Sách dành cho thiếu nhi- Thừa mà thiếu

“Loạn” truyện tranh

Khoảng hơn chục năm nay, các bộ tranh truyện "ngoại" ồ ạt nhập khẩu vào Việt Nam. Có những thời điểm, người ta thấy nhiều trẻ em, người lớn đọc truyện tranh Nhật Bản, đâu đâu cũng có truyện tranh Nhật Bản như một thứ trào lưu. Các truyện tranh ''Đôrêmon'', ''Bảy viên ngọc rồng''... dù đã được in với số lượng lớn, nhưng Nhà xuất bản Kim Đồng vẫn phải tái bản nhiều lần.

Nhà xuất bản được ví như những người đầu bếp trong việc chuẩn bị món ăn tinh thần cho người đọc. Do chạy theo thị hiếu, nhiều nhà xuất bản ...''đẻ'' hàng loạt ''tác phẩm'' đầy rẫy hình vẽ nhằng nhịt, nội dung bạo lực,  man rợ...như ''Cậu bé siêu năng lực'', ''Siêu quậy Sumio'', ''Dấu ấn rồng thiêng'', ''Nijna Hactory'', ''Thám tử lừng danh Conan”, ''Teppi''... Không ít trẻ em “nhiễm” cách ăn nói, cư xử và hành động của nhân vật trong truyện tranh. Chị Nguyễn Bích Đào, số 19, khu A2, tập thể Cát Bi, phường Cát Bi (quận Hải An) than phiền: “Tôi thấy “choáng” khi nghe mấy câu chửi thề nhảm nhí bật ra từ miệng con trai mình. Gia đình tôi rất cẩn thận trong cách ăn nói, xưng hô với nhau, tự kiểm điểm lại, thấy mình chưa bao giờ nói trước mặt cháu những câu ấy. Hỏi cháu là ai dạy, thì cháu bảo là  bắt chước nhân vật trong truyện tranh. Thậm chí, khi gọi điện thoại cho nhau, các cháu cũng dùng thứ ngôn ngữ đó”.

Không khó để tìm những cuốn truyện tranh có nội dung sex với những từ ngữ kích động; những chuyện tình tay ba éo le và không thiếu những hình ảnh "nóng" không phù hợp lứa tuổi thiếu niên. Có thể kể ra vài đầu sách như: "Tuổi mộng…", "Honey…", "Cưới em…", "Hina…", "Tam nữ H…" do NXB Thanh Hoá, NXB Văn hoá Thông tin, NXB Đồng Nai phát hành …Yếu tố sex với  những đoạn hội thoại, những hình ảnh tục tĩu được khai thác tối đa, đôi khi đến sượng sùng, thô thiển, rất phản giáo dục ở loại truyện tranh này. Không cần nói cũng thấy sự nguy hại của những loại truyện này… Đáng sợ là chúng có mặt ở nhiều cửa hàng cho thuê truyện, bán sách báo cũ trước cổng Trường đại học Hàng hải, trên đường Hai Bà Trưng, Mê Linh, Cát Cụt…

Sách dành cho thiếu nhi, thừa hay thiếu?

Chưa bao giờ sách dành cho thiếu nhi lại phong phú về mẫu mã, chủng loại như bây giờ. Người mua dễ bị choáng ngợp trước sự đa dạng của thể loại truyện tranh, truyện chữ…nhưng vẫn cảm thấy thiếu…Có thể ví thị trường sách dành cho thiếu nhi như bữa ăn gồm nhiều món, hình thức trình bày đẹp nhưng tất cả các món ăn đều được chế biến từ một thứ nguyên liệu duy nhất: sự nghèo nàn, tẻ nhạt và thiếu tính giáo dục. Những tác phẩm văn xuôi hiện đại viết cho thiếu nhi vẫn còn quá ít, quanh đi quẩn lại vẫn là truyện tranh, truyện cổ tích đã quá cũ nhàm được NXB tái bản nhiều lần. Sau sự lên tiếng của dư luận và các phương tiện thông tin đại chúng, một số NXB đối phó bằng cách in thêm hàng chữ "dành cho lứa tuổi 15+, 16+, 18+" trên mép mỗi quyển truyện tranh và coi như thế là đã hoàn thành việc "ngăn chặn văn hoá độc hại" dành cho lứa tuổi áo trắng. NXB Thanh Hóa có thêm câu: “Sách cần có sự tham khảo của phụ huynh”. Tiếc thay, tất cả những từ ngữ mang tính "cảnh báo" trên bìa các cuốn truyện đó vô tình lại trở thành chiêu quảng cáo hấp dẫn đối với trẻ em - lứa tuổi tò mò, thích khám phá, tìm tòi.

Hiện, việc quản lý, phân loại truyện tranh ở nước ta hầu như chưa có quy chuẩn chính thức. Các NXB đang tự phân loại truyện tranh theo chủ quan, như NXB Trẻ có truyện tranh cho thiếu nhi, tuổi mới lớn, trưởng thành, người lớn; NXB Kim Đồng có truyện tranh thiếu nhi, thiếu niên. Tuy nhiên, dù dựa theo quy chuẩn nào, truyện tranh ở Việt Nam phải phù hợp với phong tục, tập quán, đạo đức và văn hóa Việt Nam. Tại nước Nhật, truyện tranh cho người lớn được bán khắp nơi, nhưng không được phép bán cho trẻ em, nếu vi phạm sẽ bị thu hồi giấy phép, thậm chí phạt tù. Còn ở nước ta, trẻ em dễ dàng mua truyện tranh dành cho người lớn trong khi mọi cảnh báo của các NXB chỉ mang tính thụ động và chiếu lệ…

Thanh Thuỷ