiệp của đội ngũ nghệ sĩ biểu diễn...

Khoảng cách về công nghệ biểu diễn

Các nghệ sỹ ngoại cùng chung giọng đem lại phần kết đẹp cho Đêm Nghệ Thuật Hennessy 6/10/2009, tại trung tâm hội nghị Quốc gia, Hà Nội

Công nghệ biểu diễn thực chất gồm hai yếu tố ảnh hưởng lẫn nhau: thiết bị máy móc và con người có thể sử dụng thiết bị đó. Hiện tại,  trang thiết bị sân khấu và phòng thu ở những “điạ chỉ” được coi là hiện đại bậc nhất VN hiện nay thì  vẫn  còn khoảng cách khá xa so với nhiều nơi trên thế giới. Đạo diễn âm thanh, ánh sáng hay các kỹ thuật viên trong các lĩnh vực này chẳng những ít về số lượng mà còn bị mai một dù một số đã được đào tạo ở nước ngoài.

Chất lượng âm thanh không chỉ là nỗi lo ngại đối với các nghệ sĩ nước ngoài mỗi khi đến VN. Hầu hết thiết bị trong các chương trình “ngoại” đều phải thuê mượn của nước ngoài. Có được thiết bị nhưng người điều khiển thiết bị không “ra” được chất lượng thì cũng coi như không. Vì vậy, chúng phải được sử dụng đúng lúc, đúng chỗ và đúng với tiêu chí đề ra.

Để đảm bảo chất lượng âm thanh các liveshow với quy mô lớn, đặc biệt là chương trình ngoài trời, đạo diễn âm thanh hay các chuyên gia nước ngoài đã được mời: Hello Vietnam mời đạo diễn âm thanh người Nga Vladimir Khozyaenko, Mỹ Linh Tour 06 mời hai chuyên gia người Nhật Hirokama và Hoji... Thế nhưng, trong chương trình Hello Vietnam, các ca sĩ và nhạc công phải tự tay loay hoay nối nhạc cụ với hệ thống điện hay tìm vị trí đặt mic, kê chân... Mặc dù các nhà tổ chức đã tập dượt khá kỹ trước khi diễn chính thức và chạy thử chương trình, nhưng khoảng cách giữa “công nghệ biểu diễn” của VN và thế giới đã lộ rõ.

Nhạc sĩ Quốc Trung cho biết, khi anh đem live show Vọng nguyệt dự Festival Âm nhạc quốc tế Roskilde (Đan Mạch), sự chuyên nghiệp và hoàn hảo trong khâu tổ chức biểu diễn, đặc biệt là dịch vụ sau sân khấu  khiến anh chỉ biết... ước mơ khi liên tưởng tới VN. Có một công ty làm dịch vụ hậu đài với đội ngũ chuyên nghiệp.

Thời gian biểu diễn được ấn định, nếu chuẩn bị chậm sẽ bị cắt bớt chương trình. Mỗi ban nhạc được bố trí một phòng riêng, trong đó trang bị đầy đủ tiện nghi như một phòng ở khách sạn và đồ ăn thức uống, vào ra đều phải đúng giờ. Một công ty cho thuê thiết bị biểu diễn  được thuê trước đó mấy tháng. Họ chuẩn bị thiết bị và nhạc cụ sẵn sàng trên giá theo yêu cầu của ban nhạc, đến giờ thì đẩy toàn bộ ra sân khấu và cắm dây vào biểu diễn, không có thời gian để thử âm thanh hoàn hảo. Phần chuẩn bị âm thanh do khoảng 10 người đảm nhiệm đều hết sức chuyên nghiệp. “Công nghệ tổ chức chương trình của họ đã ở một đẳng cấp cao, ta chưa chắc theo kịp trong vòng chục năm nữa”, anh nói.

Khoảng cách ở ca sĩ, công chúng...

Super Junior  biểu diễn đầu trong live show xuyên việt của MTV Exit diễn ra tối  27/3/2010

Ca sĩ VN khi “sánh vai” cùng bạn bè quốc tế thì sao? Đạo diễn Mai Quốc Việt, người đã thực hiện nhiều chương trình có yếu tố nước ngoài, nói: “Chúng ta không thiếu những ca sĩ tài năng và có bản lĩnh sân khấu để “chung sân” với các nghệ sĩ quốc tế. Chỉ tiếc là một vài ca sĩ “ngôi sao” không ý thức được vai trò và ý nghĩa của việc xuất hiện ở các chương trình tổ chức ở VN có các ca sĩ tên tuổi của thế giới”. Anh cho biết thêm, ba “ca sĩ ngôi sao” của VN được mời tham gia Hello Vietnam nhưng hai người kia, người thì từ chối vì “kín sô”, người thì đang bận quay phim quảng cáo ở Thái Lan.

Còn tại Liên hoan Âm thanh Hà Nội vừa diễn ra, lực lượng có tính chất khai phá và định hướng thẩm mỹ âm nhạc chính là giới sáng tác và biểu diễn. Nhưng số nghệ sĩ VN đang chiếm lĩnh thị trường âm nhạc hiện nay hầu như không xuất hiện ở liên hoan này, đặc biệt là các nghệ sĩ phía Nam...

Thực tế cho thấy, những năm gần đây, công chúng trong nước hay đúng hơn là giới “teen” bỏ tiền mua vé xem show ca nhạc đã khá quen với “gu” âm nhạc của Hàn Quốc, Đài Loan (TQ)... Trước liveshow của Rain, đã có một số nhóm nhạc Hàn Quốc được mời biểu diễn tại TP.HCM. Không ít ca sĩ và nhạc sĩä chạy theo trào lưu này khiến các hoạt động trong đời sống âm nhạc có yếu tố nước ngoài trở nên đơn điệu. Và không ít người ngộ nhận “thực đơn” âm nhạc “ngoại” của người VN chỉ bấy nhiêu thôi.

“Không thể mãi chiều theo thị hiếu đơn điệu của một bộ phận khán giả để họ đắm đuối trong thế giới âm nhạc của Đài Loan (TQ) hay Hàn Quốc mà đã đến lúc chúng ta đưa khán giả trở lại với những giá trị âm nhạc đỉnh cao với chất lượng nguyên vẹn của nó”, đạo diễn Mai Quốc Việt bày tỏ.

SVĐ Mỹ Đình "ngập" màu áo xanh của Super Junior’s fan hôm 27/3/2010

Gần đây, những “sô” diễn của các nhạc sĩ châu Âu thật sự đã khẳng định “đẳng cấp” của chương trình và được khán giả đón nhận. Không ít chương trình được đầu tư kỹ lưỡng về sân khấu và chú trọng nội dung cùng chất lượng âm thanh. Khán giả có cơ hội tiếp cận với dòng chảy âm nhạc thế giới. Bên cạnh phong cách biểu diễn chuyên nghiệp, các ca sĩ còn khéo léo trong cách giao lưu với “fan” nhằm khuấy động chương trình...

Mặc dù với sự nhanh nhạy trong tiếp xúc và thiết lập các mối quan hệ, những cá nhân và tổ chức có thể mời gọi những nhân tố ưu tú ở nước ngoài để đảm bảo những sô diễn chất lượng trong điều kiện VN, nhưng những khoảng cách hay sự đụng độ về công nghệ biểu diễn giữa VN và các nước xuất cũng như nhân tố khác như nói ở trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có cả những hệ lụy của sự phát triển âm nhạc thị trường trong những năm gần đây. Điều kiện tài chính eo hẹp cùng với nền công nghiệp biểu diễn ở VN trong tình trạng còn manh mún và yếu ớt cũng kéo theo những khoảng cách giữa “sô” ca nhạc trong nước và nước ngoài. Không thể một sớm một chiều rút ngắn khoảng cách nhưng cùng với thời gian, sự nỗ lực của nhiều phía, hy vọng những khoảng cách này sẽ ngày một thu hẹp dần...

Theo Hoàng Yên
Văn Hóa Online