Shanghai Auto Show 2007: Diện mạo của ô tô Trung Quốc

Ngôn ngữ chính tại Triển lãm Shanghai Auto Show là tiếng Trung Quốc nhưng ngôn ngữ thiết kế lại được thể hiện bằng nhiều thứ tiếng khác nhau: nét cong bay bướm của Italia, dấu mũ đặc trưng Nhật Bản, nét cứng rắn đậm chất Đức hay vẻ quyết đoán mang dáng dấp Mỹ.

Trung Quốc là thị trường ô tô phát triển nhanh nhất thế giới, đã vượt qua Nhật Bản trong doanh số nội địa và hiện chỉ đứng sau Mỹ. Các nhà sản xuất ô tô đa quốc gia và Trung Quốc đều nhận thấy sẽ dễ dàng để xây dựng các nhà máy ô tô mới hơn là đào tạo một thế hệ các nhà thiết kế và kỹ sư Trung Quốc để có được ảnh hưởng lâu dài và sâu rộng lên thiết kế ô tô toàn cầu. Những nhà sản xuất nội địa như Chery, Great Wall, Landwind… đều dựa vào các studio thiết kế Italia để trình làng những chiếc concept vay mượn phong cách Italia quyến rũ. Và hiện nay, hầu như các model thành phẩm tại Trung Quốc đều có kiểu dáng gần giống với những model của Nhật và phương Tây - chẳng hạn như Chery QQ, chiếc xe bán chạy nhất tại đây, tương tự dáng vẻ của Chevrolet Spark.

Roewe W2

Tuy nhiên, những hạn chế đó cũng không ngăn được các nhà sản xuất ô tô nỗ lực tìm kiếm những điều mà người mua Trung Quốc thực sự mong muốn. Và, trên thực tế, cùng với nguồn vốn và tài năng đổ vào ngành này, hiện nay vấn đề duy nhất chỉ là thời gian để Trung Quốc có thể trở nên nổi tiếng và thống trị trong lĩnh vực thiết kế xe hơi. “Mỗi nước có một ngôn ngữ và thị hiếu thiết kế riêng, và đặc biệt Trung Quốc lại có một lịch sử rất lâu đời” để phát triển những thị hiếu đó, ông Katsumi Nakamura, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của Dongfeng Motor Company, một công ty liên doanh giữa Nissan và Dongfeng Group, phát biểu.

Roewe hybrid

Với số lượng người lần đầu sở hữu xe hơi chiếm 3/5 trong tổng số người mua xe tại Trung Quốc, các nhà sản xuất phải cung cấp rất nhiều chỉ dẫn để nhân viên đại lý có thể dễ dàng giải thích với khách hàng. “Nhận thức hiện nay của khách hàng Trung Quốc chỉ đơn giản như: hạng sang có nghĩa là xe sử dụng nhiều tấm gỗ, ghế ngồi bọc da, và có trần kính”, ông Nakamura cho biết.

Sự tập trung vào ánh sáng và nội thất đã làm nản chí các nhà thiết kế, những người muốn mang đến một khả năng thưởng thức cao hơn cho khách hàng Trung Quốc để họ chú ý nhiều hơn đến sự tinh tế của ngoại thất. “Chúng tôi phải dạy người Trung Quốc cách thức Italia mang tính thực tiễn hơn để sử dụng một chiếc ô tô – chứ không chỉ cho địa vị”. Đó là mong muốn của Roberto Piatti, giám đốc Torino Design tại Italia, trung tâm thiết kế đã tạo ra chiếc concept thể thao đa dụng Lui và concept coupe Lei cho Chery tại Triển lãm Beijing auto show vào tháng 11.

Tuy nhiên, thi thoảng chúng ta lại bắt gặp một vài thiết kế Trung Quốc rất đáng ngạc nhiên. Được giới thiệu lần đầu tại Bắc Kinh, chiếc Great Wall Coolbear concept được tạo bởi các nhà thiết kế Trung Quốc, những người đã bay tới những viện thiết kế châu Âu và Mỹ để tìm sự trợ giúp và sau đó đã hoàn tất một chiếc xe trần cao lấy cảm hứng từ Scion xB. Ít nhất, một công ty Trung Quốc đã bắt đầu thể hiện sở trường về sự am hiểu marketing, mặc dù các thiết kế của họ vẫn dựa trên những thiết kế khác. Các đợt trình làng ưu tú nhất tại Triển lãm ô tô Bắc Kinh và Thượng Hải không thuộc về một nhãn mác hạng sang như Mercedes hay Cadillac, mà là Tổng công ty công nghiệp ô tô Thượng Hải, S.A.I.C. Nhà sản xuất ô tô này đã giới thiệu những chiếc sedan ảnh hưởng từ Anh Quốc trên một gian hàng bằng gỗ bóng láng gần giống với những gian hàng của Jaguar tại Detroit auto show.

Năm ngoái, S.A.I.C. dành được quyền công nghệ cho chiếc Rover 75 từ MG Rover Group, nhãn mác hiện không còn tồn tại, còn Nanjing Auto thì mua toàn bộ phần còn lại của công ty này, bao gồm nhãn mác MG huyền thoại. Trong khi đó, Ford lại dành được quyền cho nhãn mác Rover để tiếp tục kiểm soát chi nhánh Land Rover của mình, vì vậy S.A.I.C. đã đặt tên lại cho model của mình là Roewe, đồng thời cũng dễ hơn cho việc phát âm bằng tiếng Trung Quốc.

Rover là một nhãn mác hạng trung trước khi nó bị phá sản tại Anh. Nhưng Roewe hiện đang được giới thiệu như một dòng xe cao cấp. Để đảm bảo không một chiếc xe nào đánh mất di sản châu Âu của mình trong một nước Trung Quốc phân biệt về đẳng cấp, những chiếc xe của S.A.I.C luôn luôn có những huy hiệu lớn hình hai con sư tử vương giả. Tại Triển lãm Bắc Kinh, một màn hình ti vi lớn chiếu đi chiếu lại băng video có cảnh Rover được lái khắp mọi nẻo đường nước Anh – mặc dù một số vùng trông giống ở Địa Trung Hải hơn là ở Anh. “Chúng tôi tự hào vì I.P.R. của chúng tôi mang di sản Anh Quốc” Phil Murtaugh, phó chủ tịch của S.A.I.C, cho biết

Xe Haima hợp tác với Mazda

Những nhà sản xuất thuần túy Trung Quốc chiếm chưa đầy 1/3 thị trường; vì thế, vấn đề thực chất trong việc tìm ra sự khác nhau giữa khách hàng Trung Quốc và những người mua ở nơi khác chủ yếu rơi vào các công ty đa quốc gia kiểm soát hơn 2/3 thị trường thông qua những liên doanh 50-50 với các đối tác trong nước.

Ford vừa trình làng một phiên bản mới của chiếc sedan Mondeo vào thứ 5. Chiếc xe này thực tế được thiết kế ở Cologne, Đức, dành cho thị trường Trung Quốc mặc dù thiết kế của nó dựa vào nghiên cứu khách hàng Trung Quốc. Tay nắm của của model Trung Quốc này được mạ crom sáng bóng trong khi những chiếc Mondeo được bán tại châu Âu sử dụng tay nắm cửa bằng nhựa hoặc cao su đen, ông Martin Smith, giám đốc thiết kế của Ford châu Âu cho biết. Trong khi đó, General Motors cũng trình làng chiếc Buick Riviera concept tại Trung Quốc trong một nỗ lực nhằm thu hút sự chú ý vào dòng này xe tại Trung Quốc. Những nhà thiết kế tại liên doanh của GM với S.A.I.C đã thay đổi những mảnh ốp ở hai bên thân xe để khiến chúng trông mờ đi ở giữa để lộ ra phần đuôi phía sau.

Sản phẩm của Mazda

Mọi cuộc triển lãm đều có vài kẻ thất bại. Các triển lãm ô tô Trung Quốc xuất hiện nhiều kẻ thất bại hơn do các đô thị và tỉnh lỵ khắp Trung Quốc đã tự thiết lập nhà sản xuất xe hơi của riêng mình, thậm chí một vài nhà sản xuất còn không có đủ chuyên gia. Tại Triển lãm Thượng Hải, một chiếc subcompact hatchback F3-R màu lá chanh từ BYD Auto đã cho thấy ngay cả một màu xanh lam sáng sủa cũng không thể khôi phục được một thiết kế nhạt nhẽo tầm thường  – và dường như sự chú ý lại nhằm vào vẻ nhạt nhẽo vô duyên đó. Tuy nhiên, không phải tất cả những model mờ nhạt đều đến từ Trung Quốc. Tập đoàn Khodro Industrial của Iran giới thiệu một chiếc sedan màu xám trang bị động cơ 1,8 lít. Chiếc xe này có thể sẽ không bán được ở Mỹ ngay cả khi không dính  đến những xung đột chính trị.

Gian hàng trưng bày những đặc tính an toàn của xe hơi Chery

Tuy nhiên, chúng ta có thể dễ dàng nhận ra xu hướng rộng hơn đối với những model mang tính cạnh tranh. Một ngày nào đó, những chiếc xe được trình làng tại đây, hoặc những “hậu duệ” tiếp theo của chúng, có thể sẽ có mặt tại các đại lý ở Mỹ. “Một ngày nào đó, thị trường nội địa sẽ bão hòa” ông Tong Dongcheng, phó chủ tịch của Dongfeng Motor phát biểu, “và chúng ta sẽ phải xuất khẩu và chiếm một số thị phần”

• H.H