Sắc vóc mới từ sức mạnh đại đoàn kết nơi biên cương Cao Bằng
Giữ vững biên cương không chỉ là câu chuyện của những bước chân tuần tra trên đường biên, cột mốc, mà còn là hành trình bền bỉ chăm lo đời sống, dựng xây kinh tế và nâng tầm văn hóa cho đồng bào các dân tộc. Tại Cao Bằng, khi ý Đảng hòa cùng lòng dân, khi biên giới hòa bình, hữu nghị trở thành bệ phóng cho phát triển kinh tế - xã hội, một diện mạo mới đầy sức sống đang từng ngày hiện hữu nơi vùng đất phên dậu của Tổ quốc.
Dấu ấn toàn diện từ những mô hình
Trong tư duy và hành động của Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Cao Bằng, nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền lãnh thổ luôn gắn liền mật thiết với sứ mệnh chăm lo đời sống, hỗ trợ Nhân dân phát triển kinh tế và xây dựng cơ sở chính trị vững mạnh. Lý giải về mối liên hệ hữu cơ này, đại diện Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh nhấn mạnh, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho người dân chính là xây dựng nền tảng cốt lõi của “thế trận lòng dân”.
Bởi lẽ, khi cuộc sống của bà con được quan tâm thiết thực, những khó khăn, vướng mắc và tâm tư, nguyện vọng chính đáng được lắng nghe, giải quyết kịp thời, thì niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, cấp ủy, chính quyền địa phương và lực lượng BĐBP sẽ ngày càng bền chặt. Từ niềm tin ấy sẽ nảy sinh sự đồng thuận sâu sắc, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân và huy động được sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị cùng toàn dân tham gia quản lý, bảo vệ biên giới. Thực tiễn đã chứng minh, khi người dân có cuộc sống ổn định, được sẻ chia và đồng hành, thì nhận thức cũng như ý thức trách nhiệm của họ trong việc chấp hành pháp luật, giữ gìn an ninh trật tự và bảo vệ đường biên, mốc giới sẽ tự khắc được nâng lên một tầm cao mới. Có thể khẳng định, chăm lo đời sống Nhân dân chính là gốc để xây dựng thế trận lòng dân, còn xây dựng cơ sở chính trị vững mạnh là nền tảng để tập hợp và phát huy tối đa sức mạnh ấy.

Thấm nhuần quan điểm đó, trong nhiều năm qua, BĐBP tỉnh Cao Bằng đã triển khai đồng bộ, toàn diện hàng loạt mô hình, chương trình và phong trào hướng mạnh về cơ sở, trải dài từ xây dựng hệ thống chính trị, phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới cho đến chăm lo giáo dục, y tế và an sinh xã hội.
Ở lĩnh vực xây dựng, củng cố hệ thống chính trị cơ sở, các mô hình như “Cán bộ đồn Biên phòng tham gia cấp ủy cấp xã biên giới”, “Cán bộ BĐBP tăng cường phát triển kinh tế - xã hội”, “Đảng viên phụ trách hộ gia đình ở khu vực biên giới” và “Đảng viên đồn Biên phòng tham gia sinh hoạt tạm thời tại các chi bộ xóm, bản sát biên giới” đã phát huy hiệu quả rõ nét, đưa chủ trương của Đảng đến tận từng bản làng xa xôi.
Trong công cuộc xây dựng nông thôn mới và cải thiện trực tiếp điều kiện sống cho bà con, những mô hình thiết thực của người lính quân hàm xanh đã trở thành “sợi dây” gắn kết tình quân - dân bền chặt. Tiêu biểu phải kể đến Mô hình “Thắp sáng vùng biên” đã lắp đặt thành công 1.898 hệ thống đèn năng lượng mặt trời thắp sáng 79,5km đường giao thông nông thôn. Ánh sáng từ những cột đèn năng lượng mặt trời không chỉ phục vụ đắc lực cho nhu cầu đi lại, sinh hoạt dân sinh mà còn góp phần quan trọng bảo đảm an ninh trật tự, giúp đồng bào yên tâm lao động, sản xuất. Hay như Mô hình “Giúp dân di dời gia súc ra khỏi gầm sàn nhà ở” đã kiên trì vận động di dời và hỗ trợ xây dựng 287 chuồng trại với 450 ngày công lao động, góp phần cải thiện điều kiện chăn nuôi, bảo đảm vệ sinh môi trường và từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Cùng với đó là hàng loạt chương trình giàu ý nghĩa như “Mái ấm cho người nghèo nơi biên giới”, “Xóa nhà tạm, nhà dột nát”, “Trồng cây dọc đường tuần tra biên giới”, và các phong trào “BĐBP chung sức xây dựng nông thôn mới”, “Bộ đội Biên phòng chung tay vì người nghèo, không để ai bị bỏ lại phía sau”.
Đặc biệt, công tác chăm lo cho giáo dục, y tế và an sinh xã hội luôn được BĐBP tỉnh Cao Bằng đặt trọn tâm huyết thông qua các chương trình đã đi sâu vào lòng dân như: “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng”, Dự án “Cán bộ, chiến sĩ Quân đội nâng bước em tới trường”, “Cùng em vượt khó”, “Bò giống giúp người nghèo biên giới”, “Giúp dân thoát nghèo bền vững”, “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương”, “Thầy giáo mang quân hàm xanh”, “Thầy thuốc quân hàm xanh”, “Biên cương - Đêm hội trăng rằm”, “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản” và “BĐBP Cao Bằng với công tác đền ơn đáp nghĩa nơi biên giới”.
Một điểm nhấn trong thời gian gần đây là sự chung tay của lực lượng BĐBP tỉnh nhằm hoàn thành mục tiêu xây dựng các trường nội trú, bán trú liên cấp tại 11 xã biên giới, kịp tiến độ đón năm học mới 2026-2027. BĐBP tỉnh đã tích cực huy động hàng trăm lượt cán bộ, chiến sĩ trực tiếp tham gia hỗ trợ xây dựng Điểm trường Mầm non xã biên giới Cốc Pàng cùng các trường phổ thông nội trú liên cấp. Những giọt mồ hôi của người lính trên công trường không chỉ góp phần đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm, mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm và tình cảm lớn lao đối với sự nghiệp chăm lo cho thế hệ tương lai nơi biên giới. Chính sự đồng hành, gắn bó máu thịt ấy đã từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển giữa khu vực biên giới với các địa bàn khác, tạo động lực mạnh mẽ thúc đẩy kinh tế, văn hóa, xã hội vùng biên khởi sắc.
Chuyển biến trong nhận thức và hành động
Những nỗ lực bền bỉ của cấp ủy, chính quyền, lực lượng vũ trang và Nhân dân đã mang lại những chuyển biến rõ nét và toàn diện trong đời sống vùng biên Cao Bằng hôm nay. Trước hết, kết cấu hạ tầng cùng điều kiện sinh hoạt, sản xuất của đồng bào từng bước được cải thiện vượt bậc. Nhiều công trình giao thông, hệ thống điện, nước, trường học, trạm y tế và các thiết chế dân sinh được quan tâm đầu tư đồng bộ, mở ra điều kiện thuận lợi để người dân yên tâm sinh sống và phát triển kinh tế. Các chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi cùng các chính sách hỗ trợ sinh kế được triển khai hiệu quả, giúp tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo từng bước giảm xuống, nhiều hộ dân có thu nhập ổn định và vươn lên thoát nghèo bền vững.
Song hành với sự khởi sắc về vật chất là sự phong phú, văn minh trong đời sống văn hóa, tinh thần. Các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào các dân tộc được quan tâm gìn giữ và phát huy; đồng thời, những tập quán không còn phù hợp từng bước được thay đổi, góp phần xây dựng nếp sống văn minh.

Đáng trân trọng hơn cả là sự chuyển biến mang tính bước ngoặt trong nhận thức và hành động của người dân đối với nhiệm vụ bảo vệ biên cương. Khi cái ăn, cái mặc được bảo đảm, sinh kế ngày càng vững vàng, thông qua công tác tuyên truyền, vận động, bà con ngày càng thấu hiểu sâu sắc rằng bảo vệ đường biên, mốc giới không chỉ là việc của lực lượng chuyên trách, mà là trách nhiệm trực tiếp gắn liền với sự bình yên, cuộc sống và tương lai của chính gia đình và bản làng mình. Thông qua công tác tuyên truyền, vận động, người dân biên giới Cao Bằng ngày càng phát huy vai trò chủ thể, chủ động tham gia cùng lực lượng BĐBP trong quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia. Bà con chủ động chấp hành pháp luật, giữ gìn an ninh trật tự, nâng cao tinh thần cảnh giác, tích cực phòng ngừa, phát hiện và tố giác tội phạm, cùng BĐBP giữ gìn từng tấc đất biên cương.
Nhìn rộng ra từ thực tiễn Cao Bằng, sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa sức mạnh của Nhân dân với sức mạnh của lực lượng chức năng dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền đã tạo nên sức mạnh tổng hợp to lớn. Sức mạnh này giúp nắm chắc tình hình ngay từ cơ sở, chủ động phòng ngừa, xử lý kịp thời các vụ việc phức tạp từ sớm, từ xa, không để phát sinh điểm nóng. Từ đó, hỗ trợ lẫn nhau giữa nhiệm vụ quốc phòng - an ninh và phát triển kinh tế - xã hội được thiết lập vững chắc. Một đường biên giới hòa bình, hữu nghị, ổn định chính là tiền đề quan trọng nhất để mở rộng không gian phát triển kinh tế - xã hội. Khi an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được bảo đảm, người dân mới thực sự yên tâm đầu tư sản xuất; đồng thời các hoạt động giao thương, lưu thông hàng hóa, hợp tác và giao lưu Nhân dân hai bên biên giới mới có điều kiện thuận lợi để phát triển. Ở chiều ngược lại, khi kinh tế - xã hội khởi sắc, đời sống Nhân dân được nâng cao, sức mạnh tổng hợp của khu vực biên giới lại càng được củng cố, tạo thêm điều kiện và động lực để bà con cùng lực lượng chức năng xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị, ổn định và phát triển bền vững.
Mỗi xóm, bản biên giới ngày càng ổn định, mỗi người dân có cuộc sống ấm no hơn, mỗi đường biên, mốc quốc giới được giữ vững vẹn toàn không chỉ tạo nên diện mạo mới đầy tự hào cho tỉnh Cao Bằng, mà còn đóng góp thiết thực vào việc giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, tạo nền tảng cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Phát huy những thành quả đã đạt được, trong thời gian tới, BĐBP tỉnh Cao Bằng tiếp tục xác định việc phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc là nền tảng xuyên suốt để xây dựng thế trận biên phòng toàn dân.
Trọng tâm trước mắt và lâu dài của lực lượng là tiếp tục bám sát địa bàn, gần dân, hiểu dân, tôn trọng đặc điểm văn hóa, phong tục, tập quán của từng dân tộc, từng vùng đất; kịp thời nắm bắt và phối hợp giải quyết dứt điểm những vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở. Vai trò của đội ngũ già làng, trưởng bản, người có uy tín, bí thư chi bộ, trưởng xóm cùng chất lượng hoạt động của cán bộ tăng cường xã, đảng viên phụ trách hộ gia đình và đảng viên sinh hoạt tại chi bộ xóm, bản sẽ tiếp tục được nâng cao.
Bên cạnh việc duy trì, nâng cao hiệu quả và tính bền vững của các mô hình chăm lo đời sống, giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới, giáo dục và y tế, BĐBP tỉnh Cao Bằng sẽ đẩy mạnh đổi mới công tác tuyên truyền, vận động gắn liền với đẩy mạnh chuyển đổi số, giúp Nhân dân dễ dàng tiếp cận và hiểu rõ quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của mình trong quản lý, bảo vệ biên giới. Các tổ tự quản đường biên, mốc quốc giới và an ninh trật tự tiếp tục được củng cố để mỗi người dân chủ động tham gia từ những việc làm cụ thể, thiết thực nhất.
Đồng thời, lực lượng sẽ tăng cường phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các ban, ngành, đoàn thể, doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân nhằm huy động tối đa mọi nguồn lực hướng về biên giới, xây dựng địa bàn vững về chính trị, mạnh về quốc phòng - an ninh và ổn định về kinh tế - xã hội.
Thông điệp sâu sắc nhất mà những người lính quân hàm xanh Cao Bằng gửi gắm chính là chân lý được đúc kết từ thực tiễn, giữ vững biên cương không chỉ bằng những cột mốc sừng sững trên đường biên, mà còn bằng những “cột mốc trong lòng dân”. Khi quân và dân đồng lòng, mỗi người dân sẽ là một chủ thể tích cực, mỗi xóm, bản sẽ là một điểm tựa vững chắc. Sức mạnh bắt nguồn từ sự đoàn kết, gắn bó và đồng thuận của cả hệ thống chính trị cùng Nhân dân các dân tộc nơi biên giới ấy sẽ mãi là nền tảng bất biến để bảo vệ vững chắc từng tấc đất biên cương, đồng thời tạo động lực mạnh mẽ đưa quê hương Cao Bằng và đất nước ngày càng đổi mới, phát triển.