Sản xuất vụ đông xuân 2009- 2010: Chủ động tích trữ, sử dụng nước hợp lý

Năm nay, do mùa mưa lũ ở Bắc Bộ đến muộn lại kết thúc sớm, tháng mưa ngâu cũng thiếu vắng hoàn toàn. Lượng mưa trong năm thấp hơn bình thường,  liên tục các tháng 9, 10, 11, lượng mưa ở Bắc Bộ thấp nhất trong chuỗi số liệu quan trắc hàng chục năm qua. Trung bình lượng mưa hụt 70-80% so với năm ngoái, nhiều nơi không có mưa, khô hạn được dự báo sẽ diễn ra khắc nghiệt  trong mùa đông xuân 2009-2010.

Lượng nước thiếu hụt tại các sông hồ đã lên 40-60%, dòng chảy trên các sông ở Bắc Bộ chỉ bằng 40-50% so với trung bình nhiều năm. Trong khi đó, từ nay đến tháng 2-2010, cả vùng Bắc Bộ lượng mưa được dự báo là rất thấp. Trời mưa ít, nắng nhiều nên nước bốc hơi càng nhanh. Tình trạng các hồ chứa nước phục vụ nông nghiệp rất đáng báo động, hiện chỉ có 2/17 hồ chứa lớn ở miền Bắc tích đủ.

 

Đối với Hải Phòng khi dòng chảy trên sông thấp, nước biển có điều kiện lấn sâu lên thượng nguồn các sông, do vậy tình trạng xâm nhập mặn hằng năm, nhất là vào mùa khô luôn xảy ra. Năm nay, với tình hình khô hạn chung, xâm nhập mặn tại Hải Phòng được dự báo với mức độ cao hơn những năm trước. Do đó vấn đề hiện nay đối với sản xuất vụ đông xuân là cần có kế hoạch cụ thể và sớm triển khai để đối phó với tình trạng.

 

Một số dự báo cụ thể cho mùa đông xuân 2009-2010 :

* Nhiệt độ : Dự báo một mùa đông xuân ấm so với trung bình nhiều năm (TBNN) cùng thời kỳ. Số lượng các đợt không khí lạnh ảnh hưởng đến khu vực xấp xỉ TBNN, tuy nhiên cường độ không mạnh và không kéo dài. 

            Các tháng đầu và giữa mùa: Nhiệt độ trung bình ở mức cao hơn TBNN; các tháng cuối mùa: nhiệt độ trung bình ở mức xấp xỉ TBNN; các đợt rét đậm (nhiệt độ trung bình ngày nhỏ hơn hoặc bằng 15 độ C)

*Mưa : Dự báo là mùa đông xuân khô, hạn.

            Tổng lượng mưa mùa ở mức xấp xỉ dưới TBNN: 50-100mm.

            Các tháng đầu và giữa mùa  lượng mưa ở mức dưới TBNN.

            Các tháng  cuối  mùa  lượng mưa ở mức dưới TBNN.

 

Do mực nước thượng nguồn các sông ở Bắc Bộ thấp nên mực nước các sông ở Hải Phòng sẽ rất thấp, nhất là vào các tháng 2, 3, 4-2010 khi thủy triều thấp. Mực nước sông thấp sẽ tạo điều kiện cho mặn xâm nhập sâu vào trong sông. Tuy nhiên, mực nước sông thượng nguồn sẽ được nâng lên đáng kể khi hồ Hòa Bình xả chống hạn. Vì vậy, khi lấy nước từ các cống vào đồng cần lợi dụng những thời gian triều cường nhất của các con triều.

 

Với Hải Phòng và các địa phương chung quanh, nên chủ động xây dựng phương án chống hạn. Theo đó, cần theo dõi chặt chẽ diễn biến nguồn nước, chủ động trữ nước sớm ở các sông, suối, hồ chứa, ao đầm, vùng trũng và các công trình thủy lợi; quản lý chặt chẽ và sử dụng tiết kiệm nước, nhất là lượng nước ở các hồ chứa. Đặc biệt nhấn mạnh, đối với các vùng trồng lúa nước nếu thấy không bảo đảm đủ nước tưới cả vụ, địa phương nên chỉ đạo kiên quyết  chuyển sang cây trồng cạn sử dụng ít nước.

                                                            

Tiến sĩ Nguyễn Vũ Thắng

(Đài khí tượng thủy văn khu vực Đông Bắc)