số gộp

Sau 5 năm gia nhập WTO, tràn lan thất nghiệp

Báo cáo đánh giá tổng thể tình hình kinh tế xã hội Việt Nam sau 5 năm gia nhập WTO do Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) công bố mới đây đã để lại một khoảng lặng nặng nề. Sau một nửa thập kỷ, đã đến lúc các nhà hoạch định chính sách và cộng đồng doanh nghiệp cần  phải “làm mới mình”, nếu không muốn các cơ hội từ hội nhập bị bỏ lỡ.

Báo cáo đánh giá tổng thể tình hình kinh tế xã hội Việt Nam sau 5 năm gia nhập WTO do Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) công bố mới đây đã để lại một khoảng lặng nặng nề. Sau một nửa thập kỷ, đã đến lúc các nhà hoạch định chính sách và cộng đồng doanh nghiệp cần  phải “làm mới mình”, nếu không muốn các cơ hội từ hội nhập bị bỏ lỡ.

Lao động nông thôn ra thành phố tìm việc
Lao động nông thôn ra thành phố tìm việc

Chất lượng tăng trưởng giảm sút

Bên cạnh các thành tựu đạt được, báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã thẳng thắn chỉ ra rất nhiều khiếm khuyết trên nhiều mặt sau 5 năm Việt Nam gia nhập WTO. Theo đó, tăng trưởng GDP trong 5 năm 2007-2011 chỉ đạt 6,5%, không đạt so với mục tiêu đặt ra, thậm chí thấp hơn mức tăng trưởng 5 năm 2002-2006  (7,8%)  và giai đoạn khủng hoảng tài chính Đông Á 1996-2000 (7,6%).  

Năm năm kể từ khi gia nhập WTO, cơ cấu GDP chuyển dịch không rõ nét và không theo xu hướng từ khu vực nông lâm thủy sản sang khu vực công nghiệp xây dựng và dịch vụ như đã đặt ra trong Kế hoạch 2006-2010. Đến năm 2011, tỷ trọng khu vực NLT tăng 1,7 điểm phần trăm so với năm 2007, trong khi đó, hai khu vực công nghiệp xây dựng và dịch vụ đều giảm xuống tương ứng là 1,2 điểm phần trăm và 0,5 điểm phần trăm. Nguyên nhân của việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế không như mong muốn chủ yếu là do hai ngành công nghiệp xây dựng và dịch vụ tăng trưởng thấp hơn kế hoạch.

Một trong những thước đo về chất lượng tăng trưởng kinh tế là năng suất các yếu tố tổng hợp (TFP). “Kết quả hoạt động của nền kinh tế 5 năm sau gia nhập WTO không chỉ kém 5 năm trước gia nhập về tăng trưởng mà chất lượng tăng trưởng cũng giảm sút” – báo cáo cho biết. Khác với giai đoạn trước, khi TFP là yếu tố quan trọng nhất đóng góp cho tăng trưởng kinht ế, từ 2007 đến nay, yếu tố này là vốn.

Một số chỉ tiêu khác liên quan đến hiệu quả tăng trưởng kinh tế như tỷ lệ vốn tăng thêm trên sản lượng đầu ra (ICOR), tỷ lệ vốn đầu tư toàn xã hội so với GDP cũng cho thấy xu hướng nói trên. Đặc biệt, năng suất lao động ở Việt Nam tăng chậm, và trong 5 năm sau gia nhập WTO lại tăng thấp hơn nhiều so với 5 năm trước gia nhập WTO (3,4% so với 5% hàng năm).

Cán cân thanh toán diễn biến phức tạp

Theo báo cáo, “tác động rõ nhất của hội nhập kinh tế quốc tế trong các năm 2007 – 2011 sới với 5 năm trước gia nhập WTO là gia tăng mức độ thâm hụt thương mại, thâm hụt cán cân vãng lai và chu chuyển vốn trong các năm với mức độ khác nhau”.

Theo đó, trong 5 sau gia nhập WTO cán cân vãng lai thâm hụt với quy mô lớn, tăng từ 164 triệu USD (hay 0,3% GDP) năm 2006 lên 10,8 tỷ USD (11,9% GDP) năm 2008, sau đó giảm mạnh trong giai đoạn 2009-2010 và đảo chiều đạt thặng dư vào năm 2011 (236 triệu USD) chủ yếu do những khó khăn kinh tế trong nước và một phần do các biện pháp kỹ thuật nhằm kiểm soát nhập khẩu và nhập siêu. Đáng chú ý là thâm hụt thương mại của Việt Nam với một số nước Đông Á có hiệp định thương mại tự do với ASEAN như Trung Quốc, Hàn Quốc đã ở mức khá lớn và có xu hướng tiếp tục tăng.

Giai đoạn 2009-2011, thu từ xuất nhập khẩu đã chậm lại; nguyên nhân một phần do tác động của việc cắt giảm thuế nhập khẩu và do các biện pháp kỹ thuật nhằm kiềm chế  nhập khẩu hàng xa xỉ. Trong đó, nguồn thu ngân sách  từ dầu thô chiếm tỷ lệ đáng kể, tỷ lệ thu ngân sách nhà nước liên tục giảm trong 3 năm 2007-2009, chủ yếu do giá dầu thô và thu từ dầu thô giảm. Trong khi đó, áp lực tăng chi, gồm chi thường xuyên và chi đầu tư vẫn rất lớn, năm 2009 thâm hụt ngân sách lên mức 6,9%, đến năm 2011 là 4,9%.

Thất nghiệp và thiếu việc làm

Điều đáng quan ngại khác là thất nghiệp có xu hướng tăng nhanh hơn sau khi gia nhập WTO, với tỷ lệ thất nghiệp tăng từ 2,4% lên 2,7% trong thời gian từ 2007 đến nay so với mức tăng từ 2,1% lên 2,3% trong giai đoạn 2002-2006. Năm 2011, ước tính cả nước có 1,393 triệu người thất nghiệp, tăng hơn 362 nghìn người so với cuối năm 2006. Tỷ lệ thất nghiệp thành thị mặc dù đã giảm, từ 5,1% xuống còn khoảng 4,1% so với năm 2011, song vẫn cao hơn ở nông thôn.

Bên cạnh đó là thường trực mối lo thiếu việc làm. Năm 2011 cả nước có 3,1 triệu lao động đang làm việc dưới 35 giờ/tuần, chiếm 6,1% tổng số lao động có việc làm. Các nhóm có tỷ lệ thiếu việc làm cao nhất là người làm việc trong ngành nông nghiệp (chiếm 69,8% tổng số lao động thiếu việc làm) và nhóm lao động tự làm và lao động gia đình không hưởng lương, thuộc nhóm việc làm không bền vững với thu nhập thấp, không ổn định và điều kiện lao động không đảm bảo (71,8%).

 Mai Hoa

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Tê giác mất sừng - Người mất văn minh'

Tê giác mất sừng - Người mất văn minh'
(PLVN) - Là tên bộ phim ngắn thứ 47 vừa được ra mắt để nhấn mạnh thông điệp sừng tê giác không giúp chúng ta khẳng định bản thân. Thay vào đó, hãy sống và ứng xử đúng đắn để được mọi người tôn trọng.

Văn phòng Báo PLVN Khu vực Bình Trị Thiên "tiếp lửa" cho tuyến đầu chống dịch

Trưởng VPĐD Báo PLVN khu vực Bình Trị Thiên cùng đại diện Công ty TNHH dầu khí Quảng Trị và đại diện Ngân hàng VietinBank Chi nhánh Thừa Thiên Huế trao quà cho chốt đường trung tâm đô thị Chân Mây – Lăng Cô.
(PLVN) - Sáng 23/7, Văn phòng đại diện (VPĐD) Báo Pháp luật Việt Nam (PLVN) khu vực Bình Trị Thiên phối hợp cùng Công ty TNHH dầu khí Quảng Trị và Ngân hàng VietinBank Chi nhánh Thừa Thiên Huế đã đến thăm hỏi, động viên các lực lượng đang ngày đêm túc trực tại các chốt kiểm soát dịch trên địa bàn huyện Phú Lộc (tỉnh Thừa Thiên Huế).

Bị đình chỉ vì xây dựng vượt phép, công trình vẫn được thi công

Dù bị đình chỉ nhưng sáng 19/7, nhiều công nhân vẫn đang thi công công trình.
(PLVN) - UBND phường Lê Lợi phát hiện một công trình xây dựng vi phạm với diện tích 45m2 từ khi đang thi công tầng trệt, nhưng nay công trình đã xây tầng 1 và đang xây tầng 2. Dư luận đặt câu hỏi, một công trình đã đình chỉ thi công nhưng vẫn tiếp tục xây dựng nằm “chình ình” ngay giữa trung tâm thành phố, lý do nào chính quyền địa phương và cán bộ phụ trách lại không biết?

Mưa lớn do áp thấp nhiệt đới đến bao giờ?

Vị trí và đường đi áp thấp nhiệt đới trưa nay, 23/7.
(PLVN) - Từ nay đến ngày 24/7, khu vực Bắc Bộ có mưa vừa, mưa to; riêng khu vực phía Đông Bắc Bộ, Hòa Bình, Sơn La có mưa rất to từ 80-150mm. Từ nay đến ngày 25/7, khu vực Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh có mưa rất to, có nơi trên 300mm/đợt; khu vực từ Quảng Bình đến Thừa Thiên Huế có mưa vừa, mưa to, có nơi trên 150mm/đợt...

Tài xế chở 5 người từ vùng dịch vào Đồng Tháp

Ô tô tải cùng nhóm người vi phạm.
(PLVN) - Qua kiểm tra giấy tờ và phương tiện, lực lượng làm nhiệm vụ phát hiện bên trong thùng xe tải có chở 5 người. Qua làm việc tài xế xe thừa nhận do có quen biết với 5 người trên nên đã nhận lời chở họ từ tỉnh Long An về huyện Tam Nông (tỉnh Đồng Tháp).