Sâm Ngọc Linh huyền thoại và sự thực (Kỳ 9): Chuột sâm Ngọc Linh - món đặc sản bổ dưỡng và quý hiếm

(PLVN) - Trong cuốn “Món lạ miền Nam”, tác giả Vũ Bằng mô tả về món sâm thử, hay còn gọi là chuột sâm (chuột nuôi bằng sâm) nổi tiếng. Hiện nay ở vùng trồng sâm Ngọc Linh  
Rất nhiều cây sâm đến mùa thu hoạch hạt giống đã bị chuột tàn phá, ăn những hạt sâm Ngọc Linh bổ quý gây thiệt hại tiền tỉ. Rất nhiều cây sâm đến mùa thu hoạch hạt giống đã bị chuột tàn phá, ăn những hạt sâm Ngọc Linh bổ quý gây thiệt hại tiền tỉ.

Sâm Ngọc Linh là loại sâm thứ 20 được tìm thấy trên thế giới và chỉ xuất hiện ở Việt Nam. Loại sâm này đặc biệt quý hiếm, nó hơn cả sâm Triều Tiên, Trung Quốc, Mỹ và được xem là “thần dược” đối với sức khỏe con người. Hiện tại, sâm Ngọc Linh có giá từ 70 - 150 triệu đồng/kg, nhiều củ sâm lớn có giá lên đến vài trăm triệu đồng/kg.

Đặc sản chuột sâm

Trong cuốn “Món lạ miền Nam”, tác giả Vũ Bằng mô tả về món sâm thử, hay còn gọi là chuột sâm (chuột nuôi bằng sâm) rằng, chuột mới đẻ đem nuôi trong lồng kính cho ăn toàn sâm thượng hảo hạng và uống nước suối. Đến khi đẻ ra con thì lấy những con đó nuôi riêng cũng theo cách thức đó để cho sinh ra một lớp chuột mới, nhưng lớp chuột mới này vẫn chưa dùng được. 

Cứ nuôi như thế đến đời thứ ba, chuột mới thực là “thập toàn đại bổ”. Người ta mới lấy bao tử của những con chuột thế hệ mới này ra ăn. Và ăn như thế tức là ăn tất cả cái tinh hoa, bén nhậy, khôn ngoan của giống chuột cộng với tất cả tính chất cải lão hoàn đồng, cải tử hoàn sinh, tráng dương bổ thận của cây sâm vốn được y lý Ðông phương đặt lên hàng đầu thần dược từ cổ chí kim trong trời đất.

Không biết cái món chuột sâm được nhà văn Vũ Bằng mô tả ngon bổ đến đâu, nhưng đó là 1 trong 7 món mà Từ Hy thái hậu đời nhà Thanh (Trung Quốc) dùng để đãi khách quý. Bây giờ, món chuột sâm cao sang ấy lại là thức ăn quen thuộc của bà con dưới chân đỉnh Ngọc Linh.

Sâm Ngọc Linh huyền thoại và sự thực (Kỳ 9): Chuột sâm Ngọc Linh - món đặc sản bổ dưỡng và quý hiếm ảnh 1
Bên cạnh việc chống trộm thì việc chống lại đàn chuột để bảo vệ vườn sâm quý cũng vất vả không kém.  

Với người trồng sâm Ngọc Linh, để bảo vệ vườn sâm quý, ngoài việc giăng lưới thép B40, máy cảnh báo chống trộm thì việc đối phó và chống lại đàn chuột phá hoại vườn sâm cũng gian nan, vất vả không kém. 

Đỉnh núi Ngọc Linh quanh năm mù sương, ẩm ướt có loài chuột núi sinh sống. Chúng ăn tất cả những gì liên quan đến sâm nên được coi là món ăn quý tộc của người dân bản địa. Chuột núi ăn sâm thường có màu lông vàng ánh đỏ, mắt thường khó phát hiện bởi chúng giống lá cây nên phải quan sát kỹ mới bắt được.

Ông Hồ Văn Du (ngụ thôn 2, xã Trà Linh) là một trong những người có thâm niên trồng sâm Ngọc Linh ở xã Trà Linh. Hiện tại, vườn sâm Ngọc Linh của ông Du có gần 130.000 gốc, trong đó trên 10.000 cây hơn 10 năm tuổi. Ước tính cả vườn của ông có khoảng 6,5 tấn sâm củ, tương đương 300 tỷ đồng.

“Nạn trộm sâm không đáng lo bằng lũ chuột núi ăn sâm. Có những vườn sâm chuột xơi gần hết. Một cây sâm trồng nhiều năm mới được nhưng chuột cắn phá gây thiệt hại cả chục triệu đồng/củ. Đặc biệt, hoa và hạt sâm dùng để nhân giống nếu bị chuột ăn thì không còn hạt để ươm cây giống”, ông Du cho biết.

Sâm Ngọc Linh huyền thoại và sự thực (Kỳ 9): Chuột sâm Ngọc Linh - món đặc sản bổ dưỡng và quý hiếm ảnh 2
 Người có tiền chưa hẳn được thưởng thức món chuột sâm hong khô trên gác bếp. 

Loài chuột núi thường xuất hiện nhiều khi hạt cây sâm Ngọc Linh chín đỏ. Để bắt loài chuột núi tinh khôn này, người dân làm những chiếc bẫy đơn giản ở hốc đá, gốc cây mà chuột hay lưu trú. Chuột đi qua vướng vào bẫy, hòn đá rơi xuống đè lên người chúng. 

Hoặc khi phát hiện chuột tàn phá sâm, người dân theo dõi dấu chân hoặc tiếng động trên lá, sau đó thả mồi cố định ở một chỗ. Sau 2 - 3 ngày, họ đặt bẫy hoặc dùng ná cao su bắn. Người dân khá hiểu về tập tính loài chuột núi nên thường đi bắt vào ban đêm.

“Loài chuột ăn sâm thường sống ẩn nấp nên rất khó phát hiện. Buổi tối là thời điểm chuột đi kiếm ăn, cho nên người dân muốn bắt chỉ có vào rừng trong đêm. Còn ban ngày chỉ đi đặt bẫy và thu chiến lợi phẩm. Chuột có thể bắt quanh năm. Tuy nhiên, không phải lúc nào đi săn cũng mang được chuột về, có những đêm thanh niên trai làng đi đến sáng mà không bắt được con nào”, anh A Nhoai (ngụ xã Măng Ri) cho biết.

Chế biến cầu kỳ

Chuột bắt về, người dân không đem bán mà giữ để ăn. Họ loại bỏ lông, làm sạch ruột và đem treo ở gác bếp cho khô quắt để không bị thối. Mỗi khi có khách quý đến nhà, người dân lại lấy thịt chuột gác bếp xuống, đập cho rơi hết bồ hóng (bụi than), sau đó rửa sạch, rồi đem lên bếp nướng.

Sau đó đem xuống ăn ngay lúc nóng, kèm theo chung rượu là mê ly. Ngoài ra, chuột gác bếp cũng đem chiên giòn. Thịt chuột khi chiên xong thơm lừng mùi hương của sả, của tiêu, ăn vừa beo béo, lại giòn giòn. 

Sở dĩ món ăn ngon như vậy là do đây là chuột núi, lại ăn những hạt sâm quý bổ. Chuột ăn hạt sâm với vị thịt ngọt, thơm lừng vị tiêu rừng khiến ai ai cũng không thể cưỡng nổi. Những thứ quý giá nhất, hơi hướng núi rừng đọng lại trong từng thớ thịt đã tạo nên một món ăn tuyệt vời, mà không phải có tiền là có thể thưởng thức.

“Chuột sống ở cây rừng, môi trường rất sạch, lại ăn toàn sâm quý nên thịt rất thơm và bổ dưỡng. Đây là món khoái khẩu từ lâu đời của người dân ở núi Ngọc Linh. Khách nào quý lắm, chủ nhà mới tiếp bằng món chuột hong khô trên gác bếp. Đây là món hiếm nên người có tiền chưa chắc đã mua được”, anh Nhoai cho biết.

Hiện nay, cách diệt chuột của người dân nơi đây hoàn toàn bằng thủ công, không có hiện tượng dùng thuốc để bẫy. Theo người dân, dùng thuốc sẽ gây hại đến núi rừng. Người dân chấp nhận thức trắng đêm, chia nhau canh giữ, lùng sục loài chuột tinh khôn này để bảo vệ vườn sâm.

(Còn nữa) 

Linh Sơn
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Khám phá những ngôi chùa kỳ lạ ở Thái Lan (Kỳ 9): Tượng Phật khổng lồ trên vách núi và vị thánh sống của nhân dân Thái Lan

Tranh tượng Phật Thích Ca Mâu Ni tạc vào vách đá ở Thái Lan.
(PLVN) - Năm 1996, núi đá Khao Chi Chan được xẻ đôi để tạc tượng Phật Thích Ca khổng lồ dát vàng ngồi thiền định. Với ý nghĩa “tỏa sáng rực rỡ và soi sáng cho tất cả”, tượng Phật là công trình tâm linh độc đáo kỷ niệm 50 năm ngày Quốc vương Bhumibol Adulyadej lên ngôi.

Trúc Lâm tự - Linh thiêng nơi an nghỉ của đức Thánh Côn Nhạc Đại vương

Lăng mộ ngài Côn Nhạc Đại vương trong khuôn viên chùa Trúc Lâm - Hạ Hòa,
(PLVN) - Tọa lạc tại xã Ấm Hạ, huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ, chùa Trúc Lâm là một điểm đến tâm linh được nhân dân xa gần thành tâm chiêm bái. Đây cũng là nơi an nghỉ của ngài Côn Nhạc Đại vương – một bậc anh hùng hào kiệt thời Hùng Vương có công với nước, khi mất được nhân dân tôn vinh như một vị thánh.

Biết ơn vô thường

Biết ơn vô thường
(PLVN) - Trong cuộc sống này, bởi có vô thường mà nỗi buồn hôm nay có thể ngày mai sẽ chuyển hóa thành bản lĩnh, thành hiểu biết, thành yêu thương. Vô thường là để ta ý thức về cuộc sống hiện tại một cách sâu sắc hơn...

Chuyện của trà (Kỳ 2): Thời cổ đại, Trung Quốc không dùng trà để giải khát

Theo nghiên cứu khoa học, trà có nhiều tác dụng tốt tới trí não.
(PLVN) - Ngày nay, hầu hết mọi người chỉ biết đến trà là một loại thức uống, mục đích dùng để giải khát. Nhưng ngược dòng lịch sử về cách đây 18 thế kỷ, tại Trung Quốc trà ban đầu được sử dụng như một vị thuốc chữa bệnh, vị đắng của trà từng khiến nhiều người ốm phải dùng các loại gia vị khác nhau để có thể uống.

Ngân vang hào khí Bạch Đằng Giang

Cổng vào Khu di tích lịch sử Bạch Đằng Giang tại thị trấn Minh Đức, huyện Thủy Nguyên, TP Hải Phòng.
(PLVN) - Khu di tích lịch sử Bạch Đằng Giang là quần thể kiến trúc tâm linh mang giá trị lịch sử, văn hóa gắn liền với những trận thủy chiến bên dòng sông Bạch Đằng lưu truyển sử sách với những chiến công oanh liệt của Đức vương Ngô Quyền, vua Lê Đại Hành, Hưng Đạo đại vương Trần Quốc Tuấn.

Ký ức Việt Nam (kỳ 12): Chợ làng

Một phiên chợ làng (ảnh tư liệu).
(PLVN) - Chợ làng là một thiết chế công đặc thù của nền văn hóa kinh tế tập thể vô danh. Cùng với đình, chùa thì chợ là không gian di động và là một trong những không gian công quan trọng nhất của nền văn hóa đám đông làng xã Việt Nam cổ xưa. 

Bụt trong con sinh chưa?

Bụt trong con sinh chưa?
(PLVN) - Tháng Tư là mùa Bụt sinh, mùa sen nở. Trong tâm mỗi chúng ta đều có một đức Phật. Cũng giống như trong một cái đầm hay một cái ao, nếu biết gieo vào và ươm mầm, nhất định ta sẽ trồng được những đóa sen thơm.

Kết nối niềm hạnh phúc

Bàn tay tặng hoa hồng bao giờ cũng phảng phất hương thơm (ảnh minh họa).
(PLVN) - Khoa học đã chứng minh rằng: “Khi một cá nhân hạnh phúc hoặc khi mang đến niềm vui cho người khác, niềm vui sẽ quay trở lại bản thân ta và đến cả nhiều người khác nữa. Nó có thể lan tỏa từ người này sang người khác, kể cả những người không quen biết”.

Nhà thơ Du Phong: Đừng bao giờ để tình yêu cũ kỹ

 Nhà thơ Du Phong (Ảnh internet).
(PLVN) - Viết về thơ tình, hầu như nhà thơ nào cũng có viết. Nhưng để tạo ra được dấu ấn riêng, được nhiều người thuộc, nhắc nhớ thì ít người làm được như Xuân Diệu, Hàn Mặc Tử, Nguyễn Bính. Đó là những nhà thơ đã khuấy động một thời trên văn đàn Việt Nam. Hiện nay, tiếp nối dòng chảy thơ tình, có nhà thơ Du Phong.

Truyền thuyết về hộ tướng của cá Ông ở lăng ông Thủy Tướng Cần Giờ

Lăng Ông Thủy Tướng ở Cần Giờ với tuổi đời hơn 200 năm.
(PLVN) - Cư dân vạn chài Cần Giờ (TP Hồ Chí Minh) tin rằng, cá Ông là một loài vật linh thiêng, luôn cứu giúp cho những con thuyền gặp phải sóng to gió lớn, giúp dân chài lưới tai qua, nạn khỏi. Điều đặc biệt ở đây là, họ còn có quan niệm về sự tồn tại của các loài vật được cho là hộ vệ cá Ông.

Nhà đầu tư Nhật Bản tin tưởng Việt Nam vẫn là “bến đỗ” an toàn

Nhà đầu tư Nhật Bản tin tưởng Việt Nam vẫn là “bến đỗ” an toàn
(PLVN) - Tổ chức xúc tiến thương mại Nhật Bản (JETRO) vừa công bố báo cáo khảo sát từ 4.600 doanh nghiệp (DN) Nhật hoạt động tại gần 20 thị trường châu Á - Thái Bình Dương, trong đó có 700 DN ở Việt Nam. Kết quả khảo sát cho thấy tuy nền kinh tế có một năm bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi bùng phát dịch Covid-19 đợt 4, song tỷ lệ DN Nhật tại Việt Nam muốn mở rộng đầu tư kinh doanh vượt xa đến 10 điểm so với các nước trong khối ASEAN .

Cách chữa bệnh theo "tám kinh, tám vĩ" của người xưa

Thời nào, thầy thuốc cũng rất quan trọng với con người. (Ảnh minh hoạ, nguồn internet).
(PLVN) - Nếu như ngày nay chúng ta coi "lương y như từ mẫu", "thầy thuốc như mẹ hiền" thì trong "Vũ trung tùy bút" của Phạm Đình Hổ, người thời xưa tôn kính các bậc danh y cũng như vậy. Bởi thời nào cũng thế, các bậc danh y, lương y, thần y hành nghề là để cứu người...

Bộ bách khoa toàn thư đầu tiên của Việt Nam

Bộ bách khoa toàn thư đầu tiên của Việt Nam
(PLVN) - Năm 1821, sau khi nhậm chức quan nhỏ ở Quốc Tử Giám (Huế), Phan Huy Chú dâng cuốn “Lịch triều hiến chương loại chí” lên vua Minh Mạng. Vua khen “soạn khéo lắm” rồi ban thưởng 30 lạng bạc, 30 thỏi mực và 30 cái bút.